فوتبال چیزی شبیه جنگ است ، هرکس خیلی مناسب رفتار بکند بازنده است . شاید عجیب باشد که گوینده این جمله کسی است که توتال فوتبال را به بلوغ رساند و برای همیشه در تاریخ فوتبال ماندگار شد. قهرمانی کاپ اروپا با آژاکس ، قهرمانی لالیگا با بارسلونا ، رساندن هلند به فینال جام جهانی 1974 و قهرمانی هلند در یورو 1988 از جمله افتخارات رینوس میشل مرد هلندی فوتبال است این دستاوردها در کنار گسترش سبک توتال فوتبال باعث شد فیفا در سال 1999 او را مربی قرن بنامد. در جشن تولد نه سالگی چیزی بهتر از یک جفت کفش فوتبال و پیراهن تیم آژاکس نمی توانست الهام بخش میشل برای آغاز مسیر رسیدن به قله افتخارات در فوتبال باشد ، نه سال بعد از آن اتفاق و در سال 1946 به دلیل مصدومیت یکی از بازیکن های وقت آژاکس میشل به ترکیب تیم اول آژاکس اضافه شد و کار خود را زیر نظر جک رینولدز آغاز کرد . جک رینولدز خود یکی از بنیان گذاران سبک توتال فوتبال بود و این شروع مسیر میشل با این سبک از سیستم های فوتبال بود . میشل سال 1965 به عنوان مربی با آژاکس برگشت و در سال 1969 آژاکس برای اولین بار به فینال اروپا رسید و مغلوب میلان ایتالیا شد اما این پایان کار نبود و میشل دو سال بعد موفق شد آژاکس را قهرمان اروپا بکند این اولین قهرمانی از سه قهرمانی پیاپی آژاکس در اروپا بود دستاوردی که پیش تر فقط توسط رئال مادرید با اسطوره هایی نظیر دی استفانو و پوشکاش کسب شده بود ، میشل با مدرن کردن سیستم توتال فوتبال و استفاده از آفساید گیری و البته هنرنمایی ستاره ای نظیر کرایف بر بام فوتبال اروپا ایستاد و در همان سال راهی تیم اسپانیایی بارسلونا شد و شاید حضور او یکی از اولین مراحل شکل گیری فلسفه بارسلونا بود . میشل سال 1974 مربی تیم ملی هلند شد و گرچه شروع نه چندان قدرتمندی با مساوی مقابل اتریش داشت اما در جام جهانی تیم میشل با بازی های فوق العاده تمام چشم ها را خیره کرد برد 4-1 مقابل بلغارستان مساوی بدون گل با سوئد و شکست اروگوئه با نتیجه 2-0 نتایج مرحله اول هلند بود و در دور بعد هلند با تیم های آرژانتین ، برزیل و آلمان شرقی هم گروه شد که شاید قبل مسابقات هیچکس حتی تصور نمی کرد هلند از این گروه صعود بکند اما هلند دست به کاری خارق العاده زد و بازی اول آرژانتین را با چهار گل در هم کوبید و بعد دو تیم برزیل و آلمان شرقی را با نتیجه مشابه 2-0 شکست داد و راهی فینال شد ، برای هلند خارق العاده بود در شش بازی 14 گل زده و فقط یک گل خورده و میشل در نه بازی که مربی هلند بود باختی در کارنامه نداشت .آن ها در بازی فینال مقابل آلمان غربی قرار گرفتند و با اینکه هلند گل اول بازی را به ثمر رساند اما در نهایت با نتیجه 2-1 شکست خوردند تا رویاپردازی های هلند و میشل پایان دراماتیکی داشته باشد . در سال 1988 میشل بعد از گذراندن زمانی در کشور آمریکا و مربیگری در تیم های باشگاهی به هلند برگشت و برای مسابقات یورو 88 سکان هدایت هلند را بدست گرفت ، شروعی ناامید کننده با باخت مقابل شوروی باز هم رویای رسیدن به جام را برای هلند کمرنگ کرد اما هتریک فن باستن مقابل انگلستان و شکست جمهوری ایرلند هلند را به مرحله نیمه نهایی و تقابل با آلمان غربی رساند ، باری که حکم یک بازی انتقامی را داشت و هلند توانست با گل دقایق آخر فن باستن آلمان را شکست دهد و در فینال با شکست شوروی به قهرمانی اروپا رسید، میشل بعد از این مسابقات گفت گرچه ما قهرمان شدیم اما برای ما فینال واقعی بازی نیمه نهایی مقابل آلمان غربی بود. میشل باشگاه آخری که در آن مربیگری کرد بایرلورکوزن بود. سبک توتال فوتبال که سبکی شناور است و کلید آن استفاده مناسب از فضاهای زمین است ، هیچ گونه محدودیتی در سه خط دفاعی ، هافبک و حمله ندارد و تغییرات جای بازیکنان به دفعات دیده می شود با میشل به اوج رسید. البته نباید هنرنمایی کرایف در بازیسازی را نادیده گرفت طوری که قبل از شروع مسابقات تماما راجب جاهایی از زمین که کرایف حضور پیدا نمی کند و جاهایی که در آن مناطق مانور بیشتری می دهد صبحت شده است که به عنوان بازیکن آزاد نقش بازیکن هدف را داشته باشد. امروز ما فوتبال را نگاه می کنیم و از سیستم های مختلف آن لذت می بریم، این زیبایی و جذابیت تاکتیک های امروزی فوتبال قطعا مدیون نظریه پردازهای این ورزش است که اگر تاریخ فوتبال را ورق بزنیم قطعا نام میشل در آن می درخشد ، رینوس میشل که نه تنها فوتبال هلند بلکه فوتبال جهان مدیون اوست در سال 2005 چشم از جهان فروبست، پسرکی که روزی از فوتبال خیابانی شروع کرد و فوتبال جهان را به تسخیر خود درآورد . فوتبال خیابانی طبیعی ترین سیستم آموزشی است ، قطعا این سخن میشل جز حقایق انکارناپذیر همگام بودن فوتبال با زندگی است .