طرفداری | شکست در فینال جام حذفی جوانان انگلستان در سال ۲۰۲۰، فقط یک نایبقهرمانی تلخ برای چلسی نبود؛ آنها در همان شب، در قالب ستارههای جوان حریف، تصویر آینده خود را به چشم دیدند. امروز این الگو به اوج خود رسیده است؛ تا جایی که در ترکیب فصل جدید چلسی، تعداد بازیکنانی که در آکادمی منچسترسیتی رشد کردهاند دو برابر بازیکنانی هستند که از آکادمی اختصاصی خود چلسی یعنی «کابام» بالا آمدهاند.
جدیدترین خرید لندنیها مورگان راجرز است؛ بازیکنی که با قراردادی سنگین و رکوردشکن به ارزش ۱۱۷ میلیون پوند راهی چلسی شد. او همان کسی است که شش سال پیش در آن فینال کذایی، تور دروازه زیر ۱۸ سالههای آبیهای لندن را به لرزه درآورد. در همان دیدار که با پیروزی ۳ بر ۲ سیتیزنها در کمپ «سنت جرجز پارک» به پایان رسید، کول پالمر دیگر فارغالتحصیل آکادمی سیتی گلزنی کرد و لیام دلپ نیز رهبری خط حمله منچسترسیتی را بر عهده داشت.
امروز فهرست بازیکنان تحت هدایت ژابی آلونسو، سرمربی جدید چلسی، میزبان چهرههای دیگری از همان آکادمی است: رومئو لاویا، جیمی گیتنز و توسین آدارابیویو. حضور این شش بازیکن یعنی راجرز، پالمر، دلپ، لاویا، گیتنز و آدارابیویو، مجموعاً هزینهای نزدیک به ۳۰۰ میلیون پوند را از سال ۲۰۲۳ تا به امروز روی دست مالکان چلسی گذاشته است.
در نقطه مقابل، آلونسو در ترکیب بزرگسالان خود احتمالا تنها سه عضو دائمی خواهد داشت که خروجی مستقیم آکادمی «کابام» چلسی هستند: ریس جیمز (کاپیتان تیم)، لوی کولویل (که خودش در همان فینال ۲۰۲۰ بازی کرد) و آچیمپونگ. تروو چالوبا نیز هرچند هنوز بازیکن چلسی محسوب میشود، اما مذاکرات پیشرفتهای را برای پیوستن به تیم کومو در سری آ پیش میبرد و در آستانه خروج از جمع تیم است.
راز اشتیاق چلسی به استعدادهای اتحاد
علاقهمندی بیحدومرز چلسی به بازیکنان پرورشیافته در منچسترسیتی دلایل متعددی دارد، اما بدون شک کاتالیزور اصلی این جریان، درخشش خیرهکننده کول پالمر بوده است. پالمر در سال ۲۰۲۳ با قراردادی ۴۰ میلیون پوندی به همراه ۲.۵ میلیون پوند پاداشهای متغیر راهی استمفوردبریج شد و در مدتی کوتاه خودش را به عنوان یکی از برترین و تأثیرگذارترین ستارههای لیگ برتر مطرح کرد.
یکی از مسئولان سابق منچسترسیتی در گفتگو با بیبیسی اسپورت اشاره میکند هر کسی که از سیستم سیتی خارج میشود، معیار واقعی کیفیت و استانداردهای بالا را درک کرده است. عامل تعیینکننده دیگر، حضور جو شیلدز در بدنه مدیریتی چلسی است. شیلدز که زمانی در بخش استعدادیابی آکادمی سیتی فعالیت میکرد، اکنون کلید پروژه نقل و انتقالات چلسی را در هر دو رده جوانان و بزرگسالان در دست دارد. البته چلسی در این رویکرد تنها نیست؛ باشگاههای دیگری مثل منچستریونایتد نیز با جذب مدیران ارشدی چون عمر برادا و جیسون ویلکاکس به سراغ فرمول موفقیت سیتی رفتهاند.
از سوی دیگر، قوانین فیرپلی مالی (FFP) و مقررات هزینهکرد لیگ برتر و یوفا، باشگاهها را به شدت به فروش بازیکنان پایه ترغیب میکند. طبق این قوانین، مبالغ حاصل از فروش بازیکنان آکادمی بهعنوان «سود خالص» در حسابهای مالی ثبت میشود و دست باشگاه را برای خریدهای جدید باز میگذارد. فروش اخیر تایریک جورج از چلسی به اورتون نمونه بارزی از این استراتژی مالی است. پپ گواردیولا، سرمربی سابق سیتی، پیش از این صراحتاً به چالش بزرگ فرصت دادن به جوانان آکادمی در تیمی که هر فصل برای فتح تمام عناوین میجنگد اذعان کرده بود.
در حالی که بازیکنانی مانند راجرز در آن مقطع آماده حضور در تیم اصلی سیتی تشخیص داده نشدند، ستارههای دیگری مانند پالمر و جیدون سانچو با وجود دریافت پیشنهاد تمدید قرارداد و وعده حضور در ترکیب، ترجیح دادند برای فیکس بازی کردن، مسیر پیشرفت خود را در باشگاههای دیگر دنبال کنند. در طرف مقابل، چلسی چه در دوران مدیریت رومن آبراموویچ و چه از سال ۲۰۲۲ تحت مالکان جدید (تاد بولی و کلیرلیک کپیتال)، برای جبران هزینههای گزاف خریدهای بزرگ و حفظ توازن مالی، همواره مجبور به فروش سرمایههای آکادمی خود بوده است.
در چنین شرایطی، چلسی ناخودآگاه نگاه خود را به آکادمی سیتی معطوف کرد تا ببیند چگونه میتواند چتر حمایتی مناسبی برای این استعدادهای نایاب پهن کند. آنها برای پیادهسازی این الگو، کادر فکری متعددی از کارمندان سابق سیتی را به لندن کشاندند؛ از کالوم مکفارلین، مربی تیم پایه گرفته تا گلن فن در کران که اخیراً به سمت مدیر آکادمی ارتقا یافته است.
حتی تام گلیک، مدیر اجرایی سابق سیتی، مقطعی مدیریت بخش تجاری چلسی را بر عهده داشت. انزو مارسکا، سرمربی سابق چلسی و اعضای کادر فنیاش نیز سابقه کار در اتحاد را در کارنامه داشتند هرچند مارسکا مجدداً به سیتی بازگشت. دامنه این ارتباطات حتی فراتر میرود؛ جیمز مکآتی و سیجی ایگنرایلی، دو بازیکن حاضر در فینال ۲۰۲۰، پیشتر هدف نقلوانتقالاتی استراسبورگ، باشگاه فرانسوی تحت مالکیت شرکت مالکان چلسی بودند. چلسی همچنین پیش از انتقال مایکل اولیسه به بایرن مونیخ، وضعیت این محصول سابق آکادمی سیتی را زیر نظر داشت و مدتی نیز شرایط جذب نیکو اورایلی، مدافع این تیم را بررسی میکرد.
سایه سنگین سیتی بر آکادمی پرافتخار کابام
چلسی فصل گذشته را بدون جام و با رتبه ناامیدکننده دهمی در لیگ برتر به پایان رساند، اما در نقطه مقابل، تیمهای رده سنی آکادمی باشگاه جامهای لیگ و حذفی را درو کردند. این موفقیت، نشاندهنده کیفیت بالای استعدادهایی است که زیر نظر شیلدز و فن در کران رشد میکنند؛ در حالی که جک فرانسیس، مدیر مسیرهای رشد بازیکنان، با ورود به شانزدهمین سال حضورش، نقش محور ثبات را ایفا میکند.
آکادمی کابام پیش از این تحت مدیریت نیل باث و جیم فریزر به یک غول استعدادسازی تبدیل شده بود. آنها سیستمی ساختند که توانست پنج دوره متوالی فاتح جام حذفی جوانان شود شامل سه پیروزی پیاپی در فینال برابر خودِ سیتی و با رکورد افسانهای «بچههای بازبی» منچستریونایتد در دهه ۱۹۵۰ برابری کند. چلسی همچنین در سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ قهرمان لیگ جوانان اروپا شد و تا به امروز تنها باشگاه انگلیسی است که این جام معتبر را بالای سر برده است.
با این حال، محرومیت نقل و انتقالاتی سال ۲۰۱۹ به دلیل تخلفات در جذب بازیکنان پایه، و جریمههای اخیر مربوط به پروندههای دورهی آبراموویچ، شوکهای سنگینی به ساختار آکادمی وارد کرد. البته همان محرومیت اول، توفیق اجباری شد تا تحت هدایت فرانک لمپارد، چهرههایی چون تامی آبراهام، میسون مانت، فیکایو توموری، کالوم هادسون اودوی، روبن لوفتوس چیک، آندریاس کریستنسن و ریس جیمز فرصت درخشش در تیم اصلی را پیدا کنند.
آن روزها دوران طلایی کابام بود، اما در سوی مقابل، منچستریونایتد، لیورپول و آرسنال پس از قوانین برگزیت که جذب بازیکنان خارجی زیر ۱۸ سال را ممنوع کرد سرمایهگذاری عظیمی روی آکادمیهای خود آغاز کردند. همزمان، سیتی با پشتوانه مالی مالکان عرب، زیرساختهای پایه خود را که از محدودیتهای FFP معاف بود، به شیوهای بیسابقه توسعه داد.
قدرتنمایی این دو آکادمی به قدری بالا گرفت که در مقطعی یک توافقنامه غیررسمی بین چلسی و سیتی امضا شد تا از یکدیگر بازیکن جذب نکنند و جلوی تورم دستمزدها در سطح پایه گرفته شود؛ توافقی که البته دیگر وجود ندارد. حتی در یک نمونه جنجالی، وقتی لیورپول در سال ۲۰۲۴ ریو نوموها، پدیده جوان چلسی را به خدمت گرفت، چلسی ورود استعدادیابهای باشگاههای رقیب به مسابقات پایه خود را محدود کرد.
با تغییر مالکان چلسی، نیل باث در صدد تدوین استراتژی جدیدی بود، اما پس از خروج جیم فریزر به دلیل اختلاف نظر با مدیران ارشد، باث نیز استعفا داد تا راه برای ورود مدیران سابق سیتی به پستهای کلیدی آکادمی چلسی کاملاً هموار شود. این تغییر هویت، بسیاری از فعالان فوتبال پایه را شگفتزده کرده است؛ زیرا تقابل دو باشگاه در ردههای سنی پایینتر همواره با کریخوانیهای شدید، تنشهای پشت صحنه و خوشحالیهای جنجالی همراه بود. در واقع طی یک دهه گذشته، یک نبرد سنتی و واقعی میان سیستم شمال (منچسترسیتی) و جنوب (چلسی) شکل گرفته بود.
لیام دلپ زمانی که در سال ۲۰۲۵ درباره این تقابل صحبت میکرد، گفت:
ما در جریان بازیها رسماً از هم متنفر بودیم! البته الان همه بالغ شدهایم و خارج از زمین با هم دوست هستیم. من هر سال مقابل لوی کولویل بازی میکردم و مبارزه فوقالعادهای بود. بازیهای زیادی انجام دادیم، اما شیرینترینش همان فینال ۲۰۲۰ بود که سیتی برنده شد.
الگوی کرویف و گواردیولا در استمفوردبریج
از زمان تغییر کادر مدیریتی، متدولوژی مربیگری در چلسی دچار دگرگونی بنیادین شده است. دهها نیروی جدید وارد بدنه باشگاه شدهاند و مربیان قدیمی نیز مجبور به تطبیق خود با الگوی جدید شدهاند. گرت تیلور، سرمربی تیم زنان لیورپول که ۹ سال در آکادمی سیتی حضور داشته، نقش رودولفو بورل، مربی سابق بارسلونا، را در نهادینهکردن فلسفه یوهان کرویف و پپ گواردیولا در سیستم سیتی کلیدی میداند.
تیلور با یادآوری خاطرات آن روزها، دلپ را بازیکنی با روحیه جنگندگی بالا، راجرز را فوقالعاده و متواضع و پالمر را بازیکنی توصیف میکند که حریفان را به بازی میگرفت و اصلاً استرس در وجودش معنا نداشت. تیلور میگوید:
ما یک سبک بازی کاملاً مشخص طراحی کرده بودیم. از رده زیر ۱۱ سال تا زیر ۲۳ سال، یک هارمونی و یکدستی کامل در هویت تاکتیکی و فلسفه بازی تیمها دیده میشد.
امروز، انقلابی که با الگوبرداری از منچسترسیتی آغاز شده، اثرات ملموس خود را در تمام ارکان باشگاه چلسی نشان داده است. اکنون لندنیها امیدوارند با حضور ژابی آلونسو روی نیمکت، این ساختار وارداتی در نهایت آنها را به جامهای بزرگ برساند.