- در اساطیر اسکاندیناوی یا نورس، یورمونگاند (به زبان نورس باستان: Jǫrmungandr با تلفظ یورمونگاندر یعنی هیولای عظیم) اغلب به صورت Jörmungandr، Jormungand یا Jörmungand نوشته و همچنین با عنوان مار میدگارد (به زبان نورس باستان: Miðgarðsormr) یا مار جهان هم شناخته میشود. یورمونگاند ماری دریایی و فرزند میانی ماده غول انگربودا و لوکی بود. طبق نوشتههای ادای منثور، ادین سه فرزند لوکی حاصل از انگربودا (گرگ فنریر، هل و یورمونگاندر) را گرفت و یورمونگاندر را به داخل اقیانوس بزرگ احاطه کننده میدگارد انداخت. مار چنان بزرگ شد که توانست زمین را دور بزند و دم خودش را بگیرد. در نتیجه اسم مار میدگارد یا مار جهان دارد. وقتی دمش را رها کند راگناروک آغاز خواهد شد. دشمن اصلی یورمونگاندر خدای رعد ثور است. نمونهای از اوروبروس است.
- منابع اصلی اسطورههای یورمانگندر از ادای منثور، شعر اسکالدی هوسدراپا، اشعار ادیک هیمیسکویدا و وولوسپا است. منابع کماهمیتتر استعارههای موجود در اشعار اسکالدی دیگر است. به عنوان مثال در ثورزدراپا، فادیر لاگسیمز «پدر طناب دریایی» استعارهای از لوکی است. سنگ تصویریهایی از زمان باستان وجود دارد که ماهیگیری ثور برای شکار یورمونگاند را نشان میدهد.
- سه اسطوره در مورد برخوردهای ثور با یورمونگاند وجود دارد
- بلند کردن گربه
- در یکی از آنها ثور مار را به شکل گربه عظیمی میبیند که توسط جادوی شاه غولها آتگارد لوکی تغییر یافته است. او از خدا میخواهد تا گربه را بلند کند و زورش را نشان دهد. ثور نمیتواند موجود عظیمی مانند یورمونگاند را بالا ببرد اما به اندازه کافی بلند میکند تا یکی از پاهایش بلند شود. وقتی آتگارد لوکی حقه خود را توضیح میدهد این کار ثور را واقعا تحتتاثیر گذار معرفی میکند.
- سفر ماهیگیری ثور
- برخوردی دیگر هنگام ماهیگیری با هیمیر غول پیش امد. وقتی هیمیر طعمه در اختیار ثور قرار نداد، ثور سر بزرگترین گاو هیمیر را به عنوان طعمه قطع کرد. تا جایی پیش رفتند که اغلب هیمیر مینشست و سفره ماهی میگرفت اما او دو وال را بالا کشید. ثور میخواست در دریا عمیقتر پیش بروند و با وجود هشدارهای هیمیر این کار را کرد.
- سپس ثور طناب محکم و قلابی بزرگ با طعمه سر گاو فراهم کرد که یورمونگاند گاز میگیرد. ثور مار را از آب بیرون کشید و آن دو روبهرو شدند و از دهان یورمونگاند سم و خون میریخت. رنگ هیمیر از ترس پرید و ثور چکشش را برداشت تا مار را بکشد اما غول طناب را برید و مار زیر موجها فرو رفت.
- این برخورد ثور موضوعی محبوبب در هنرهای اسکاندیناوی و نورس است. چهار سنگ تصویری مرتبط با این اسطوره سنگ جادویی آلتونا، سنگ تصویری آردر هشتم، سنگ هوردوم و صلیب گاسفارت است. تخته سنگی که شاید بخشی از صلیب دوم در گاسفارت باشد صحنه ماهیگیری با سر گاو را نشان میدهد. البته سنگ آردر هشتم جالبترین آنها و نمایشدهنده ورودی مردی به خانهای است که گاوی در آن ایستاده است و در صحنه دگیر دو مرد از نیزه استفاده میکنند تا ماهی بگیرند. تصویر روی این سنگ به قرن هشتم یا نهم بر میگردد. اگر سنگ به درستی این اسطوره را به نمایش گذاشته باشد یعنی اسطوره به مدت پانصد سال قبل از ادای منثور در سال ۱۲۲۰ وجود داشته است.
- نبرد نهایی
- آخرین ملاقات مار و ثور در راگناروک به تصویر کشیده شده است. در این هنگام یورمونگاند از اقیانوس بیرون میآمد و آسمان را مسموم میکند. ثور او را میکشید و بعد نه قدم بر میدارد و میمیرد چرا که توسط سم مار مسموم شده است.
- برای مطالعه بیشتر اینجا کلیک کنید.