کلند یا کلاناد (ژاپنی: クラナド هپبورن: Kuranado؟, انگلیسی: Clannad) یک رمان تصویری ژاپنی است که توسط کی کورپوریشن توسعه یافته و در ۲۸ آوریل ۲۰۰۴ برای ویندوز منتشر شدهاست. بعدها به کنسولهای پلیاستیشن ۲، پلیاستیشن همراه، ایکسباکس ۳۶۰، پلیاستیشن ۳، پلیاستیشن ویتا، پلیاستیشن ۴ و نینتندو سوئیچ پورت شد. نسخهٔ انگلیسی این رمان توسط سِکای پراجکت برای ویندوز در سال ۲۰۱۵ بر روی استیم منتشر شد. این رمان، داستان زندگی تومویا اوکازاکی از نوجوانی تا بزرگسالی را روایت میکند. او به عنوان یک دانش آموز دبیرستان، در آخرین سال تحصیلی خود با افراد زیادی ملاقات میکند؛ از جمله پنج دختر که به حل مشکلات فردی آنها کمک میکند، و زندگی او پس از فارغالتحصیلی از دبیرستان به تفصیل شرح داده میشود. گیم پلی کلند طوری است که بر اساس دورههای مختلف تعامل شخصیت بازیکن به سناریوهای مختلف منشعب میشود. این بازی در زمان انتشار به عنوان پرفروشترین بازی رایانهای شخصی فروختهشده در ژاپن رتبهبندی شد و پس از آن چندین بار به عنوان ۵۰ بازی ویدئویی برتر در ژاپن رتبهبندی شد. کی در نوامبر ۲۰۰۵، یک رمان اسپین آف با نام تومویو اَفتِر: این زندگی شگفتانگیزی است را تولید کرد. این رمان تصویری، نسخهٔ گسترش یافتهٔ سناریوی تومویو ساکاگامی، یکی از شخصیتهای اصلی کلند، میباشد. کلند در چندین فرم رسانه دیگر نیز منتشر شده از جمله چهار اقتباس مانگا، گلچینهای کمیک، لایت ناول و کتابهای هنری، درام رادیویی و چندین آلبوم موسیقی. یک فیلم انیمه اقتباسی ساخته توئی انیمیشن در سپتامبر ۲۰۰۷ منتشر شد و به دنبال آن دو مجموعه تلویزیونی انیمه به تولیدی کیوتو انیمیشن بین سالهای ۲۰۰۷ و ۲۰۰۹ منتشر شدند. هر دو فصل انیمه و اوویایهای آن تحت لایسنس سنتایی هستند که در سال ۲۰۰۹ در شمال آمریکا منتشر شدند. اقتباسهای انیمه فروش بالایی در ژاپن داشت و در خارج از ژاپن اثر مورد تحسین منتقدان قرار گرفت.
تماشای بخشی از انیمه:
نیمهٔ اول داستان بیشتر در دبیرستان خصوصی هیکاریزاکا، مدرسه ای ساختگی واقع در ژاپن اتفاق میافتد. از جمله مکانهایی که خارج از مدرسه قرار دارند شامل نانوایی فوروکاوا که توسط والدین ناگیسا اداره میشود، و خوابگاهی که یوهی سونوهارا در آن زندگی میکند. در طول داستان، نگاههایی اجمالی به دنیایی توهمی نشان داده میشود. این دنیا عاری از هرگونه زندگی است به جز یک دختر جوان، اگرچه او بعداً رباتی را میسازد (در طول بازی، بازیکن میتواند ازطریق ربات با دختر جوان ارتباط برقرار کند). نیمهٔ دوم داستان، پس از پایان نیمهٔ اول، در همان شهر به تصویر کشیده میشود. در حالی که نام شهر هرگز بهطور مستقیم ذکر نشدهاست، میتوان استنباط کرد که نام شهر بر اساس شرکتها و مؤسسات متعددی که این نام را به اشتراک میگذارند، هیکاریزاکا است. مضامین و موضوعات تکرارشونده ای در طول داستان وجود دارد. همانطور که از عنوان سریال پیداست، موضوع اصلی داستان "ارزش خانواده" است. جون مائدا نویسنده سناریوی اصلی به اشتباه فکر میکرد که نام گروه ایرلندی کلاناد (clannad) به معنای "خانواده" در ایرلندی است در حالی که "clann" به این معنی است.