با درود

پیش از این در قسمت اول سلسله مطالب شاهان هخامنشی پس از اردشیر دراز دست، پیرامون یک سال پر تلاطم پس از اردشیر دراز دست تا داریوش دوم خواندید. در قسمت دوم به بررسی شرایط هخامنشیان در زمان نهمین پادشاه خود یعنی اردشیر دوم خواهیم پرداخت.

 

اختصاصی طرفداری _ بعد از فوت داریوش دوم پسرش ارشک معروف به اردشیر دوم جانشین او شد. اردشیر دوم در دوران سلطنت خویش مواجه با سرکشی برادرش کوروش گردید که فرزند بروشات جاه طلب همسر پدرش داریوش دوم بود (پیشتر خواندیم). برادر اردشیر دوم، کوروش، که به کوروش کوچک معروف بود حاکم آسیا صغیر (ترکیه کنونی) بود. او به تحریک مادرش بروشات، سر از اطاعت برادرش پیچید و از یونانیان یاری خواست و در آسیای صغیر سپاهیان فراوانی را با کمک یونانیان علیه برادرش جمع کرد.

 

سیزده هزار جنگاور یونانی به فرماندهی گزنفون که علاوه بر نظامی گری، مورخ نیز بوده، به کمک کوروش کوچک شتافتند. سرانجام سپاه دو برادر در منطقه ای به نام کوناکسار (محلی در بین النهرین ۴۰۱ پ.م) با یکدیگر به نبرد پرداختند. درچند در آغاز نبرد احتمال پیروزی کوروش کوچک بر اردشیر دوم بیشتر بود اما ناگهان یکی از سرداران اردشیر توانست با نیزه، کوروش را از پا درآورد و در نتیجه مرگ کوروش سپاهیان او متواری شدند و در این نبرد از ۱۳ هزار مزدور یونانی ۳ هزار نفر از آنان کشته شدند و باقی آنها همراه با گزنفون به یونان بازگشتند‌.

اردشیر دوم که از دخالت یونانی ها در امور ایران خشمگین شده بود به دنبال فرصت برای انتقام گیری از آنان بود. به همین جهت در نزاع بین دو دولت یونانی اسپارت و اتن، جانب آتنی ها را گرفت و آن ها با کمک ایران توانستند نیرو دریایی اسپارت را شکست دهند. چندی بعد پادشاه اسپارت به نام (آژه ژیلاس) علیه حکومت هخامنشی در آسیای صغیر دست به شورش زد که اردشیر با کمک آتنی ها این شورش ها را سرکوب کرد. سرانجام پس از کش و قوس های فراوان قرارداد صلحی میان سه طرف مقرر شد که طی ان مناطق یونانی آسیای صغیر به همراه قبرس تحت کنترل ایران در آمد و حکومت های آتن و اسپارت نیز اجازه داشتند استقلال خویش را حفظ نمایند.

در دوران حکومت اردشیر ضعف و سستی همه ممالک امپراتوری را گرفت و در مصر و آسیای صغیر شورش هایی به وقوع پیوست و هرچند اردشیر این قیام ها را به زر و زور کما بیش کنترل کرد اما کشور های فوق در نهایت استقلال خود را حفظ کردند و اردشیر در مصر نیز نتوانست به موفقتی علیه قیام ها دست یابد و مصر نیز استقلال خود را به دست آورد.

از طرفی دیگر دربار شاه در پایان سلطنت اردشیر محل فتنه و آشوب درباریان قرار گرفت و در این بین پسر اردشیر دوم به نام آرشام کشته می شود که مکجب افسردگی اردشیر و سرانجام مرگ وی در ۸۶ سالگی می شود. تاریخ وفات اردشیر دوم ۳۶۱ پ.م و دوران سلطنت او ۴۲ سال ذکر شده است.