زبان مردم كشور تركیه، تركی است اما رسم الخطی كه با آن مي نگاشتند رسم الخط عربی بود، آتاتورك وقتی بر تركیه مسلط شد و عثمانیها را كنار زد، رسم الخط عربی را به لاتین تبديل كرد، شاید آن روز خیلی ها متوجه آثار مخربش نبودند، اما تا به حال آثار مخرب آن در تركیه باقی است.
چرا؟ زيرا وقتي رسم الخط عوض شد، رابطه نسل جدید را با نسلهای گذشته، كتب و میراثشان قطع كرد. پدر یك رسم الخطی میداند و بلد است و بچه ای كه مدرسه میرود رسم الخط جدید میخواند. كتاب های پدر و میراث گذشتگان بدرد این بچه نمی خورد، اگر تلاش و كوشش كنند تا همه كتابها را آرام آرام برگردانند، بيش از صد سال طول می كشد. و هنوز این امر در تركیه اتفاق نیفتاده است. تركیه می خواهد داد اسلام گرايي سر دهد، اما متاسفانه هيچ پيوندي با گذشته خويش ندارد.
وقتی آذربایجان از ایران جدا شد، زیر چتر روسیه تزاری رفت، لذا از اقمار و تابع روسیه شد. رسم الخط در كشور روسیه كریل (خط روسی) بود. رسم الخط مردم آذربایجان را به كریل تغيير دادند و بر اثر اين تغيير، ارتباط مردم آذربایجان با نسل گذشته قطع شد. در آذربایجان، نسل جوان هيچ گونه اطلاعی از گذشته و تمدن خودشان ندارند، میراث خودشان را نمی دانند و نمی شناسند؛ شعرای بزرگ كه مایه افتخارشان بودند، اشعارشان در اختیار و در دسترس آنها نيست؛ اخیرا نيز این رسم الخط عوض شده، و به لاتین تبديل شده است.
در ایران هم بشدت در تلاش بودند كه این خیانت تاریخی را به وسیله ی رضاخان پهلوي عملی سازند. لذا اين پروژه از زمان رضاخان با تبلیغات گسترده ای در سطح کشور آغاز شد تا این که در زمان محمد رضا شاه به بهانه این که رسم الخط فارسی در نوشتار و چاپ منشأ اشتباه می گردد و پژوهشگران و خوانندگان را دچار حیرت و بلا تکلیفی می کند، و همچنين به اين دليل كه با زبان بین المللی (انگلیسی) تطابق ندارد و فارسی زبانان در آموزش علوم غربی با مشکل مواجه هستند، خواستند این ترفند را عینیت بخشند. این جریان را توسط یك عده از روشن فكرها (نظیر: ابوالقاسم اعتصام زاده، ابراهیم پورداود، سعید نفیسی، غلامحسین ابتهاج، چیره و ...) مطرح كردند كه باید رسم الخط ما لاتین شود. اين قضيه تا جایی پيش رفت كه حتي محافل علمی و دانشگاهی ایران خیلی محكم به میدان آمدند و خواستار تغيير رسم الخط شدند؛ شاه هم تسلیم شده بود.
اگر مقاومت و مخالفت مرحوم آیت الله العظمی بروجردی (ره) نبود رسم الخط فارسي ایران را به رسم الخط لاتین تغيير مي دادند. ایشان صریحا اعلام كردند كه من اجازه نمیدهم رسم الخط فارسی تغییر كند و عوض شود. ايشان فرمودند:« هدف اینان از تغییر خط، دور کردن جامعه ما از فرهنگ اسلامی است. من تا زنده ا م اجازه نمی دهم این کار را عملی کنند. به هر جا که می خواهد منتهی شود ..


