سون - Se7en
کارگردان: دیوید فینچر
بازیگران: برد پیت، مورگان فریمن، کوین اسپیسی
محصول سال: 1995
IMDB: 8.6
___________________________________________________
حقایق جالب و شنیدنی فیلم سون
- تهیه کنندگان قصد داشتند که نام اسپیسی را در فهرست ابتدایی فیلم جای دهند ولی خود او اصرار داشت که به منظور لو نرفتن هویت قاتل فیلم، نام وی تنها در تیتراژ پایانی قرار بگیرد. حتی در تریلرهای منتشر شده از هفت و در زمان بازاریابی فیلم نیز هیچ صحبتی از حضور اسپیسی در این اثر به میان نیامد. بدین ترتیب تماشاگران با تماشای اسپیسی در نیم ساعت پایانی فیلم، کاملا غافلگیر و شگفت زده شدند.
- اندرو کوین واکر، فیلمنامهی هفت را در یک بازهی زمانی دو ساله نوشت. در آن زمان او در یکی از بخشهای شرکت موسیقی تاور رکوردز (Tower Records) کار میکرد.
- کمپانی نیولاین (New Line) به عنوان سازندهی هفت قصد داشت تا فیلمنامه را تغییر داده و پایانی کاملا اکشن و کلیشهای را جایگزین پایان تراژیک فیلم کند. ولی در ادامه، برد پیت تهدید کرد که در صورت هر گونه تغییری از پروژه کنار خواهد کشید. در فیلمنامهی واکر نیز قرار بود شخصیت سامرست به سر جان دو شلیک کند که مورگان فریمن از این قضیه بسیار خشنود بود ولی پیت اصرار داشت که خودش شلیک نهایی را انجام دهد.
- آل پاچینو، نخستین انتخاب برای بازی در نقش شخصیت سامرست بود. با این وجود او ترجیح داد تا به جای این اثر در فیلم تالار شهر (City Hall) به ایفای نقش بپردازد. رابرت دووال، دیگر بازیگری بود که این نقش را رد کرد. جین هاکمن نیز به دلیل نارضایتی از این مساله که بسیاری از صحنهها در شب تصویربرداری میشد در نهایت، قید حضور در این فیلم را زد. به این فهرست، هریسون فورد را نیز اضافه کنید.
- در ابتدا نقش دیوید میلز به دنزل واشنگتون پیشنهاد شده بود ولی او با بیان این نکته که فیلم بیش از حد سیاه و شیطانی است، آن را نپذیرفت. پس از نمایش فیلم، واشنگتون بابت این تصمیمش ابراز پشیمانی کرد. سیلوستر استالونه نیز پس از رد همین پیشنهاد به شدت پشیمان شد. کوین کاستنر و نیکلاس کیج نیز از دیگر گزینهها برای ایفای نقش میلز بودند.
- گوئینت پالترو نخستین انتخاب دیوید فینچر برای ایفای نقش تریسی (همسر میلز) بود. فینچر پس از تماشای فیلم گوشت و خون (Flesh and Bone) تحت تأثیر بازی پالترو قرار گرفته و پیشنهاد این نقش را به وی ارائه داد ولی با جواب منفی او روبرو شد. در نهایت، با واسطه گری برد پیت، فینچر موفق به دیدار با پالترو شده و رضایت وی را برای حضور در فیلم جلب کرد.
- وال کیلمر، پیشنهاد بازی در نقش جان دو را رد کرد. مایکل استایپ، خوانندهی گروه آر.ای.ام. (.R.E.M) نیز در مقطعی برای ایفای این نقش، مد نظر استودیو قرار گرفت.
- در صحنههایی که برد پیت در نقش میلز در حال تعقیب جان دو است، به طور اتفاقی از ارتفاع سقوط کرده و دستش توسط شیشه بریده میشود. جالب اینجاست که در فیلمنامهی اصلی نیز باید میلز در اثر تعقیب جان دو مجروح میشد ولی نهایتا به خاطر این حادثه، جراحت وی که متعلق به قسمتی دیگر بود به جراحت دست تغییر یافت.
- دیوید فینچر برای ادای دین به اندرو کوین واکر، فیلمنامه نویس هفت، سه شخصیت کارآگاه فیلم دیگرش یعنی باشگاه مشت زنی (Fight Club) را اندرو، کوین و واکر نام نهاد. واکر در نوشتن فیلمنامهی باشگاه مشت زنی نیز نقش کوچکی داشت.
- دیوید فینچر پیش از ارائهی پیشنهاد نقش سامرست به مورگان فریمن، تصور میکرد که او بلافاصله نقش را رد خواهد کرد. اما در ادامه، فریمن کاملا مشتاقانه به عنوان نخستین بازیگر فیلم به پروژه اضافه شد.
- اندرو کوین واکر در هنگام نگارش فیلمنامهی هفت روی این مسأله تاکید داشت که هوش و ذکاوت شخصیتهای سامرست و جان دو باید در سطحی برابر باشد.
- بنا به گفتهی برد پیت، دلیل اصلی موافقت وی برای حضور در فیلم هفت، خارج شدن از زیر سایهی فیلم افسانههای خزان (Legends of the Fall) بود که یک سال پیش از آن به نمایش درآمد.
- دیوید فینچر تصمیم گرفت که هفت را بر اساس دیدگاههای خودش و بدون سازش با تهیه کنندگان فیلم بسازد. او در نخستین فیلمش، بیگانه ۳ (Alien 3)، به خاطر اختلاف نظر با تهیه کنندگان پروژه، سه بار از کار اخراج شد.
- تمام کتابهای جان دو کاملا واقعی بوده و به صورت ویژه برای این فیلم نوشته شده بودند. پیش از آغاز تصویربرداری هفت، یک گروه به مدت دو ماه روی این کتابها کار کرده و تمام جملههای آن را به صورت دستی نوشتند. در نهایت، این کار چیزی حدود ۱۵ هزار دلار هزینه برداشت. در جایی از فیلم، شخصیت سامرست میگوید که خواندن تمام این کتابها توسط پلیس، به دو ماه زمان نیاز دارد که این جمله، کنایهای به همین موصوع است.
- دیوید فینچر برای بازیگر نقش ویکتور (قربانی سوم) به دنبال مردی میگشت که بسیار لاغر باشد، چیزی حدود ۴۰ کیلوگرم. در ادامه، مایکل رید مککی که ۴۳ کیلوگرم داشت، برای این نقش تست داده و نهایتا نقش را به دست آورد. در همان زمان، فینچر به شوخی گفت که باید ۳ کیلوگرم دیگر هم از وزنش کم کند ولی مککی که شوخی وی را جدی تلقی کرده بود تا زمان تصویربرداری، وزن خود را به ۴۰ کیلوگرم رساند.
- در هنگام ساخت هفت، دیوید فینچر خطاب به کوین اسپیسی و برد پیت گفت: این فیلمی نیست که دیگران، شما را به واسطهی آن به یاد بیاورند ولی فیلمی است که شما به آن افتخار خواهید کرد.
- اندرو کوین واکر که کار نگارش فیلمنامهی هفت را بر عهده داشت، پیش از ساخت این فیلم در هالیوود چهرهای کاملا گمنام به حساب میآمد. به همین دلیل او برای اینکه استودیویی را مجاب کند تا فیلمنامهاش را تبدیل به فیلمی سینمایی کند، سختیهای بسیاری را متحمل شد. در نهایت این دیوید کپ (فیلمنامه نویس Spider Man) بود که واکر را به کمپانی نیو لاین معرفی کرد.
- برد پیت در یکی از مصاحبههایش اظهار کرده که شخصیت تریسی با بازی گوئینت پالترو، تنها نقطهی روشن داستان در میان این همه سیاهی است.
- در اکثر نماهای خارجی فیلم، شاهد بارش باران هستیم. تیم سازندهی هفت اعتقاد داشتند که با این کار در کنار اینکه میتوانند حس ترس و دلهره را به تماشاگران منتقل کنند، در طول تصویربرداری نیز، دیگر نگران بد شدن وضعیت آب و هوایی نخواهند بود.
- یکی از صحنههای فیلم، در هتل آمباسادور لس آنجلس، محل قتل رابرت کندی، برادر کوچکتر جان اف. کندی تصویربرداری شده است.
- دیوید کراننبرگ، خالق فیلمهایی نظیر سابقه خشونت (A History of Violence)، وعدههای شرقی (Eastern Promises) و منطقه مرده (The Dead Zone)، پیشنهاد کارگردانی هفت را رد کرد.
- هاوارد شور به عنوان آهنگساز فیلم هفت، پیش از این آهنگسازی سکوت برهها (The Silence of the Lambs) را بر عهده داشت که آن فیلم نیز دربارهی یک قاتل سریالی است و همچون هفت، یکی از بهترین فیلمهای جنایی تاریخ سینما به حساب میاید. شور که تا به امروز موفق به تصاحب سه جایزهی اسکار شده است، علاوه بر این دو فیلم در آثار مطرح دیگری همچون دار و دستههای نیویورکی (Gangs of New York)،اسپات لایت (Spotlight) و سه گانههای ارباب حلقه ها (The Lord of the Rings) و هابیت (The Hobbit) به عنوان آهنگساز حضور داشته است.
- در هنگام تصویربرداری هفت، اندرو کوین واکر نیز برای بازنویسی احتمالی فیلمنامه، سر صحنه حضور داشت.
- هفت، نخستین همکاری برد پیت و دیوید فینچر به حساب میآید. آنها این همکاری را در فیلمهای باشگاه مشت زنی (Fight Club) و مورد عجیب بنجامین باتن (The Curious Case of Benjamin Button) نیز ادامه دادند.
- اندرو کوین واکر در هنگام نوشتن فیلمنامهی هفت، ویلیام هارت را برای ایفای نقش شخصیت سامرست در ذهن داشت.
- جسدی که پیش از تیتراژ آغازین فیلم نمایش داده میشود، در واقع خود اندرو کوین واکر است.
- شخصیت میلز وقتی دربارهی انگیزه قاتلها برای اعمالشان صحبت میکند، جملهی سگم به من گفت اینکارو بکنم را به زبان میآورد. این جمله به ماجرای قاتلی سریالی به نام دیوید برکوویتز معروف به پسر سام اشاره دارد که در سالهای ۱۹۷۶ و ۱۹۷۷، چندین نفر را در خیابان به قتل رساند. برکوویتز پس از دستگیری اعتراف کرد که سگ همسایه از وی میخواسته که خون افراد جوان را برایش ببرد و او در نهایت تسلیم شیطان درون این سگ شده است. میلز در ادامهی صحبتهایش میگوید که جودی فاستر ازم خواست این کار را بکنم که این جمله نیز به ماجرای ترور رونالد ریگان، رئیس جمهور وقت آمریکا در مارس ۱۹۸۱ توسط جان هینکلی اشاره دارد. هینکلی پس از دستگیری اعتراف کرد که پس از تماشای فیلم راننده تاکسی (Taxi Driver) مجذوب جودی فاستر شده و برای جلب توجه وی دست به این اقدام زده است.
- در میانههای فیلم، شخصیت سامرست به میلز میگوید سالهاست که FBI، به صورت غیر قانونی سیستمهای اطلاعاتی کتابخانه را کنترل میکند. خود کارآگاهان فیلم نیز از همین روش، به هویت قاتل پی میبرند. در حقیقت شش سال پس از نمایش هفت و بلافاصله بعد از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ بود که به منظور پیشگیری از ناامنیها، حق نظارت دولت بر سیستمهای اطلاعاتی کتابخانهها در قالب لایحه میهندوستی آمریکا به تصویب نمایندگان سنا و کنگره رسیده و شکلی قانونی به خود گرفت.
- رابین باتین، مسئول گریم فیلم هفت که پیش از آن به واسطهی تحقیقاتش، از نزدیک شاهد کالبد شکافی اجساد بود، پس از مطالعهی فیلمنامه، اظهار کرد که کالبدشکافی قربانی اول، با آنچه که در واقعیت انجام میشود مطابقت ندارد. بنابراین، این قسمت از فیلمنامه حذف شده و فقط صحنهی بعد از کالبد شکافی جسد و بدن دوخته شده وی در فیلم گنجانده شد.
- دیوید فینچر پس از پشت سر گذاشتن تجربهی ناموفق فیلم بیگانه ۳ (Alien 3)، تا یک سال و نیم حاضر به خواندن فیلمنامهی جدیدی نبود تا آنجا که میگفت راضی است در اثر ابتلا به سرطان از دنیا برود ولی فیلم دیگری را در سینما کارگردانی نکند. با این وجود نکاتی در فیلمنامهی هفت وجود داشت که او را به سمت هدایت این فیلم رهنمون کرد. فینچر معتقد بود که هفت، خشونتی ناشی از روان پریشی را به تصویر میکشد و بیشتر تعمقی در مسائل شیطانی به حساب میآید تا روایت یک عملیات پلیسی.
- داریوش خنجی، فیلمبردار ایرانی الاصل سرشناس سینما، تصویربرداری فیلم هفت را بر عهده داشت. خنجی در طول فعالیت حرفهایش با فیلمسازان بزرگی همچون برناردو برتولوچی، وودی آلن، جیمز گری، میشائیل هانکه، وونگ کار وای، سیدنی پولاک، ژان-پییر ژونه، آلن پارکر، رومن پولانسکی و دنی بویل همکاری داشته است. فینچر پس از تماشای یک کلیپ تبلیغ عطر بود که کار خنجی را پسندیده و از او برای حضور در پروژه دعوت به عمل آورد.
- در صحنهای از فیلم، شخصیت میلز و سامرست در حال بحث دربارهی اثر انگشت قاتلان هستند که در ادامه، میلز میگوید که باید انگشتان شست کسانی را که محکوم به جرایم خشونت آمیز شدهاند قطع کرد تا دیگر قادر به فشردن ماشه و شلیک گلوله نباشند. در ادامه این صحنه از فیلم حذف شد چرا که سازندگان کار میترسیدند که این روش پس از مطرح شدن، در آینده واقعا مورد استفاده قرار بگیرد.
- از آنجایی که برد پیت برای بازی در فیلم دوازده میمون (Twelve Monkeys) قرارداد بسته بود، فینچر مجبور شد با سرعت بیشتری کار تصویربرداری فیلم را جلو ببرد.
- تهیه کنندگان هفت میخواستند که فیلم به صورت دراماتیکتری به پایان برسدد. بنابراین برای رضایت آنها، پایان فیلم به حضور شخصیت میلز در زندان ختم شد. با این حال، سازندگان هفت، صحنههای پایانی متفاوتی را تصویربرداری کرده (صحنهی نقل قول سامرست از همینگوی) و در نمایشهای محدود، از آن نسخه استفاده کردند که با واکنش مثبت تماشاگران همراه شد. در نهایت، تهیه کنندگان نیز پس از مشاهدهی این بازخوردها، متقاعد شدند که هفت با پایان مد نظر سازندگان فیلم به روی پرده برود. ناگفته نماند که پیش از اتمام تصویربرداری فیلم نیز تهیه کنندگان اصرار داشتند که به جای سر همسر میلز، سر یک سگ درون جعبه قرار بگیرد، به این معنی که جان دو، آنها را فریب داده است یا حتی الامکان، میلز در پایان فیلم به جان دو شلیک نکند.
- کوین اسپیسی تنها دو روز پیش از آغاز تصویربرداری فیلم برای ایفای نقش شخصیت جان دو انتخاب شد.
- با اینکه جان دو یکی از خطرناکترین و ترسناکترین قاتلان تاریخ سینما به حساب میآید، ولی هیچگاه در طول فیلم مستقیما شاهد قتلی از وی نیستیم. تنها مرگی که نمایش داده میشود در واقع مرگ خود جان دو است.
- دقیقا ۷ دقیقه از آغاز فیلم گذشته که با میلز تماس گرفته شده و خبر نخستین قتل جان دو را به اطلاع وی میرسانند و هفت دقیقه به پایان فیلم مانده که سامرست به میلز میگوید که جان دو در نهایت پیروز خواهد شد.
- آر. لی ارمی در ابتدا برای بازی در نقش جان دو تست داد ولی زمانی که نقش به کوین اسپیسی رسید، او نیز تصمیم گرفت که نقش کاپیتان پلیس را ایفا کند.
- دوید فینچر پیش از آغاز تصویربرداری فیلم به کوین اسپیسی گفت که در صورت تراشیدن سرش، او نیز سر خود را خواهد تراشید. بدین ترتیب در ادامه، هر دوی آنها با سری تراشیده در محل تصویربرداری حاضر شدند.
- اندرو کوین واکر به عنوان فیلمنامه نویس هفت، ایدههای متفاوتی را برای صحنههای پس از شلیک میلز به سر جان دو و پایان دادن به فیلم در نظر داشت. در یکی از این پایانها، سامرست در بیمارستان، مشغول بازیابی خود است و در همین زمان، نامهای از طرف میلز به دست وی میرسد که در آن نوشته شده: تو راست میگفتی. تو دربارهی همه چیز درست میگفتی.
- مدتی پیش از آغاز تصویربرداری هفت، آرنولد کاپلسون به عنوان یکی از تهیه کنندگان کار، دست به بازنویسی فیلمنامه زد به گونهای که در فیلمنامهی وی، دو کارآگاه داستان در پایان فیلم، تلاش میکردند تا زندگی شخصیت تریسی را نجات دهند. در ادامه فریمن، پیت و فینچر پس از خواندن فیلمنامه، ضمن اعلام نارضایتی خود، تاکید کردند که در صورت تغییر داستان، همکاریشان را با استودیو قطع خواهند کرد.
- در پی نظرسنجی مجلهی سرگرمی هفتگی (Entertainment Weekly) در رابطه با ترسناکترین فیلم تاریخ سینما، فیلم هفت رتبهی هشتم را به خود اختصاص داد. رتبههای اول و دوم این نظرسنجی متعلق به فیلمهای جن گیر (THE EXORCIST) و کشتار با اره برقی در تگزاس (THE TEXAS CHAINSAW MASSACRE) است.