محاصره اول قسطنطنیه، جنگی است که بین سپاه اسلام و بیزانس درگرفت و در اقتصاد و اوضاع سیاسی هر دو کشور تأثیرات زیادی گذاشت. در نهایت سپاه اسلام موفق به فتح قسطنطنیه نشد و صدمات بسیاری از لحاظ نیروی انسانی و تجهیزات نظامی متحمل شد.
اولین محاصره قسطنطنیه توسط اعراب در سالهای ۶۷۸_۶۷۴ بودهاست. حمله مسلمانان با برنامهریزی بوده و آنان نیروهای خود را در پایگاههای امتداد سواحل آسیای صغیر اسکان دادند و سپس به محاصره قسطنطنیه پرداختند.[۳] در ابتدا مسلمانان به رهبری معاویه جزیرهقبرس را فتح کردند و این محل به عنوان پایگاه برای محاصره لازم بود. معاویه از راه خشکی لشکرکشی را آغاز کرد و این سپاه به فرماندهی فضالة بن عبدالله انصاری تا خلقیدونه پیش رفتند و زمستان را در خاک بیزانس گذراندند. سفیان بن عوف با سپاهی به کمک او آمد. معاویه لشکری به رهبری یزید برای تکمیل محاصره فرستاد و به همراه جمعی از صحابه از جمله ابو ایوب انصاری که ایشان در پایین حصار قسطنطنیه دفن شد.[۳] نیرو دریایی اسلام با فتح جزیرههای کوس و خیوس محاصره دریایی را کامل کردند، جناده بن ابی امیه پس از فتح جزیره ارواد به محاصره قسطنطنیه رسید ولی پیروزی چشم گیری بدست نیاورد و امپراتور کنستانتین چهارم توانست با آتش یونانی محاصره را بشکند و اعراب مجبور به عقبنشینی شدند.[۳]
__________
آتش یونانی و شباهت آن به وایلد فایر
کنستانتین چهارم با استفاده از این سلاح در مقابل حملات حملات دریایی مسلمانان از مرزهای خود دفاع کرد. آتش یونانی نوعی مواد آتش زا است که شامل آهک و گوگرد است و دود غلیظ و انفجار بزرگی به وجود میآورد، از طریق لوله ای به سمت کشتیهای دشمن پرتاب میکردند. وجود این سلاح اهمیت زیادی داشته و در تاریخ ماندگار شد به دلیل آنکه نقش خلفای اموی را برای فتح قسطنطنیهباطل ساخت و مانع گسترش اسلام در آنجا شد. بیزانس به شدت فرمول این اختراع را مخفی نگه داشت و امروز دقیقاً ترکیبات آن مشخص نیست.[۴]
