منظومه حیدربابایا سالام از زیباترین، محبوبترین و غنیترین آثار معاصر شعر در حیطه زبانی ترکی آذربایجانیست که مصمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار سروده است و به آوازه بسیاری فراتر از کشورهای ترک زبان دست یافته است. بر آن شدم تا بخشهایی از این منظومه را حین کلاسهای آموزش زبان، تورق و با صدای استاد به گوش جان بشنویم.
?واژهنامه: ildırım رعد و برق Şaxmaq(çaxmaq) غرّیدن Şaqqıldamaq سروصدا کردن Axmaq جاری شدن Şövkət شوکت و منزلت El مردم, ملت Kəklik کبک Kol بوته Dib ته، پشت، زیر .... ?نکته گرامری: پسوند 2nd2 شامل «anda, əndə» پس از ریشهی هر فعلی بیاید معنای «وقتیکه»میدهد. Axanda زمانیکه جاری میشود Gedəndə زمانیکه میرود Gəzəndə زمانیکه گردش میکند. . البته لزوما برای سوم شخص و فعل زمان حال نیست و فاعل و فعل هر شخص و زمانی باشه این ساختار از اون اجزا تبعیت میکنه. یعنی: Gedəndə mənə xəbər ver وقتیکه داری میری بهم خبر بده Səni görəndə gizlənirdim وقتیکه میدیدمت قایم میشدم Səni udanda gedəcəyəm وقتیکه در بازی ببرمت خواهم رفت . . ??تمرین: علی وقتی پدرم را دید شروع به فرار کرد وقتی به خانه رسیدم چراغ ها روشن شد. وقتیکه از ماشین پیاده شدی من تو را دیدم. وقتیکه سربازانمان به مرز برسند عملیات را شروع خواهیم کرد.