من میان تمسخر و خنده فرقی عظیم میگذارم. زیرا خنده مانندِ شوخطبعی چیزی جز لذت نیست و لذا به شرطِ اینکه مُفرط نباشد بذاته خوب است. قطعاً هیچ چیز مانع و مخالفِ لذت بردنِ ما نیست، مگر خرافاتِ سختگیر و ملالآور. چرا همیشه رفعِ تشنگی و گرسنگی را بر رفعِ افسردگی ارجحیت میدهیم؟ نظر من که مرا در زندگی نیز جلو میبرد این است: مطلقاً هیچکس از ضعف و بدبختی من خوشحال نمیشود مگر کسی که به من حسادت میورزد! شخص حسود است که نالهها و آهها و ترسها و دیگر نشانههای ضعف ذهن من را جزو فضایلم به شمار میآورد. ولی برعکس آن درست است، یعنی هر اندازه بیشتر و شدیدتر لذت ببریم، کمالی که بدین وسیله بدان رسیدهایم بیشتر خواهد بود.
#اسپینوزا از کتاب: #اخلاق ، بخش چهارم، قضیه ۴۵



