ویژگی شاخص طاعون ژوستینین نکروز دست بود
طاعون ژوستینین (۵۴۱–۵۴۲ پس از میلاد) یک همهگیری جهانی بود که امپراتوری بیزانس و به ویژه پایتخت آن قسطنطنیه و همچنین شاهنشاهی ساسانی و بندرهای سراسر حاشیهٔ دریای مدیترانه را درگیر خود کرد. این طاعون یکی از کشندهترین طاعونهای تاریخ بود که در حدود دو قرن بروز خود ۲۵ تا ۵۰ میلیون نفر (۱۳ تا ۲۶ درصد جمعیت جهان در زمان آغاز آن) را طعمهٔ مرگ کرد. تأثیرات اجتماعی و فرهنگی این طاعون با مرگ سیاه (که ششصد سال بعد اروپا را دستخوش خود کرد) مقایسه میشود.
در سال ۲۰۱۳، محققان نشان دادند که دلیل طاعون ژوستینین همان باکتری یرسینیا پستیس بود که باعث طاعون سیاه شد. سویههای این باکتری که رابطهٔ نزدیکی با باکتری طاعون ژوستینین دارند در تین شان، رشتهکوهی در مرز قرقیزستان، قزاقستان و چین یافت شدهاست که این احتمال را که این طاعون از این منطقه نشئت گرفتهاست تقویت میکند. پروکوپیوس، تاریخنویس یونانی، این همهگیری را جهانی توصیف میکند. این طاعون نام خود را از ژوستینین یکم گرفتهاست که در زمان شیوع آن امپراتور روم شرقی بود. ژوستینین خود به این طاعون مبتلا شد ولی جان سالم بهدر برد.
شیوع این طاعون همزمان بود با جنگ لازی بین روم شرقی و شاهنشاهی ساسانی و باعث شد که سپاهیان خسرو انوشیروان پیشروی خود را متوقف کنند و به خاک ایرانشهر عقبنشینی کنند. ژوستینین از این اتفاق بهره برد و به ایرانشهر حمله کرد، ولی این اردوکشی در نهایت شکست خورد.
علت
اولین شیوع ثبت شده از طاعون بوبیونی بود.
منشأ
این بیماری در مصر آغاز شد و در بهار بعد به قسطنطنیه رسید.
تلفات
این دنیاگیری به کشته شدن روزانه ۱۰٬۰۰۰ نفر (طبق گفته پرووسیوس تاریخنگار بیزانس) در اوج خود، و شاید ۴۰٪ از ساکنان شهر شد. طاعون تا کشتن حدود یک چهارم تا نیمی از جمعیت انسانی در سراسر جهان شناخته شده پیش رفت. این امر باعث شد تا جمعیت اروپا بین سالهای ۵۰ تا ۵۰۰ میلادی در حدود ۵۰ درصد کاهش یابد.