منشا روحیه استکباری
هواپرستی، منشا روحیه استکباری میباشد: ... افکلما جاءکم رسول بما لاتهوی انفسکم استکبرتم... «ما به موسی کتاب (تورات) دادیم؛ و بعد از او، پیامبرانی پشت سر هم فرستادیم؛ و به عیسی بن مریم دلایل روشن دادیم؛ و او را به وسیله روح القدس تایید کردیم. آیا چنین نیست که هر زمان، پیامبری چیزی بر خلاف هوای نفس شما آورد، در برابر او تکبر کردید (و از ایمان آوردن به او خودداری نمودید)؛ پس عدهای را تکذیب کرده، و جمعی را به قتل رساندید؟».
← برانگیختن به بزه کاری
نفس اماره، برانگیزاننده انسان به بزهکاری و رفتار نادرست است: ... ان النفس لامارة بالسوء... «من هرگز خودم را تبرئه نمیکنم، که نفس (سرکش) بسیار به بدیها امر میکند؛ مگر آنچه را پروردگارم رحم کند! پروردگارم آمرزنده و مهربان است».
← آفت داوری
هوای نفس، آفت داوری را به دنبال دارد: یـا داود انا جعلنـک خلیفة فی الارض فاحکم بین الناس بالحق و لا تتبع الهوی فیضلک عن سبیل الله... «ای داوود! ما تو را خلیفه و (نماینده خود) در زمین قرار دادیم؛ پس در میان مردم بحق داوری کن، و از هوای نفس پیروی مکن که تو را از راه خدا منحرف سازد؛ کسانی که از راه خدا گمراه شوند، عذاب شدیدی بخاطر فراموش کردن روز حساب دارند!».
← عدول از رفتار عادلانه
هواپرستی، مایه عدول از رفتار عادلانه میباشد: ... فلاتتبعوا الهوی ان تعدلوا... «ای کسانی که ایمان آوردهاید! کاملا قیام به عدالت کنید! برای خدا شهادت دهید، اگر چه (این گواهی) به زیان خود شما، یا پدر و مادر و نزدیکان شما بوده باشد! (چرا که) اگر آنها غنی یا فقیر باشند، خداوند سزاوارتر است که از آنان حمایت کند. بنا بر این، از هوی و هوس پیروی نکنید؛ که از حق، منحرف خواهید شد! و اگر حق را تحریف کنید، و یا از اظهار آن، اعراض نمایید، خداوند به آنچه انجام میدهید، آگاه است».
← غفلت از یاد خدا
پیروی از هوای نفس، عامل غفلت از یاد خدا و فراموشی خدا میباشد: ... و لاتطع من اغفلنا قلبه عن ذکرنا و اتبع هویه... «با کسانی باش که پروردگار خود را صبح و عصر میخوانند، و تنها رضای او را میطلبند! و هرگز بخاطر زیورهای دنیا، چشمان خود را از آنها برمگیر! و از کسانی که قلبشان را از یاد خود غافل ساختیم اطاعت مکن! همانها که از هوای نفس پیروی کردند، و کارهایشان افراطی است». (شاید «اتبع هواه» به منزله تعلیل برای غفلت باشد.