حاکمان صفوی در اواخر فرمانروایی خود با انواع مشکلات بویژه در زمان سلطان حسین صفوی روبه رو بودند. روسها پس از تحریک افغانها بر علیه صفویان به قصد تضعیف ایران و رسیدن به آبهای گرم خلیج فارس واقیانوس هند و یورش افغانها جهت تصرف اصفهان به وسیله محمود افغان در سال 1135 هـ . ق و جلوس بر تخت شاهان صفوی دراصفهان ،به دستور پطر کبیر به مرزهای ایران یورش برده و با هیچ گونه مقاومتی روبه رو نگردید، زیرا شاه ایران اسیر در دست افغانها بود و حکومتی مقتدر در برابر روسیه متجاوز در کشورمان وجود نداشت تا در مقابل آنان عکس العمل مناسبی نشان دهد . روسها تا گیلان و مازندران و استرآباد پیشروی کردند و باکو را اشغال کردند . اما این فتوحات زود گذر بود زیرا با قدرت یابی نادر و تجدید قوای کشور جانشینان پطر مجبور به عقب نشینی به مرزهای خود شدند.
در دهه پایانی سده هجدهم روسها فعالیت خود را در قفقاز از سرگرفتند و شدیدترین و طولانی ترین جنگ های خارجی ایران با استعمارگر روس شروع شد و ولایات شمال بحر خزر وقفقاز و داغستان و گرجستان ایران متوجه خطر عظیم آنها گردید.1 از این پس نیزبه علت رقابت های انگلیس با فرانسه و روسیه و همپیمانی انگلیس و روسیه بر علیه فرانسه ، پای انگلستان به صحنه سیاسی ایران کشیده شد.2
1-رضا همراز:سیری درتاریخ انقلاب مشروطه ،ص89.
۲-علی اصغرشمیم :ایران دردوره سلطنت قاجار،ص 54