کتاب ارزشمند تاریخ بیهقی نوشته‌ی ابوالفضل محمدبن حسین بیهقی ، بخشی از کتاب مفصل است به نام‌های جامع التواریخ ، جامع فی تاریخ سبکتگین ابوالفضل بیهقی، تاریخ آل محمود یا تاریخ آل سبکتگین شناخته می‌شود. با دقت در متن این کتاب در می‌یابیم که آن به تشریح احوالات غزنویان اختصاص داشته اما طبعاً باید از آل سبکتگین آغاز می‌شده که به مناسبت لقب ناصرالدین سبکتگین به تاریخ ناصری شهرت یافته است.

نکته دیگر این است که از آنجایی که بخشی از کتاب به دوره یمین الدوله محمود غزنوی اختصاص داده شده است، تاریخ یمینی نیز نامیده می‌شود. و از سویی دیگر چون بخشی از آن به روزگار مسعود اختصاص پیدا کرده به تاریخ مسعودی نیز مشهور شده است.

بخشی از کتاب تاریخ بیهقی

این قسمت در شرح آغاز وزارت خواجه احمد حسن برای سلطان مسعود غزنوی و خلعت دادن اوست:

دیگر روز بدرگاه آمدی و با خلعت نبود، که برعادتِ روزگار گذشته قبایی ساخته کرد و دستاری نشابوری یا قاینی، که این مهتر را رضی‌الله عنه با این جامه‌ها دیدندی به‌روزگار. و از ثقاتِ او شنیدم، چو بوابراهیم قاینی کدخدایش و دیگران، که بیست و سی قبا بود او را یک‌رنگ که یک سال می‌پوشیدی و مردمان جنان دانستندی که یک قباست و گفتندی: سبحان الله! این قبا از حال بنگردد؟ اینت منکَر و بجِد مردی! و مردی‌ها و جِدهای او را اندازه نبود، و بیارم پس از این به‌جای خویش و چون سال سپری شد بیست و سی قبای دیگر راست کرده به جامه‌خانه دادندی.

این روز چون به‌خدمت آمد و بار بگسست سلطان مسعود رضی‌الله عنه خلوت کرد با وزیر و آن خلوت تا نماز پیشین بکشید، وگروهی از بیم خشک می‌شدند، و طبلی بود که زیر گلیم می‌زدند و آواز پس از آن برآمد و منکر برآمد، نه آن که من یا جز من بران واقف گشتندی بدانچه رفت در آن مجلس، اما چون آثار ظاهر می‌شد از آنچه گروهی ز شغل‌ها فرمودند و خلعت‌ها دادند و گروهی را برکندند و قفا بدریدند و کارها پدید آمد خردمندان دانستند که آن همه نتیجهٔ آن یک خلوت است.