عوامل دروني پيدايش و گسترش معماري تجملگرا، حب دنيا، تکبر، تکاثر و تفاخر طلبي است. در معماري قرآني بر ساده زيستي و بي آلايشي و بي پيرايگي تاکيد شده زيرا موجب آسودگي ارتباطات اجتماعي به خصوص صله رحم ميگردد و برعکس معماري تجمل گرا موجب کمرنگ شدن فرهنگ صله رحم در جامعه ميشود.
زيبايي که برآمده از عدل ميباشد در واقع بدين معناست که هر عنصر و اِلماني در جاي خود قرار بگيرد. عدهاي زيبايي را با تجملات به اشتباه ميگيرند که اين برخلاف زيبايي ميباشد!
قرآن کريم معماري فرعوني و قاروني و اطرافيان آنها را گرايش به تجملگرايي بد و تزيين شيطاني براي گمراه کردن مردم از راه خدا دانسته است.
در معماري اسلامي بر وجود عناصري همچون نور، رنگ، خط و اشکال هندسي براي زيبا آفريني تاکيد شده است. در متون روايي آمده است که همه اطراف اتاق امام صادق عليه السلام، مزين به آية الکرسي بوده و در سمت قبله و مکان عبادت آن حضرت نيز از آيات قرآن استفاده شده بود. اسلام از زيبايي و زينت متعارف که با موازين شرعي مطابقت داشته باشد، استقبال ميکند. اما اين بهمعناي تجملات نيست و تبرج گرايي که در واقع بهمعني برج شدن و خودنمايي است بدور از زيبايي واقعي است.
امام صادق (ع) ميفرمايند : خداوند دوست دارد هرگاه به بندهاي نعمتي ارزاني داشت، آثار آن نعمت را در او ببيند. سؤال کردند: چگونه؟. حضرت فرمودند: استفاده از لباس خوب، بوي خوش، منزلي تميز که با گچ سفيد کاري شده باشد و فضاي بيروني منزل تميز باشد و داخل منزل از روشنايي و نور خوب بهرمند باشد. هرچه مسکن و خانه تزيين شده و تجملات و تشريفات آن زياد گردد، انسان ميل بيشتري به ماديات داشته و از معنويات دور خواهد افتاد. امروزه خانهها با انواع ظروف تجمّلي که هيچ استفاده و کاربردي جز دنيازدگي اهل آن و حسرت و آه براي ديگران ندارد، تزيين ميشود؛ دکورها، ويترينها و کمدهايي که مملوّ از وسايل تزييني و زينتي، مجسمهها و... است که اين موارد مخالف صريح با سبک زندگي اسلامي ميباشد و در راستاي سبک زندگي غربي است.