روزگار قدیم؛ کناسی و بهداشت عمومی

کناس

تعداد مستراح های عمومی در گذشته چندان زیاد نبود. نشیمنهای مستراح های آن دهانه های وسیع هولناکی داشت که در زیر آنها انبارهای فضولات به عمق بسیار زیاد حفر می‌شد. محتویات انبارها سالی یکبار تخلیه می‌شد؛ حمل آنها بدین شکل بود که ابتدا خاکستر فراوانی وسط محوطه بیرونی مستراح ها میریختند سپس مانند درست کردن ملات بنایی، وسط این خاکسترها حفره ای درست می‌کردند و کثافات را درون آن خالی می‌کردند؛ رطوبت جذب خاکستر می‌شد.  با اینحال از این فضولات کود برای  باغ و باغات تهیه می‌شد

در این رابطه شغلی به نام کناسی بوده که شاید چندان به مذاق روزگار ما خوش نیاید. کناس کسی است که مستراح ها را خالی می‌کرده. از جمله مهارتهای لازم برای این شغل آشنایی( در حد دیپلم ریاضی فیزیک) با بنایی بوده تا درصورت خرابی نشیمن‌مستراح‌ها، آنهارا تعمیر کند. درآمد کناس ها همانگونه که گفته شد از تخلیه مستراح‌های پر بوده با اینحال اگر از بخت‌برگشته ای انگشتر یا چیزی ارزشمند درون مستراح می‌افتاد اینجا بود که وجودکناس اهمیتی صدچندان پیدا می‌کرد. مستراح های عمومی حفاظ نداشتند و اگر شیئی از کسی درون مستراح می‌افتاد مستقیم درون انبار کثافت افتاده و تنها کناس بود که بادریافت مژدگانی می‌توانست درون کثافات به جستجو بپردازد. معمولا این مژدگانی برای اشیای گرانبها بود اما درباره اشیای دیگر که سهوا درون انبار مستراح می‌افتاد صاحب جنس از خیر آن می‌گذشت.

به همین دلیل در روزی که کناس انبار مستراح ها را تخلیه می‌کرد انبوهی از اشیا مانند پاشنه کش و یا سکه های کم‌بها و... را درون کثافات می‌یافت که بخشی ازدرآمد کناس برای انجام تخلیه چاه بود.