اولی روایت هرودوت است که میگوید کوروش در حمله به ماساگت ها و به دست ملکه آن ها سر بریده شد . روایتی که حتی خود هرودوت هم چندان با اطمینان از آن سخن نمیگوید و باتوجه به قرار داشتن مقبره کوروش در پاسارگاد و دور بودن محل جنگ از ایران دور از ذهن به نظر میرسد.
روایت دوم در کوروش نامه گزنفون امده است . او میگوید کوروش شبی در خواب دید که زمان مرگش نزدیک است ، او پس از سه روز بیماری دو پسر خود را فراخواند و سرزمینش را در میان آن ها تقسیم کرد و پس از یک مراقبه طولانی روحش به ملکوت پیوست
سومین روایت تقریبا مخلوطی از دو روایت قبلی هست ؛ در نوشته های کتزیاس ، تاریخ نگار و پزشک یونانی آمده است کوروش در جنگ با دربیک ها که قومی ساکن در گرگان امروزی بودند زخمی شد اما توانست خود را به پایتخت برساند و اندکی قبل از مرگش ایران را بین دو پسرش تقسیم کرد
