شهرستان سِمیرُم در جنوب استان اصفهان واقع شده و از قطبهای توریستی استان میباشد. "بام ایران" و "سرزمین هزار چشمه" از لقب های این شهر است. این شهر با ارتفاع بیش از ۲٬۴۶۰ متر از سطح دریا به عنوان یکی از بلندترین شهرستانهای ایران محسوب میشود؛ شهرستان سمیرم، شهری کوهستانی، با آبوهوای سرد و دارای پستی و بلندیهای بسیاری است. قدمت سمیرم به ۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بر میگردد، برخی قدمت سمیرم را بسیار بیشتر از این میدانند. شهرستان سمیرم از نظر منابع آبی و طبیعی بهترین شهرستان استان اصفهان محسوب میشود. سمیرم رتبه اول تولید سیب مرغوب در کشور را دارا میباشد. از سوغاتی های این شهر میتوان به انواع سیب، کشک، قارا، قاتُق، قالی، گلیم و جاجیم اشاره کرد. تا سال ۱۳۲۵ هجری شمسی، این شهرستان جزء استان فارس محسوب میشد.
سمیرم دارای آب وهوای کوهستانی با زمستانهای سرد و تابستانهای خشک و معتدل است. میزان بارندگی در شهر سمیرم در طول سال بهطور متوسط ۴۰۰ میلیمتر است که ۲۷٪ آن در پاییز ۵۸٪ آن در زمستان و ۱۳٪ آن در بهار و ۲٪ آن در تابستان انجام میپذیرد. متوسط درجه حرارت سالانه ۱۰/۱ درجه سانتی گراد و متوسط حداکثر حرارت ۱۷/۳ درجه و متوسط حداقل درجه حرارت ۳/۵ درجه میباشد. تعداد روزهای یخبندان بهطور متوسط ۱۴۳ روز که این تعداد بین ۱۱۷ و ۱۶۹ روز در سال متفاوت میباشد. شهر سمیرم در ۱۶۵ کیلومتری جنوب شهراصفهان و در کوهپایههای شرقی رشته کوههای زاگرس واقع شدهاست. سمیرم در دامنه پرشیب کوه بهرز و کوه سیاه قرار گرفتهاست در واقع شهر سمیرم توسط کوههای متعددی احاطه شدهاست.
در سمیرم چندین بار زلزله اتفاق افتاده که عمدتاً در امتداد و نزدیک گسل اصلی زاگرس بودهاست. در سمیرم حدود سال ۱۳۰۰، سیلی جاری شده که خسارتهای زیادی برجا گذاشت. ۱۸ فوریه ۲۰۱۸ (۲۹ بهمن ۱۳۹۶) پرواز شماره ۳۷۰۴ خطوط هواپیمایی آسمان (Iran Aseman Airlines) یک فروند هواپیمای ATR 72-212 در مسیر تهران-یاسوج ۵۰ دقیقه بعد از زمان پرواز، از صفحه رادار محو شد و در نزدیکی منطقه پادنا در شهرستان سمیرم سقوط کرد؛ که احتمال اصلی سقوط این هواپیما مه آلودگی هوا و برخورد با کوه دنا در رشته کوههای زاگرس پیشبینی شدهاست. تمام ۶۰ مسافر، از جمله ۵۹ بزرگسال و یک کودک، و ۶ خدمه شامل یک خلبان و یک کمک خلبان، دو مهماندار و دو پرسنل امنیت پرواز جان باختند.
سابقه تاریخی سمیرم بر طبق تحقیقات دکتر واندنبرگ به ۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بر میگردد. سابقه تاریخی شهرنشینی سمیرم به دوره کاسیان بر میگردد در جنوب سمیرم مزرعهای به نام کوره وجود دارد که اکنون خرابههایی از خانهها و حتی حمام در آن به جا ماندهاست و این دلیل بر شهر بودن سمیرم در آن زمان میباشد، زیرا در دوران قبل از اسلام یکی از شاخصهای شناخت شهر، حمام بودهاست و دلیل دیگر اطلاق نام کوره بر این منطقه میباشد، چرا که هخامنشیان به شهر، کوره میگفتند. همچنین نامهای قدیمی موجود در منطقه که بیشتر آنها از واژهای قدیم فارسی دری است -مانند کوه بهرز به معنای هاله روی شعله آتش که کوهی است در شمال شهر سمیرم- نشان دهندهٔ تاریخ شهر است.
وجود تعدادی آثار باستانی و از جمله سنگ نبشتهای (کتیبههای) میخی حک شده بر دل کوهها و سنگهای استوانهای که به میل معروفند که پژوهشگر فقید، هرتسفلد از آنها به عنوان آثار عصر ساسانی یاد کرده نشان میدهد که سمیرم در زمان ساسانیان نیز در حد یک شهر بزرگ وسعت و جمعیت داشتهاست پس از دوره ساسانیان تا چندین قرن از وضعیت و تاریخ سمیرم آثار و اسنادی در دست نیست اما آنچه از گزارشهای تاریخی بر میآید در دوره دیلمیان سمیرم دارای دژی محکم و استوار بودهاست.
این منطقه در دوره سلجوقیان نیز شهری نسبتاً بزرگ بوده و قلعهای استوار داشتهاست سمیرم در دوره سلجوقیان نقش مهمی در ارکان مدیریتی این سلسله ایفا کردهاست چنانچه غیر از کمال الدین علی از وزرای معروف این عصر، وزیران حکومتی دیگری نیز در این دوره از این شهر بودهاند. در عصر صفوی با وجود آرامش نسبی در سمیرم، زمینهای این منطقه مورد خرید و فروش قرار میگرفتهاست البته نزدیکی آن با پایتخت صفویان، اصفهان، در این امر بی تأثیر نبودهاست. والبته این که آب و هوای معتدلش مورد پسند پادشاهان آن عصر بود. در دوران بعد، از جمله در عصر زندیه سمیرم به علت همجواری با پایتخت زندیه، شیراز، مورد توجه بودهاست، در عصر قاجار منطقه در معرض تاخت و تاز قشون حکومتی بودهاست. از عصر قاجار به بعد این منطقه عرصه رقابت و رویارویی دو ایل بزرگ بختیاری و قشقایی قرار گرفتهاست.
مهمترین واقعه تاریخ سمیرم، سال غارتی است. با سقوط حکومت رضاشاه پارهای از خانهای ایلات که در تهران یا خارج از ایران به سر میبردند برای کسب قدرت از دست رفته و گسترش مناطق خود، ضد حکومت مرکزی وارد عمل شدند. در تاریخ چهارشنبه ۸ تیرماه ۱۳۲۲ جنگ سختی بین قوای دولتی و اکثریت مردم در مقابل عشایر بویر احمدی و قشقایی آغاز شد قوای دولتی به محاصره عشایر درآمدند و به علت نرسیدن قوای کمکی قتلعام شدند. از جمله سرهنگ شقاقی از افسران شجاع دولتی در این جنگ جان باختهاست که در سمیرم به خاک سپرده شد و مورد احترام مردم سمیرم است. از این جنگ تحت عنوان نبرد سمیرم در برخی کتب و منابع یاد شده، از جمله خاطرات میرزا مهدی خانشقاقی (میرزا مهدی خان ممتحن الدوله)، و رمان سووشون اثر سیمین دانشور و نیز در قطعهای از احمد شاملو، شاعر معاصر. خاطره این خشونت و چپاول هنوز در حافظه تاریخی مردان و زنان سالخورده به عنوان سال غارتی به جاماندهاست اموال مردم سمیرم در این جنگ توسط عشایر و ایلات به غارت رفت در سال ۱۳۲۵ سمیرم ازاستان فارس منتزع و تابع استان اصفهان گردید، در آبان ۱۳۲۹ شهر شد و درنهایت در سال ۱۳۴۲ سمیرم به عنوان مرکز شهرستان سمیرم شناخته شد.
در خصوص ریشهشناسی نام این شهر تعابیر و تفاسیر مختلفی به کار برده شدهاست: نقل قولی که حکایت از قدمت تاریخی منطقه دارد و بیشتر از آن بوی افسانه به مشام میرسد از این قرار است که چون سام نریمان پهلوان شاهنامه فردوسی به دندان درد سختی گرفتار میشود بی تابی عظیمی او را فرا میگیرد و چون به این منطقه میرسد دردش بهبود مییابد و لذا نام این مکانِ را «سام آرام» نهادند چرا که سام در این منطقه از درد آرام گرفت و به مرور زمان این نام به سمیرم تبدیل میشود. گفتهاند سمیرم بر گرفته شده از نام سمیرامیس ملکه بابل در دنیای باستان میباشد که به این ناحیه گذر کردهاست. به نظر میرسد منطقی تر این باشد که نام سمیرم را به زمیران، سمیران یا شمیران نسبت دهیم، شم یا سم به معنای سرد و ران یا رام به معنای مکان، که به مرور زمان به سمیرم تبدیل شدهاست. معماریهای دست کندی که در داخل شهر است (شامل خانههای صخرهای باستانی) از جمله جالبترین نوع معماری ایران باستان است. جاوری مدیر گروه باستانشناسی دانشگاه کاشان معتقد است: این خانههای صخرهای محل سکونت انسان بوده و بخشی از این خانهها برای انباری تعبیه میشدهاست. ناحیهای در شهر سمیرم وجود دارد به نام قلعه، این قلعه را میتوان به دوران اقوام کاسیها و اوراتورها که به قبل از دوران مادها میرسد نسبت داد، در دامنه محله قلعه در شمال شهر سمیرم حدود هزار خانه صخرهای گمنام و ناشناخته وجود دارد که میتوان گفت در دنیا بی نظیراست و بعضی از این دست کندهها در دامنه قلعه سمیرم بر روی دیگری و چند طبقه ساخته شدهاند. سیستم گرمایش، تعبیه طاقچه و شبکه آبرسانی جانمایی شده در خانههای صخرهای سمیرم بخوبی قابل مشاهده است که به سبب آگاهی محدود و بیتوجهی مسوولان برخی سازمانها مانند اوقاف امورخیریه در طرح توسعه آستان مقدس امامزاده ابراهیم (ع) بخشهایی از این معماری کهن در چند سال اخیر تخریب و از بین رفتهاند.
به علت بافت طبیعی و صخره ای ووجود آبشارهای فصلی و مسیر رودخانه ها پوشش گیاهی مناسب وجود کنده ها ( دخمه های تاریخی و باستانی) همچنین آثار بجا مانده از آسیابهای آبی قدیمی و چشم انداز بسیار زیبای سمت جنوب و دیده شدن قله های پوشیده از برف دنا هر گردشگری را به وجد می آورد. یکی از ویژگیهای اقتصادی این منطقه، جامعه عشایری ساکن در سمیرم است. عشایر از ایل قشقایی هستند. تولید صنایع دستی از مهمترین محصولات عشایر است. مهمترین صنایع دستی شهر سمیرم نمد و عشایر عبارتند از: قالی و قالیچه، زیلو، جاجیم، گلیم، کلاه، دستکش، خورجین، پشتی و کیف که مواد اولیه این صنایع پشم گوسفند – موی بز – پوست گوسفند و بز است.
مشاهیر : حبیبالله فضائلی - خطاط ، کمال الدین علی سمیرمی از وزرای معروف سلجوقی ، ملامحمدتقی مجتهد و عالم ، ملاحسین عارف و کاتب قرآن خطی ، الهه منصوریان - ووشوکار ایرانی ، شهربانو منصوریان - ووشوکار ، سهیلا منصوریان
جاذبههای طبیعی: آبشار سمیرم - پارک دریاچه - سرچشمه بابازرنگ (شهر کمه) - آبشار بی بی سیدان - آبشار تقرچه - رودخانه شمسآباد و چشمه ناز ونک - آبشار آب ملخ - غار دنگزلو - سد حنا - چشمه خوانسار - رودآباد - چالقفا - غار پلنگ سمیرم - غار چهل ستون - غار شاه آباد - سد کمانه
جاذبههای تاریخی: تقرچه - مسجد و حمام خانعلی - مسجد جامع شهر سمیرم (محلهٔ قلعه) - میلهای سنگی - حمام خواجگان - آسیابهای آبی (خانعلی) - قبرستان و سنگ قبرهایی از اوایل عهد اسلام - کتیبههای ناخوانا در غار اشکفت راز در اطراف شهر - سنگهای عصاری
در چند سال اخیر تعداد کارگاههای صنایع دستی سنتی شهر کاهش یافتهاست با این حال از مهمترین صنایع دستی سمیرم میتوان به قالی، گلیم وجاجیم اشاره کرد. مهمترین سوغات سمیرم همان سیب معروف این شهر است. از دیگر ره آوردهای سمیرم میتوان به قارا، کشک و صنایع دستی به ویژه قالی و گلیم و جاجیم اشاره نمود.
با توجه به موقعیت شهرستان سمیرم و قرار گرفتن آن بین سه استان فارس، چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد و همچنین عبور ترافیک استانهای بوشهر و کهگیلویه و بویراحمد و قسمتی از ترافیک استانهای فارس و چهارمحال و بختیاری از این شهرستان به طرف شمال و مرکز، اهمیت راههای ارتباطی این شهرستان زیاد میباشد ولی با این حال راههای ارتباطی این شهرستان با توجه به اهمیت آن، آنچنان توسعه نیافتهاست. شهرستان سمیرم دارای ۸۶۰ کیلومتر بزرگراه اصلی، فرعی و روستایی و یک هزار و ۹۹۲ کیلومتر راه همسنگ (رتبه دوم در استان) میباشد.
شهر سمیرم دارای چند خروجی اصلی و فرعی است. جادههای اصلی سمیرم عبارت اند از: بزرگراه سمیرم-شهرضا ، جاده سمیرم-یاسوج ، جاده سمیرم-آباده
یک کمربندی بزرگراه سمیرم-شهرضا را به جاده سمیرم-یاسوج وصل میکند و یکی هم جاده سمیرم-یاسوج را به جاده سمیرم-آباده
سمیرم دارای حدود ۳ هزار ورزشکار سازمان یافته و بیش از ۳۰ هیئت ورزشی است. تیمهای ورزشی و ورزشکاران سمیرمی در سطح استان، کشور و جهان توانستهاند به موفقیتهای زیادی دست یابند، از جمله خواهران منصوریان و سرکار خانم الهه منصوریان، ووشوکار سمیرمی که موفق به کسب طلای جام جهانی سانشو ۲۰۱۰ چین، نقره قهرمانی جهان ۲۰۰۹ تورنتو و برنز بازیهای آسیایی ۲۰۱۰ گوانگژو شد. مهمترین امکانات ورزشی شهر سمیرم: مجموعه ورزشی شهید صابری ، پیست اسکی سمیرم.
سمیرم، شهر هزار چشمه و نگین گردشگری استان اصفهان، شهری است که در ۱۶۵ کیلومتری جنوب اصفهان واقع شده است. این شهر کوهستانی معماری منحصربهفردی هم دارد و با جاذبههای طبیعی زیبای خود در شهر و اطراف آن، یک مقصد کاملا ایدهآل و محبوب برای سفرهای تابستانی در استان اصفهان است. این شهر از نظر طبیعی واقعا غنی است و هر آنچه را که باید داشته باشد، دارد؛ از چشمههای پرآب و رودخانههای خروشان گرفته تا آبشارهای بکر و باغات پربار. در ادامه به معرفی دیدنیهای سمیرم میپردازیم. بهترین فصل سفر به این شهر از اواسط بهتر تا آخر تابستان است.
جاذبه های سمیرم
آبشار سمیرم : آبشار سمیرم که آن را عروس زاگرس نیز مینامند، یکی از پرطرفدارترین جاذبههای طبیعی سمیرم محسوب میشود. این آبشار که در ۴ کیلومتری شرق سمیرم و ۱۶۰ کیلومتری جنوب اصفهان واقع شده است. در یک دره واقع شده و با شکوه تمام از میان دو دیواره سنگی به پایین فرو میریزد. آبشار سمیرم یکی از بهترین مکانهای طبیعی سمیرم برای شبمانی است. صخرههای اطراف آبشار که در زیر فرشی مخلمین از خزهها پنهان شدهاند، صلابت و زیبایی آن را به کمال رساندهاند. آب این آبشار که ارتفاع آن ۳۵ متر است، پس از فرو ریختن از بالای دره، حرکت خود را به صورت یک چشمه پلکانی در میان تفرجگاه ادامه میدهد و در اطراف آن سکوهایی ایجاد شده که برای نشستن و استراحت کاملا مناسب هستند. در اطراف این آبشار تمام امکانات رفاهی لازم از جمله رستوران، مغازههای اغذیهفروشی، نمازخانه، سرویس بهداشتی و حتی باربیکیو فراهم شده است. در ضمن در فصل زمستان نیز بازدید از این آبشار نسبتا راحت است و قندیلهای یخی در اطراف آن که با انعکاس نور خورشید همچون جواهری درخشان به نظر میرسند، زیبایی بینظیری دارند.
پارک دریاچه : پارک دریاچه سمیرم مکانی آرام با دریاچهای نیلگون در میان درختان قد برفراشته با منظرهای تماشایی از کوه با صلابت دنا است. در این دریاچه میتوانید از قایقسواری هم لذت ببرید. این پارک در جنوب شهر سمیرم و در خیابان شورا واقع شده است.
چشمه ناز : چشمه ناز ونک که در حقیقت از چند چشمه تشکیل شده، چشمهای پرآب با طبیعی زیبا در اطراف خود است. این چشمه پر آب که مانند یک رودخانه به نظر میرسد، در ۱۹ کیلومتری جنوب شرقی روستای ونک (این روستا در ۱۹ کیلومتری شمال غرب سمیرم واقع شده است) قرار دارد. در اطراف این چشمه آب خنک و گوارا در نقاط مختلف دل صخرهها و سنگها را شکافته و منظرههای جالبی خلق کرده است.
آبشار آب ملخ : اگر میخواهید شاهد شاهکاری بزرگ از طبیعت اصفهان باشید، بازدید از آبشار آب ملخ را از دست ندهید. این آبشار که دو طرفه است و از هر دو طرف آن آب جریان دارد، با سقوط یک سنگ بزرگ در مسیر رودخانه به وجود آمده است. صدها سال قبل تکه سنگ بزرگی در مسیر رودخانه افتاد و جریان آب را مسدود کرده است؛ اما آب با قدرت فرسایش خود به تدریج مسیری تونلمانند به طول ۸۰ متر در میان سنگ ایجاد کرده است و امروزه آب چشمههای موجود در کوهها و صخرههای اطراف این تونل طبیعی، از دو طرف دیوارههای شمالی آن به پایین میریزد. خزهها فرش مخملی سبزی بر دیوارههای تونلها گسترانیدهاند و رقص خزهها بر اثر حرکت آب روی آنها، منظرهای خلق میکند که هیچ وقت از دیدن آن سیر نمیشوید. جالب است آب این آبشار دشمن ملخها و آفات است و به همین دلیل آن را آب ملخ نامیدهاند. در ضمن این آبشار به آبشار تخت سلیمان هم شهرت دارد. یکی دیگر از حقایق جالب در مورد این روستا این است که به دلیل برخورداری از موقعیت جغرافیایی خاص آفتاب تنها سه ساعت در روز در این روستا میتابد و پس از آن غروب میکند؛ بنابراین شما میتوانید در این روستا تنها ظرف سه ساعت شاهد طلوع و غروب آفتاب باشید؛ به همین دلیل این روستا را روستای نیمروز نیز میگویند. برای رسیدن به این آبشار و روستای شگفتانگیز ابتدا باید خود را به سمیرم برسانید و جاده سمیرم یاسوج را در پیش بگیرید. پس از طی مسافتی به روستایی به چهارراه میرسید که باید از آن عبور کنید و پس از پشت سر گذاشتن آن، وارد جادهای خاکی میشوید که دو، دوراهی دارد که باید در هر دو مسیر به سمت چپ بپیچید و در انتها به روستای آب ملخ میرسید؛ پس از رسیدن به روستا و یک ساعت پیادهروی به آبشار آب ملخ میرسید. البته لازم به ذکر است که مسیر پیادهروی، مسیر خطرناکی است و برای عبور از آن باید آمادگی جسمانی کافی داشته باشید.
آبشار بی بی سیدان : در ۳۰ کیلومتری سمیرم روستایی به نام بی بی سیدان قرار دارد که رودخانهای مصفا به نام کاسگان با آب زلال در نزدیکی آن جریان دارد و در کنار این رودخانه، در درهای بکر به نام تنگه نازی، آبشاری به نام آبشار بیبی سیدان با قدرت می خروشد. میتوانید با پیادهروی و آبتنی در قسمتهای کمعمق رودخانه که آب آن چندان هم سرد نیست، خستگی را از تن خود بیرون کنید. در ضمن باید در هنگام پیادهروی در رودخانه کفش مناسبی نیز بپوشید. یکی دیگر از جاذبههای این منطقه، رودخانه درازه است که تماشای آن از بالای تپه مشرف بر آن حقیقتا لذتبخش است. در مسیر این رودخانه چشمههای متعدد دیگری هم به آن میریزد و وجود چند آبشارک در کنار آنها که میتوانید زیر آنها دوش آب سرد بگیرید، نیز زیبایی رودخانه را دو چندان کرده است. همچنین رویش گیاهان خودرو در کنار آبشارکها نیز زیبایی آنها را وصفناپذیر کرده است. برای رسیدن به این آبشار از روستای آب ملخ، ابتدا باید وارد جاده سمیرم-جاده شوید و پس از طی کردن مسافتی در حدود ۱۶٫۷ با گردش به سمت چپ وارد جاده بیبی سیدان شوید. با طی کردن مسافتی در حدود ۲ کیلومتر در این خاکی، باغات سرسبز روستا را مقابل خود میبینیم.
روستای خفر: روستای خفر با طبیعت بسیار زیبا در جنوبیترین نقطه استان اصفهان و در مرز بین این استان و استان کهگیلویه و بویراحمد واقع شده است. هر گوشه از طبیعت این روستا که رودخانهای خروشان در میان درختان انبوه آن جریان دارد، هدیهای زیبا به چشمان شما میدهد. زمستانهای روستای خفر به قدری سرد و پربرف است که باعث شده لقب جهنم سفید را به این روستا نسبت دهند. وجود آبشارهای متعدد، یخچالهای طبیعی و رودخانههای حاصل از این یخچالها و از همه مهمتر باغات سیب متعدد، خفر را به روستایی بیبدیل تبدیل کرده است. در ضمن در این روستا امامزادهای واقع شده که معماری آن در نوع خود منحصربهفرد است. در سفر به این روستا میتوانید با عشایر غیور و مهماننواز نیز آشنا شوید. یکی از جاذبههای بینظیر این روستا، آبشار خفر در ۵ کیلومتری روستای خفر در دره قاش مستان است که با ارتفاع ۳۵ متر همچون یال سفید اسب در دل کوه، هر گردشگری را شیفته خود میکند. برای رسیدن به این آبشار باید سختی دو ساعت پیادهروی در رودخانه پرآب روستا و دره دنی پی را تحمل کنید. با یک ساعت پیادهروی از آبشار خفر میتوانید به آبشار دنی پی هم برسید. در بهار یا اوایل تابستان تونلهای برفی زیاد و البته زیادی وجود دارد که هوای اطراف رودخانه را خنک میکند. وجود چند آبشار کوچک در مسیر نیز خستگی را تن شما بیرون میکند. در ضمن کمی بالاتر از آبشار دنی پی چند آبشار پلکانی دیگر وجود دارد. یکی دیگر از جاذبههای زیبا و البته مرموز این روستا غار یخی خفر است که شما را به معنای واقعی کلمه شکفتزده میکند. وقتی وارد این غار میشوید، ستونها و آبشارهای یخی شما را احاطه میکنند. در ضمن در قسمت انتهایی این غار دریاچهای وجود دارند که قطعات یخ در آن شناور هستند. این غار در تمام ایام سال پوشیده از برف و یخ است؛ اما بهترین زمان بازدید از این غار اواسط اردیبهشت تا اوایل تیر ماه است و آسانترین مسیر دسترسی به آن حرکت به سمت باغات جنوب شرقی خفر و گذر از منطقه تنگ کیخسرو است. از دیگر جاذبههای این روستا میتوان به تنگه دناآسا، غار کیسخسرو و چشمه سید محمد اشاره کرد.
غار دنگزلو : غار دنگزاو در روستای دَنگِزلو در منطقه پادنای سمیرم واقع شده است. این غار چندین تالاب را در خود جای داده که برای عبور از آنها باید از قایقهای بادی استفاده کنید. قندیلها و ستونهای زیبا و ریزش آب از سقف به کف، دل کندن از غار را دشوار میکند. خود روستای دنگزلو هم از طبیعت بسیار زیبایی برخوردار است.
غار چهل ستون : غار چهل ستون یکی دیگر از غارهای شگفتانگیز اطراف سمیرم بوده که در منطقه تنگ خشک واقع شده است. در این غار بیست استلاگمیت و بیست استلاکتیت وجود دارد و به همین دلیل به آن چهل ستون گفته میشود. متاسفانه تصویری از این غار در دست نیست
چشمه خوانسار : در ورودی سمیرم از سمت شهرضا، چشمهای به اسم چشمه خوانسار وجود دارد که از ارتفاع ۸۰۰ متری کوه بوهوز میجوشد و به دلیل عبور از لایهها و صافیهای طبیعی، آبی زلال، گوارا و بسیار سردی دارد. متاسفانه تصویری از این چشمه در دست نیست.
چشمه بابا زرنگ کمه : در ۶۵ کیلومتری جنوب سمیرم چشمه بابا زرنگ شهرستان کُمِه نظر هر گردشگری را به خود جلب میکند. در اطراف این چشمه، چندین چشمه کوچک و بزرگ دیگر نیز جاری است و درختان چنار قطور چند صد ساله نیز بر زیبایی آن افزودهاند. این چشمه از امکاناتی نظیر سرویس بهداشتی نیز برخوردار است.
دره حنا علیشاه : در نواحی اطراف ونک و در ۱۲ کیلومتری سمیرم کوههای با صلابتی به نام کوههای علیشاه استوار بر زمین قد علم کردهاند. در میان این کوهها دشتی پرگل به نام دشت علیشاه وجود دارد که با گلهای خودرو و پوشش گیاهی خود، هر گردشگری را مجذوب خود میکند. دیوارههای عظیم و منحصربهفرد، عطر خوش برخی از گیاهان که بعضا دارویی یا خوراکی هستند و هوایی دلپذیر، دشت حنا علیشاه را به مکانی بهشتی برای دوستداران طبیعت تبدیل کرده است و به هر گوشه از این دشت که نگاه میکنید. طبیعت قدرت خود را به رخ شما میکشد. برای رسیدن به این دشت باید نیمساعت پیادهروی کنید.
مزرعه کتی گربین : مزرعه گتی گربین که در اطراف روستای قلعه قدم از توابع شهرستان ونک واقع شده است، در فصل بهار مملو از گلهای خودرو میشود و هر طبیعتگردی را شیفته خود میکند.
روستای نقل : روستای نُقُل نیز با طبیعتی جذاب، قلههایی که در بیشتر ایام سال پوشیده از برف هستند و رودخانهای خروشان با آب سرد و گوارا، یکی دیگر از روستای زیبای اطراف سمیرم است که در فاصله ۱۱۳ کیلومتری جنوب این شهر واقع شده است. یکی از دیدنیهای این روستا چشمه نول است که در ارتفاع نسبتا بالایی واقع شده است.
روستا و سد قره قاچ: روستای قرهقاچ یکی دیگر از روستای اطراف سمیرم است که طبیعت دلنشینی دارد و وجود باغات و مزارع فراوان، این روستا را به روستایی سرسبز تبدیل کرده است. این روستا سد قره قاچ را نیز در خود جای است که در بهار و پاییز میزبان پرندگان مهاجر زیادی است. البته هم روستا و هم سد در سالهای اخیر تا حد زیادی قربانی خشکسالی شدهاند.
قازقازک: در ارتفاعات کوههای بهرز سمیرم، چشمهای به نام چشمه قازقازک قرار دارد که در فصل بهار در میان درختان سرسبز بید احاطه میشود و زیبایی خاصی پیدا میکند. دلیل نامگذاری این چشمه به قازقازک این است که در گذشته حشرهای به نام قازقازک در اطراف آن به وفور وجود داشته است.
منطقه شکار ممنوع حنا: منطقه شکار ممنوع حنا منطقهای حفاظتشده در ۳۰ کیلومتری جنوب شرق سمیرم و هشت کیلومتری شمال شهر حنا است. در این منطقه که سد دریاچه حنا در میان آن واقع شده است، رودخانهها و چشمههای متعددی وجود دارد که آب همه آنها به دریاچه سد حنا میریزد. وجود درههای عمیق و زیبا در کنار دریاچه و همچنین پرندگانی که جذب این دریاچه شدهاند، زیبایی این منطقه را افزون کرده است.
آبشار تنگ رود قر: در روستای ماندگان منطقه پادنای سفالی آبشاری وجود دارد که با ۲۰ متر در محل ریزش رود قر به تنگه رود قر، تشکیل شده است. آبشار تنگ رود قر که در دل صخرهای تنگ به آرامی میخرامد، در مسیر صعود به دو قله مشهور دنا یعنی کل قدویس و قله قلات بزی واقع شده است. خود روستای ماندگان نیز از طبیعت زیبایی برخوردار است.
آبشار تقرچه : در شمال شهر سمیرم آبشار و در محوطه تاریخی مدرسه اتابکی، آبشار زیبایی به نام آبشار تَقَرچِه در میان صخرهها جاخوش کرده که یکی از تفرجگاههای محبوب سمیرمیها هم محسوب میشود و پارکی به همین نام نیز در کنار آن ساخته شده است. در قدیم در کنار این آبشار شبستان و بازاری نیز وجود داشته است؛ اما بعدها مدفون شده است. در ضلع شرقی این پارک و آبشار هم آبشار دیگری به تنگ سیل وجود دارد که بهصورت پلکانی فرو میریزد و عصرها با درخشش ذرات آب در زیر انوار طلایی شاهد مناظر زیبایی هستیم. هر دو آبشار در فصل بهار در اوج زیبایی خود قرار دارند؛ اما در تابستان هم سرسبزی درختان چنار و بید زیبایی خاصی به آنها میبخشد. در زمستان هم سفیدی برف و قندیلهای بلورین یخ هم باعث میشود شاهد پردهای دیگر از زیباییهای این دو آبشار باشید. برای رسیدن به آبشار و پارک تقرچه، ابتدا باید خود را به محله قدیمی تقرچه برسانید و پس از آن باید کوچه و پس کوچههای تنگ این محله و مسیر خاکی نه چندان مناسبی را پشت سر بگذارید.
چالقفا : چالقفا کوهی در جنوب غربی سمیرم است که دشتی سرسبز با گلهای زیبا، چشمهسارهای متعدد، دیوارههای سنگی و صخرههای بلند و کوهستانی وجود دارد. وجود سیاهچادرهای عشایر و پرندگانی همچون کبک، تیهو و پرندگان مهاجر در برخی از مواقع سال، زیبایی این دشت را دوچندان میکند. در ضمن این دشت نیمه دوم فرودین و اوایل اردیبهشت میزبان گلهای لاله واژگون نیز است.
مسجد و حمام خانعلی: یکی دیگر از آثار تاریخی سمیرم مسجد و حمام خانعلی بوده که متعلق به دوران قاجار هستند. یکی از شگفتیهای مسجد خان این است که چشمهای دائمی از میان میجوشد که مامنی برای مرغابیها است.حمام تاریخی خانعلی هم به همت سازمان میراث فرهنگی سمیرم به موزه مردمشناسی سمیرم تبدیل شده است. در اطراف این دو آثار تاریخی شاخص، چندین آسیاب مخروبه نیز وجود دارد که چیز زیادی از آنها باقی نمانده است.
.........................
