آچمز وضعیتی در بازی شطرنج است که در آن یکی از مهرهها که «مهره آچمز» نامیده میشود مجبور است برای دفاع از یک مهره یا خانه ارزشمند در جای خود میخکوب شود. آچمز کردن تاکتیکی مؤثر برای ایجاد محدودیت در توانایی جابجایی سوارهای حریف است.
آچمز عبارتی است ترکی به معنی «باز نمیشود» یا به طور سادهتر «مسدود» یا «میخکوب».
اين كلمه وارد ادبيات محاوره و عامه هم شده و به كسي اطلاق مي شود كه نه راه پس دارد و نه راه پيش. مثلا وقت هايي كه بورس قرمز باشه و سهام دار بورس نتونه سهمشو بفروشه ميتونن بگن اون شخص آچمز شده.