کِلاردَشت ناحیهای در استان مازندران و ۴۸ کیلومتری شهر چالوس است و ۱۳۰ کیلومتر با تهران و ۱۶۰ کیلومتر با کرج فاصله دارد. کلاردشت دشتی بر فراز کوهها است و مرکز کلاردشت شهر حسن کیف است. این ناحیه از جنوب به کوههای تخت سلیمان تا حدود گردنهٔ کندوان، از شمال به شهر عباسآباد و دریای خزر، از شرق به شهر مرزنآباد چالوس و بخش کجور نوشهر و از غرب به سه هزار تنکابن محدود است.
اکثریت مردم بومی و غیر مهاجر در کلاردشت به زبان مازندرانی سخن میگویند. عدهای از مردم کلاردشت به زبان کردی سخن میگویند که از دیرباز به آنها خواجه وند گفته میشود؛ که از کرمانشاه هستند. کلاردشت دو جاده ارتباطی مهم دارد. جاده نخست در جاده چالوس از مرزن آباد در ۲۵ کیلومتری جنوب چالوس منشعب شده و با مسیری ۲۰ کیلومتری که از میان تپههایی که بر دامنهشان گندم و جو کاشت میشود به کلاردشت میرسد. جاده دوم از عباسآباد واقع در جاده کناره خزر، در بین راه چالوس و تنکابن منشعب شده و با طول ۲۵ کیلومتر پس از گذشتن از جنگلهای متراکم و بسیار زیبا در ناحیه مکارود به غرب کلاردشت میرسد. در منطقه کلاردشت ۴۵ قله با ارتفاع بیش از ۴۰۰۰ متر قرار دارد که نمونه کمنظیری را بوجود آوردهاست. علمکوه با ارتفاع ۴۸۴۵ متر بلندترین آنهاست.
کلاردشت دشتی است در میان درهای باز و گسترده که ییلاقات و آبادیهای فراوانی را دربر گرفتهاست. مرکز کلاردشت «حسن کیف» بوده و در ده زیبای رودبارک در زیر قله علم کوه با رودخانهای پرآب و زیبا و ویلاهای متعدد از محلهای مهم و جاذبههای گردشگری ویژه منطقه بهشمار میرود. کلاردشت در ایران به بهشت گمشده معروف شده و هرساله به دلیل زیبایی طبیعی و بینظیر و آب و هوای بسیار مطبوع و به ویژه درفصل تابستان پذیرای هزاران گردشگر داخلی و خارجی است.
کلار از شهرهای بومی و تاریخی طبرستان است که نامش در منابع تاریخی سدههای نخست اسلامی و آثار جغرافی نگاران بعنوان شهری آباد و یکی از پایگاههای اسپهبدان طبرستان آمدهاست. موقعیت جغرافیایی آن در منطقه کوهستانی و هممرز با دیلم خاصه، مطابق با کلاردشت در مازندران امروزی بودهاست . پژوهشگران باستانشناس بر این باورند که شهر کلار در دوره اسلامی بعنوان مرکز فرمانروایان اسلامی کلار در محوطه ای بالغ بر ۲۵ هکتار که امروزه در زبان طبری به شهر دِلِه (Shahr-e Dele) به معنای «محوطه واقع شده درون شهر» نامیده میشود، با فاصله اندکی از بقایا و موقعیت جغرافیایی شهر کلار دوره ساسانی در فاصله یک و نیم کیلومتری محور شمالی تپه کلار و در مجاورت حریم شمالی رودخانه سرد آبرود بنا شده بود. هرچند که این شهر در میانه سده سوم هجری مرکز شکلگیری قیام علویان طبرستان بر ضد طاهریان بودهاست. در منابعی چون «المسالک و الممالک» ابن خردادبه و «البلدان» ابن فقیه و «مسالک و ممالک» اصطخری و صورة الارض ابن حوقل و کتاب حدود العالم از کلار بعنوان یکی از شهرهای آباد طبرستان یاد شدهاست. در حدود العالم آمدهاست: «ناتل و چالوس و روذان و کلار، شهرکهایی اند اندر کوهها و شکستگیها و این ناحیتی است هم از طبرستان … و کلار و چالوس بر حدی است میان دیلم خاصه و طبرستان … و ایشان را هیچ شهری با منبر نیست و شهرشان کلار است و چالوس» در آثار مورخانی چون ابن اسفندیار و اولیاالله آملی و طبری نیز در روایت رخدادهای طبرستان در دوره اسلامی بارها از شهر کلار و اسپهبدان، مرزبانان و بازرگانانی که از این منطقه و شهر برخاسته اند، یاد کردهاند. پژوهشگران تغییر نام شهر تاریخی کلار به کلارستاق و کلاردشت بعنوان یک منطقه را دال بر کاهش اهمیت شهری و جایگزینی اهمیت منطقه ای آن در طبرستان دانستهاند. اهمیت موقعیت شهر تاریخی کلار بعنوان سرحد دیلم خاصه و طبرستان و نیز وجود راه ارتباطی دره چالوس با نواحی آن سوی رشته کوه البرز بویژه ری در دوران آغازین اسلامی چنان بوده که در سده دوم اسلامی، شاهزادگان دودمان پادوسبانیان طبرستان از این شهر بعنوان پایگاه قدرت خود بهره ببرند. نام کلار در رخدادهای مهم طبرستان چون شورش طبرستان یا همان شورش همگانی اسپهبدان و مردم طبرستان که بسالهای ۱۶۹ و ۱۸۱ هجری قمری که به کشتار گسترده والیان عرب خلیفه عباسی انجامید و همچنین در شورش مازیار به سال ۲۲۴ هجری قمری، بعنوان نقش آفرینان آن رخدادها آمدهاست. در سال ۲۵۰ هجری قمری کلار نخستین محل ورود و بیعت حسن بن زید در طبرستان بود و بدین گونه رخداد تشکیل دولت شیعی علویان در طبرستان رقم خورد.
در سال ۱۳۱۸ هـ. ش به هنگام پیکنی به منظور احداث قصر اجابیت در گنج تپه روستای اجابیت کلاردشت تعدادی ظروف زرین و مفرغین و سفالین کشف و به گنجینه کلاردشت معروف گردید. اشیاء مکشوفه سفالی شامل قمقمه، کوزه، بشقاب و ظروف لوله دار و ریتون بود و ظروف زرین مجموعه فوق شامل جام و خنجر و … و در مجموعه به وزن ۵۷۴٫۷۹ گرم در ابتدا به عنوان پشتوانه اسکناس با خزانه بانک ملی تسلیم و در سال ۱۳۲۲ به موزه ایران باستان (موزه ملی) تحویل گردید. در بین اشیاء مکشوفه جام زرین استوانهای شکل با نقش سه شیر با سر برجسته از لحاظ تکنیک ساخت قابل مقایسه با جام مارلیک است. روی هم رفته گنجینه کلاردشت بیانگر فرهنگ و هنر پیشرفته منطقه در هزارههای دوم و اول ق. م و ارتباط گسترده آن با مناطق گیلان و حسنلو آذربایجان و سیلک کاشان ونیز لرستان است. علاوه بر مجموعه فوق در طی کاوشهای باستانشناسی و با عملیات ساختمانی مجموعه ظروف سیمین بعضاً با نقوش طلاکوب متعلق به دوره ساسانی کشف گردیدهاست ازجمله این ظروف جامهای متعدد با نقوش انسانی و حیوانی است به عنوان نمونه روی دو جام سیمین قباد اول اولین پادشاه ساسانی سوار بر اسب در صحنه شکار گورخر به تصویر کشیده شدهاست نیز تنگی نقرهای با پس زمینه طلایی، نقوش و تصاویر رامشگران را به صورت برجسته در صحنه نوازندگان و در میان انواع حیوانات مانند روباه، کبک، بلدرچین و ببر نشان میدهد.
از آثاری که در ناحیهٔ کلاردشت و تپههای اطراف آن کشف شده معلوم میشود که قسمتی از این منطقه در ادوار باستانی، آباد و دارای ساکنینی بودهاست. از شاعران، ابوذر فقیه ملک مرزبان که اشعاری در توصیف کلاردشت سرودهاست میتوان نام برد.
وجود رشته کوههای البرز در کنارههای دریای خزر موجب متوقف شدن رطوبت در دامنههای آن گردیده و سبب بارش باران فراوان در این ناحیه از شمال کشور میشود. بخشی از این بارندگیها در ارتفاعات کلاردشت منجر به بارش برف میشود و به همین دلیل است که هوای کلاردشت در مقایسه با دیگر مناطق استان مازندران بسیار خنکتر و مطبوعتر است. هوا در کلاردشت مه نسبتاً دایمی دارد و دمای آن در برخی از روزهای سرد زمستان به حدود ۳۰ درجه سانتیگراد زیر صفر میرسد. در شبهای تابستان نیز گاه مردم به استفاده از لباس گرم نیاز دارند.
جنگلهای انبوه و سرسبز، رودخانهٔ سردآبرود، کوههای علم کوه و تخت سلیمان در بخش غربی، جنگلهای عباسآباد در بخش شمالی، جنگلهای بخش جنوبی، کوههای کم ارتفاع و روستاهای دامنهٔ این کوهها در بخش شرقی، از دیگر مشخصههای این منطقهاست.
سکنه کلاردشت به سه دسته طبری، طالقانی و خواجوند تقسیم می شوند:
طوایف طبری تبار : سوادکوهی ، دادویی (اصالتا از سوادکوه) ، لمسو (اصاتا از نور)، لاشکی (اصالتا از کجور)، فخی(فقیه)، میارج، ملک مرزبان، اکچ، امرج، انگریج (انگورج)، ازوج، رودگر و متکا
طایفه طالقانی : طالقانی و جوستانی (اصالتا از طالقان)
طوایف خواجوند : خواجوند، لک، قریاق، زندی، مشعشی و دلفان آذری
مردم بومی کلاردشت به زبان مازندرانی با لهجه کلارستاقی گویش میکنند.
سوغات و صنایع دستی کلاردشت همانهایی هستند که در همه مازندران در دسترس مسافران قرار دارند. کلوچهها، کوکیها، لواشک و آلوچه، مرباها و ترشیهای خوشمزه و ... همه و همه در کلاردشت به فروش میرسند. با وجود آنکه منبع اصلی زیتون، گیلان است، شما در کلاردشت و سراسر مازندران هم میتوانید این خوراکی خوشمزه را بیابید و تهیه کنید. کلاه ها، ظروف و محصولات حصیربافی نیز در این شهر به فروش میرسد و صنایع دستی چوبی نیز در آن پیدا میشود.
آب و هوای کلاردشت آن دلچسب است که میتوان آن را یکی از جاذبههای آن به حساب آورد. اینجا هوا همیشه سردتر از مرکز مازندران و بدون رطوبت است. بهترین زمانی که میتوانید به کلاردشت بروید، بهار و به ویژه تابستان است.
بهار و تابستان: در اوایل بهار هنوز سردی هوا حس میشود و بارانهای گاهوبیگاه را شاهد خواهید بود؛ اما هر چه به تابستان نزدیکتر میشویم هوا هم مطبوعتر میشود و مسافران را برای تجربه هوایی خنک و دلپذیر در داغی تابستان راهی کلاردشت میکند.
پاییز و زمستان: هزار رنگ پاییز در جنگلهای کلاردشت دیدنی است؛ اما سردی هوا ممکن است برایتان آن قدرها خوشایند نباشد. در زمستان هم کوهستانها جلوهای دیدنی پیدا میکنند. اگر با سرمای هوا مشکلی ندارید باز هم میتوانید بر روی کلاردشت به عنوان یک مقصد جذاب حساب باز کنید.
شاید برایتان جالب باشد که بدانید نام این شهر از کجا آمده است. در گذشته به کلاردشت، کَلار میگفتند. کلار نام شهر و قلعهای باستانی بود که امروزه بقایای آن با عنوان تپه کلار در روستای لاهو قرار دارد. کلمه کلار در فرهنگ فارسی به معنی غوک و وزغ است. حالا چرا این منطقه را کلار میخواندند؟ احتمالا برای آنکه در این دشت، زمینهای باتلاقی وسیعی با نام «لش» وجود دارد و این زمینها محل تجمع انواع غوک و وزغ هستند. در گذشته وسعت این زمینها بیشتر بود و تعداد این جانداران هم سر به فلک میگذشت. نام دشت به این سبب به کلار اضافه شد و در مرور زمان کِلاردشت بر سر زبانها افتاد.
جاذبه های کلاردشت
جاده کلاردشت به عباسآباد: جاده کلاردشت به عباسآباد یکی از قشنگترین و رویاییترین جادههای ایران است که بیشتر هموطنان از آن خاطرههای زیادی دارند. این جاده از طبیعت بکر و بینظیری برخوردار است؛ بهگونهای که با عبور از آن، صحنههایی را مشاهده خواهید کرد که برای همیشه در ذهنتان باقی میمانند. در طول این جاده استراحتگاههای زیادی برای گردشگران تعبیه شده است که برخی از آنها غذاهای خوشطعم شمالی را سرو میکنند. اگر هنوز وقت نکردهاید به این جاده زیبا سر بزنید، پیشنهاد میکنیم گذر از آن را در برنامه آتی سفر خود قرار دهید.
دریاچه ولشت: دریاچه ولشت یکی از پرطرفدارترین جاهای دیدنی کلاردشت است که در شمالشرقی آن واقع شده است. این دریاچه یکی از ۹ دریاچه در ایران است که بر اثر احداث سد پدید آمدهاند و همچنین جزو ۱۰ دریاچه آب شیرین کشور به شمار میرود. جاده رسیدن به این دریاچه بسیار تماشایی و مملو از درختان کاج است. اطراف دریاچه نیز از طبیعت بسیار زیبایی برخوردار است و هر بینندهای را مجذوب خود میکند. امکان ماهیگیری نیز در این دریاچه برای گردشگران فراهم شده است. آبتنی، شنا و قایقسواری در این دریاچه میتواند برای هرکسی، تجربهای لذتبخش و بهیادماندنی باشد.
دهکده مازیچال: دهکده مازیچال در ارتفاع ۲,۶۰۰ متری از سطح دریا در ۲۰ کیلومتری شهر زیبای کلاردشت قرار گرفته است. این روستای بینظیر بهخاطر اقیانوس تمامنشدنی ابرهایش و چشمانداز وسیعی که از دریای نیلگون خزر گرفته تا جنگلهای زیبای مازندران در ارتفاعات آن میتوان دید، مانند سرزمینی بهشتی میماند. صدای زنگوله گلهها، غذاهای محلی، اقیانوس ابر و هوای بینظیر هر گردشگری را مجذوب این دهکده رویایی میکند. اگر به مازیچال رفتید حتما نانهای داغ و تازه تنوری که به دست زنان این روستا پخته میشود را امتحان کنید.
کاخ اجابت: کاخ اجابیت یا اُجابت، قصری قدیمی است که قدمت آن به دوران پهلوی میرسد. این قصر یک بنای دو طبقه است که به سبک اروپایی تزئین شده و لوسترهای بسیار لوکسی از سقفهای آن آویزان است. محوطه اطراف کاخ نیز مملو از درختان سرو سر به آسمان کشیده است که باعث به وجود آوردن منظرهای تماشایی شدهاند. این کاخ قبلا کاربرد موزه داشته است؛ولی اکنون در اختیار نهاد ریاست جمهوری است.
روستای کردیچال: کردیچال از روستاهای زیبای کلاردشت است و عنوان «مروارید کلاردشت» را از آن خود کرده است. طبیعت فوقالعاده دیدنی این روستا، آن را به یکی از نقاط پرطرفدار گردشگری در کشور تبدیل کرده است.
علم کوه: قله علمکوه در ۲۰ کیلومتری جنوبغربی شهر کلاردشت در استان مازندران واقع شده است. این قله که بعد از قله دماوند، دومین قله مرتفع ایران به شمار میرود، عنوان «آلپ ایران» را نیز با خود حمل میکند. علمکوه به سبب برخورداری از قابلیتهای مناسب کوهنوردی و چشماندازهای بینظیر، هر ساله پذیرای طبیعتگردان، کوهنوردان و صخرهنوردان زیادی از اقصی نقاط کشور است. گونههای جانوری زیادی از جمله بز، خرس قهوهای، پلنگ، گرگ، شغال، روباه، کبک دری و انواع گونههای گیاهی متنوع را در راه رسیدن به این قله میتوانید نظارهگر باشید.
سنگ سماور: این سنگ شگفتانگیز و عجیب در راه صعود به علمکوه قرار گرفته است. این سنگ در واقع تخته سنگ بزرگ و خارقالعادهای است که بهصورت عمودی در ارتفاع نزدیک به ۴,۵۰۰ متری واقع شده و از عجایب علمکوه و شهر کلاردشت محسوب میشود.
روستای هریجان: هریجان، از روستاهای دیدنی کلاردشت در استان مازندران است. این روستا از نقاط خوش آبوهوای کلاردشت است که علفزارهای وسیع و آبشاری بلند و دیدنی دارد. بهترین زمان بازدید از این روستای زیبا، اردیبهشت ماه است که گیاهان بهاری روییدهاند و آبشارهای روستا پرآب شدهاند.
مجتمع تفریحی باغ چمن: مجتمع تفریحی و پذیرایی باغ چمن، در شهر زیبای کلاردشت یا پایتخت اکوتوریسم ایران واقع شده است. این مجموعه با امکانات مناسب اقامتی در کنار طبیعت زیبای رودخانه خروشان سردآبرود برای گردشگران و مسافران این منطقه فراهم شده است. از جمله امکانات این مجموعه میتوان به هتل، کافیشاپ، دریاچه ماهیگیری، پارکینگ، اسبسواری، دوچرخهسواری، امکان بازدید از مجموعه شیلات و پرورش ماهی، محوطه پیادهروی متصل به جنگل، محوطه بازی و آلاچیق اشاره کرد.
روستای سیاه بیشه: روستای سیاه بیشه، روستایی پنهان در جاده چالوس در کلاردشت است که برای دیدن آن باید در بین راه توقف کرد. در هر فصلی از سال از این روستا عبور کنید، خودتان را میان مه و ابری غلیظ خواهید دید. چشماندازهای بسیار زیبای این روستا میتواند چندین ساعت گردشگران را مجبور به ماندن کند و خاطرهای مفرح و سرشار از نشاط را در ذهن آنها ثبت کند.
رودخانه سردآبرود: رودخانه سردآبرود دارای آب صاف و زلالی است و با شیب تندی از کوههای علمکوه و تختسلیمان سرچشمه میگیرد. این رودخانه پس از عبور از محلههای مختلف کلاردشت تا دریای خزر، چشماندازهای بدیع و زیبایی در اطراف مسیر حرکت خود پدید میآورد که چشم هر بینندهای را خیره خود میسازد.
تپه باستانی کلار : کلار نام شهر و تپهای باستانی در کلاردشت کنونی است. این تپه باستانی یکی از دیدنیهای تاریخی شهر کلاردشت است که نقش برجستهای در روشن کردن ابهامات باستانشناسی در حاشیه جنوبی دریای خزر دارد و بههمین جهت نام دیگر آن «بهشت کاوشگران» است. با توجه به آثار باستانی به دست آمده از این تپه، گفته میشود که قدمت آن به ۸۰۰ سال پیش از میلاد میرسد.
..............................
