عنبرآباد یکی از شهرهای استان کرمان است و مرکز شهرستان عنبرآباد است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۹۵ کشور حدود ۹۰ هزار نفر است. عنبرآباد شهری است در ۲۵۷ کیلومتری جنوب استان کرمان که از شمال و غرب با شهرستان جیرفت، از جنوب با شهرستانهای کهنوج و رودبار جنوب و از شرق با شهرستانهای بم و ریگان هممرز میباشد. طبق آخرین سرشماری در سال ۱۳۹۰ جمعیت این شهرستان بیش از ۱۰۰ هزار نفر میباشد که شامل ۲ بخش مرکزی و جبالبارز جنوبی و ۳ شهر عنبرآباد، مردهک و دوساری میباشد.
شهرستان عنبرآباد، شهرستانی که روزگاری به عنوان یکی از بخشهای جیرفت بهشمار میرفت، از جمله شهرستانهای جنوبی استان کرمان است که با ۶۰۱ متر ارتفاع از سطح دریا از شمال به شهرستانهای جیرفت و بم، از جنوب به کهنوج و رودبار جنوب، از خاور به بم و ریگان و از باختر به جیرفت منتهی میشود. شهرستان عنبرآباد با وسعت نزدیک به ۴۶۹۹ کیلومتر مربع برابر ۲/۶ درصد از پهنهٔ استان را به خود اختصاص دادهاست و در جنوب خاوری استان کرمان قرار گرفتهاست.
این شهرستان دارای دو اقلیم گرم و نیمه مرطوب در نواحی باختری و گرم و خشک در نواحی خاوری است. آنگونه که گرمای آن در تابستان گاه به ۵۰ درجهٔ سانتی گراد میرسد، هرچند که در مناطق کوهستانی، هوایی سرد و معتدل دارد. بیشترین میزان بارندگی این شهرستان در زمستان و پاییز صورت میگیرد.
مهمترین جریان دائمی استان کرمان، یعنی هلیل رود، از باختر این شهرستان میگذرد و سد جیرفت، موقعیت مناسبی را برای کشاورزی این منطقه فراهم آوردهاست. رودخانههای عمدهٔ عنبرآباد عبارتند از: گمرکان،بارده، رودفرق، آغین تیغ سیاه، کلجک، کغارکی و کویز. قریب به ۵۰۰ رشته قنات، ۱۶۳۷ دهنه چاه و بیش از ۱۰۰۰ چاه عمیق، تأمینکنندهٔ آب مصرفی این شهرستان است. معروفترین بلندیهای آن: کاویکان، قلعه سلیمان، سورو، آب سکون، حجت آباد، متاع، خضر، گوهر و انتارک است.
از جمله آثار باستانی و تاریخی این شهرستان میتوان به تپههای باستانی باقیمانده از تمدن ارت (قدیمیترین تمدن شهرنشینی شناخته شده در دنیا با قدمت پنج هزار سال) واقع در کنار صندل، مقبره سالار رضا در روستای گرم علیا، قلعه میرناصرخان در دوساری، قلعه ملکآباد در زاخت، قلعه سموران در رود فرق و … اشاره کرد. عنبرآباد ۱۰۰۰۰۰ هکتار عرصه جنگلی و ۶۰ هکتار فضای سبز دارد.
وجود گونه با ارزش گیاهی جگ درخت بومی این منطقه واقع در اکثر مسیرهای دامنههای رشته کوه جبالبارز با توجه به منبع از درخت جگ در ساخت سقف تخت جمشید استفاده شدهاست. هماکنون این درختان در روستای گمرکان،|کوشکمور|دسک، تیغ سیاه و میجان یافت میشود.
محصولات کشاورزی عنبرآباد پرتقال - خرما -نارنگی - لیمو -گریپ فروت - گوجه - بادمجان - پیاز - سیر- هندوانه - خربزه - خیار - توت فرنگی - و تقریبا اکثر محصولات کشاورزی کعه در ایران وجود دارد در اين منطقه به عمل ميآيد. مردم عنبرآباد از گروههاي جبالبارزي -ساردويي - جيرفتي - بلوچ - ميباشندشهرستان عنبر آباد با وسعت حدود ۷۲/۴۶۵۶ کیلومتر مربع معادل ۵۴/۲ درصد مساحت استان را به خود اختصاص داده است و در قسمت جنوب شرقی استان کرمان واقع شده است مرکز آن شهر عنبرآباد و تا شهر کرمان ۲۵۸ کیلومتر فاصله دارد . این شهرستان از شمال به شهرستان جیرفت و از جنوب به شهرستان کهنوج و از شرق به شهرستان بم و از غرب به دهستان اسفندقه و بخش فاریاب منتهی می گردد . این شهرستان دارای ۲ مرکز شهری، ۳ بخش ،۱۰ دهستان، ۴۰۵ آبادي داراي سکنه مي باشد. منطقه ای گرمسیری و دارای تابستانهای گرم ، درجه حرارت بین ۳- تا ۴۷ درجه سانتیگراد بوده از آبان ماه تا اردیبهشت ماه فصل بارندگی در این شهرستان محسوب می شود که با توجه به خشکسالي هاي سال گذشته دهستانهاي کوهپايه اي اين شهرستان دچار خشکسالي شده اند . ارتفاع از سطح دريا ۶۰۰ متر مي باشد .
مردم اين شهر ستان اغلب به کار کشاورزي مشغول مي باشند و از اين طريق امرار معاش مي نمايند بهترين محصولات کشاورزي اين منطقه مرکبات ، صيفي و جاليز نوبرانه و خرما و غلات مي باشد مراتب اهميت اين محصولات ابتدا کشت صيفي و جاليز و بخصوص کشت زير پلاستيکي كه امكان توليد نوبرانه را فراهم ساخته است مي باشند و سپس مركبات و نخليات و ساير ميوه ها در مراتب بعدي قرار دارند.نتایج حاصل از سرشماری سال ۸۵ ، مشخص می کند شهرستان عنبرآباد ۱۱۴،۹۶۴ نفر از جمعیت کل استان کرمان را به خود اختصاص داده است به عبارت دیگر با ۳/۴ درصد کل جمعیت استان در رتبه هشتم از نظر جمعیت در استان قرار دارد.در این شهرستان در مقابل ۵۷،۳۰۹نفر ( ۸/۴۹ درصد) مرد ۵۷،۶۵۵ نفر ( ۱/۵۰ درصد ) زن وجود دارد.بر پایه محل زندگی، مشاهده می گردد قسمت عمده جمعیت در روستاها زندگی می کنند به طوری که جمعیتی معادل ۹۳.۲۹۰ نفر یا ۲/۸۱ درصد شهرستان عنبر آباد روستانشین مي باشند، در مقابل جمعيت شهرنشين کم و حدود ۴/۱۸ درصد گزارش شده است و ۴۸۶ نفر يا ۴/۰ درصد جمعيت غير ساکن را تشکيل مي دهند.
از آنجا که مردم این شهرستان اغلب به کار کشاورزی مشغول می باشند و منطقه جنوب استان کرمان از پتانسیل بالای کشاورزی و دیگر مواهب طبیعی و جغرافیایي بر خوردار مي باشد به همين دليل بيشتر جمعيت اين شهرستان روستا نشين هستند و از جمعيت شهري کمتري برخوردار است .این شهرستان دارای سه بخش می باشد بخش مرکزی دارای بیشترین جمعیت است، معادل ۳۰۹،۵۷ نفر یا ۸/۴۹ درصد جمعیت شهرستان در این بخش زندگي مي کنند، بعد از آن به ترتيب بخش اسماعيلي با ۲/۳۲ درصد و بخش جبالبارز با ۲۱ درصد در مراتب بعدي قرار دارند .دهستان جهاد آباد با ۹۰۴،۱۶ نفر داراي بيشترين جمعيت و دهستان امجز با ۹۷۷،۳ نفر داراي کمترين جمعيت مي باشد .از بررسی نقشه تراکم جمعیت شهرستان مشاهده می شود ،متوسط تراکم جمعیت در این شهرستان حدود ۸/۲۹ نفر در هر کیلومتر مربع می باشد که بیشترین تراکم را در بخش مرکزی داریم حدود ۶۷/۲۸تا ۳۰/۵۰ نفر در هر کيلومتر مربع و کمترين تراکم جمعيت در بخش جبالبارزجنوبي برآورد گرديده است حدود ۴۹/۱۰ نفردر هر کيلومتر مربع .
جاذبه های عنبرآباد
آبشار وروار: آبشار وروار مرتفع ترین آبشار خاورمیانه است که جز زیباترین جاذبه های گردشگری کشور به حساب می آید. این آبشار که از رود “فرق” سرچشمه می گیرد از زیباترین جاذبه های گردشگری شهرستان عنبرآباد محسوب می شود، این آبشار که در شمال شرقی شهرستان عنبرآباد قرار دارد برای دسترسی به آن باید از مسیر جاده جیرفت – کهنوج عبور کرد و از دو راهی جهادآباد حدود ۲۰کیلومتر به سمت مردهک و روستای رود فرق رفت. در کنار این آبشار عظیم وجود قلعه های تاریخی برای علاقمندان ابنیه تاریخی فرصت مناسب دیگری فراهم کرده است که از آثاری همچون قلعه فرق و قلعه سالار رضا نیز بازدید کنند. سرسبزی بی نظیر منطقه و پوشش گیاهی خاص این منطقه را به بکرترین مکانهای گردشگری کرمان تبدیل کرده است. به دلیل ارتفاع بسیار زیاد این آبشار آب در انتها به صورت پور فرو می ریزد و شرایط بسیار مطلوبی را در منطقه ریزش به خصوص در فصول گرم سال ایجاد می کند.
چشمه بندر دوساری: چشمه بند دوساری در شهر دوساری در فاصله ۱۲ کیلومتری شهر عنبرآباد واقع شده است که در زیر دماغی کوه قرار داشته و در ایام نوروز با وجود شکوفههایی که دارای عطر و بوی بسیار ناب است، مکانی بسیار دلپذیر ایجاد میکند. آب چشمه از زیر صخرههای آهکی کوه بیرون میآید، همچنین از قله کوه دوساری میتوان نخلهای سربه فلک کشیده و یکپارچه شهر دوساری را که نمایی بسیار زیبا دارد تماشا کرد.
روستای خوش آب و هوای امجز و دره سرسبز گمرکان: روستای خوش آب و هوای امجز و دره سرسبز گمرکان به طول هشت کیلومتر در بخش مرکزی عنبرآباد واقع شده که بیشتر مردم جنوب استان کرمان در فصل بهار و تابستان از این منطقه بازدید میکنند.
چشمه آب معدنی رود فرق: این چشمه در ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی عنبر آباد در نزدیکی روستای پرطراوت و دل انگیز رود فرق قرار گرفته است. روستایی که علاوه بر زیباییهای خاصی که دارد با آبشار بلند «وُروار» شناخته میشود. این چشمه در منطقه، به نام «آب باد رود فرق» خوانده میشود و در دهانههای سمت چپ روستای رود فرق واقع شده است. دمای آب آن ۲۲ درجه سانتیگراد و از قدرت بالایی در «تراورتن سازی» برخوردار است که از این نظر شباهتهایی با چشمههای «ابوق بوقو» مرغک و چشمه «آب زردو» نزدیک آبگرم دیمند دارد.
آبشار سرنکوه درین: آبشار سرنکوه درین با ارتفاع ۱۰۳ متر یکی دیگر از مکانهای بکر و دیدنی است که گردشگرانی زیادی از این منطقه به دلیل داشتن آب و هوای مطلوب طی سال بازدید میکنند و از جاهای دیدنی عنبرآباد کرمان می باشد
مقبره سالار رضا: مقبره سالار رضا واقع در روستای گرمسالار رضا در بخش جبالبارز جنوبی متعلق به دوران صفوی که ساختمان آن نماد این دوره است.
..............................
