شماری از ضرب المثل های کُردی

1. ده ستیک نتوانم بیبرم ماچی ئه که م.  ترجمه : دستی را که نتوانم ببرم می بوسم.

چو دستی نتانی گزیدن ببوس             که با غالبان چاره زرق است و لوس (سعدی)

با آنکه خصومت نتوان کرد بساز             دستی که به دندان نتواند برد ببوس (سعدی)

2. به قصه ی خوش مار له کن دیته در.  ترجمه : به گفته شیرین مار از سوراخ بدر آید.

درشتی و تندی نیاید بکار             به نرمی در آید ز سوراخ مار (فردوسی)

3. نه مالی به جنگ و نه پیلاوی تنگ.  ترجمه : نه در خانه جنگ و نه پای افزار تنگ

تهی پای رفتن به از کفش تنگ             بلای سفر به که در خانه جنگ (سعدی)

4. قصه که وته زاری ئه که ویته شاری.  ترجمه : سخن در دهانی افتاد در شهری می افتد.

سخن تا نگویند پنهان بود             چو گفتند هر جا فراوان بود (فردوسی)

5. دار تا میوه ی زیاتر بی سر له خوارتره.  ترجمه : درخت هرچه میوه اش بیشتر باشد سر به زیر تر است.

بلندیت باید تواضع گزین             که آن بام را نیست سلم جز این (سعدی)

6. راسی رزگاریه.  ترجمه : راستی رستگاریست.

از کجی به که روی برتابید             رستگاری ز راستی یابید (نظامی)

7. هر چه بچینی ئه وه ئه درویته وه.  ترجمه : هرچه بکاری همان بدروی.

نگر تا چه کاری همان بدروی             سخن هرچه گویی همان بشنوی (فردوسی)

8. زوان بیلی سرسلامته.  ترجمه : زبان بگذارد سر سلامت است

زبان بسیار سر بر باد داده است             زبان سر را عدوی خانه زاد است (وحشی)

9. مسی و راسی.  ترجمه : مستی و راستی

به مستی توان در اسرار سفت             که در بیخودی راز نتوان نهفت (حافظ)

10. دار به گه وره یی ناچه میته وه.  ترجمه : درخت در بزرگی خم نمی شود

نخلی که قد افراشت، به پستی نگراید             شاخی که خم آورد، دگر راست نیاید (ملک الشعرای بهار)