به نام خداوند بخشنده مهربان پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمود : کسی که مسامحه کند و از رساندن حق به صاحبش درنگ نماید در حالی که توانایی دارد هر روزی که می گذرد گناه عشّاری بر او است (عشّار کسی است که به امر ظالم از مردم ده یک می گیرد) حضرت باقر علیه السلام فرمود: کسی که در راه خدا شهید شد از هر گناهی پاک می شود مگر بدهی که کفاره ندارد یا باید دینش پرداخت شود یا طلبکار ببخشد وگرنه شهید هم گرفتار بدهیش است و نیز می فرماید نخستین قطره ی خونی که از شهید ریخته میشود تلافی تمام گناهانش می شود مگر بدهی که علاجش منحصر به پرداختش می باشد. و برای اهمیت مطلب همین بس که مردی از انصار مُرد و دو دینار بدهکار بود پس رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) بر او نماز نخواند تا اینکه بعضی از بستگانش ضامن شدند که بدهی او را بپردازند آنگاه آن حضرت بر او نماز گذارد. ابوثمامه به حضرت جواد علیه السلام عرض کرد می خواهم مجاور مکّه و مدینه ی منوره گردم در حالی که بدهکارم حضرت فرمود به محل خود برگرد تا بدهیت را بپردازی و مبادا از دنیا بروی و خدای را ملاقات کنی در حالی که بدهکار باشی زیرا مومن خیانت نمی کند.
حضرت صادق علیه السلام می فرماید: سخت ترین حالات انسان در روز قیامت وقتی است که مستحقّین خمس و زکات برخیزند و به او بچسبند و بگویند پروردگارا این شخص خمس ما یا زکات ما را خورده و به ما نداده پس خداوند از حسنات این شخص به آنها عوض می دهد.
و نیز می فرماید روز قیامت صاحب قرض می آید و شکایت می کند اگر بدهکار حسنات دارد برای طلبکار از او می گیرند و اگر ندارد گناهانش را برای او می گذارند در روایات زیادی تصریح شده کسی که حق الناس بر عهده اش باشد نجات نمی یابد مگر پس از راضی شدن صاحبان حقّ که یا به برداشتن حسنات یا گذاشتن گناهان یا به شفاعت اهل بیت علیهم السلام خداوند به او پاداش دهد.
منبع: کتاب گناهان کبیره جلد ۲ صفحات ۱۷ و ۲۳