زرین آباد مرکز شهرستان ایجرود
زرینآباد یکی از شهرهای ایران در استان زنجان است. این شهر مرکز شهرستان ایجرود است. زبان مردم این شهر ترکی آذربایجانی است. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲٬۳۷۴ نفر (در ۷۰۱ خانوار) بودهاست.
عمدهترین جاذبههای طبیعی و تاریخی شهرستان ایجرود که این منطقه را از سایر نقاط استان متمایز نموده و شرایط لازم را برای گردشگری و بهویژه بومگردی فراهم مینماید عبارتند از:تنوع راههای ورودی و خروجی شهرستان حداقل هشت مسیر جاده آسفالته فرعی و یک جاده فرعی اصلی غرب کشور که در طول و عرض شهرستان گسترده شدهاند و بنا به تعریفی میتوان گفت که جاذبههای گردشگری طبیعی و تاریخی که عمدتاًدر جوار هم قرار گرفتهاند در یک کریدور تاریخی و طبیعی از آثار تاریخی زنجان ، سلطانیه،سجاس،قیدار نبی شروع و از طریق آثار تاریخی گلابر و مناظر طبیعی و دیدنی آن به زرین آباد که از کنار دریاچه سد گلابر نیز عبور مینماید به مناظر بسیار زیبا و آثارتاریخی روستای خوئین (قلعه زیر زمینی دژمنده و بازار و گرمابه) و چشمانداز طبیعی زیبای باغات، جنگلها و آبگرم روستای ارکوئین، گورستانهای تاریخی با قدمت بسیار زیاد روستاهای قمچقای بلوبین و سعیدآباد و خوئین و همچنین میل خوئین پل تاریخی قجور احداث شده بر روی رودخانه قزلاوزن با ورود به شهرستان ماهنشان و اثر تاریخی تخت سلیمان در شهرستان همجوار یعنی تکاب استان آذربایجان غربی ختم میشود. مسیر فوق دارای ویژگیهایی است که میتواند مورد توجه بیشتری قرار گیرد تا عامل جذب گردشگر باشد.
ارتفاع شهر زرینآباد از سطح دریا حدود ۱۷۴۹ متر میباشد.شهرستان ایجرود دارای منطقۀ کوهستانی وجلگهای است و شرایط آب و هوایی کوهستانی را دارا میباشد معمولاً در ارتفاعات دارای آب و های سرد کوهستانی زمستانی برفی و قسمت دشتها در تابستان دارای آب و هوای معتدل و خشک میباشد.
شهرستان ایجرود
شهرستان ایجرود یکی از شهرستانهای استان زنجان به مرکزیت شهر زرینآباد است. این شهرستان با شهرستانهای زنجان، خدابنده ،ماهنشان و همچنین شهرستان بیجار در استان کردستان همجوار میباشد. شهرستان ایجرود دارای دو بخش مرکزی و حلب میباشد که بخش مرکزی آن از شهر زرینآباد و روستاهای دهستان ایجرود بالا، دهستان گلابر و دهستان سعید آباد و همچنین بخش حلب از شهر حلب و روستاهای دهستان ایجرود پایین تشکیل یافته. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۹۰، برابر با ۳۸٫۴۱۸ تَن بودهاست. شهر زرین آباد مرکز این شهرستان است. اهالی شهرستان ایجرود به زبان ترکی آذربایجانی صحبت می کنند و همچنین مردم روستاهای سفید کمر و خوئین به زبان تاتی سخن می گویند..
بخش حلب (دهستان ایجرود پائین) شهر: حلب
بخش مرکزی شهرستان ایجرود(دهستان ایجرود بالا،دهستان گلابر،دهستان سعید آباد) شهر: زرینآباد
مساحت این شهرستان 1829 کیلومترمربع بوده جمعیت کل شهرستان 39267 نفرو از این تعداد جمعیت تحت پوشش مراکز روستایی 34898نفر، مرکز شهری 2945نفر 1424 نفرتیم سیارمی باشد . از نظر آب وهوا این شهرستان پرباران و سرد سیرترین شهرستان استان بوده ودرآمد مردم بیشترازکشاورزی ودامداری تامین می شود وسطح زیر کشت این منطقه دیم گندم و جو می باشد. ازدیگرمحصولات این منطقه باغهای انگور، سیب، بادام وگردو است. نگهداری وپرورش دام وطیور از جمله فعالیتهای این شهرستان بوده و از صنایع دستی این شهرستان قالیبــافی را میتوان نام برد که فرش دستباف روستای بیدگینه از شهرت خاصی برخوردار است
با توجه به استقرار شهرستان در محور ارتباطی غرب کشور، جذب توریست، توسعه بخش خدمات، ایجاد اشتغال و افزایش درآمد از امتیازات شهرستان میباشد. از نظر صنایع و معادن با وجود مواد معدنی از جمله فسفات، سیلیس، سنگ آهن، آهک، گچ، خاک صنعتی و بنتونیت، زمینه ایجاد کارخانه سیمان ذوب آهن- کارخانه کود اوره- کارخانه MDF و تولید آجر ساختمانی و غیره در شهرستان وجود دارد. در زمینه کشاورزی امکان اجرای پروژههای صنعتی از قبیل ایجاد صنایع تبدیلی، احداث کارخانه مواد غذایی، احداث کارخانه آرد، احداث کارخانه تولید شیر و لبنیات، احداث کشتارگاه دام و طیور، ایجاد مرکز تحقیقات کشاورزی، راهاندازی مجتمع تولید ابزار کشاورزی، ایجاد طرحهای آبیاری تحت فشار، مطالعه و احداث سدهای خاکی برای مهار آبهای سطحی در شهرستان وجود دارد. در زمینه تولید قطعات بتنی و پیشساخته شمش روی، ذوب مس، ذوب آهن، ایجاد کارگاههای سنگ بری زمینههایی هستند که امکان رشد و توسعه شهرستان در مناطق فوق وجود دارد.
در خصوص بخش معدن، اين شهرستان دارای 21 معدن، شامل معادن گرانیت قره داغ، خاک صنعتی گلابیر سفلی، گچ قمچه قای، گچ سعید آباد، گچ سعید آباد2، گچ شهرك، گچ قمچه قای 2 ،آهک قمچه قای، مواد اولیه سیمان خمسه، تراورتن بهمن، سیلیس دور مشکان، سیلیس دورمشگان 2، سیلیس اغلبیک علیا، سیلیس جنوب قاضی اباد ،سنگ لاشه حلب، شن و ماسه کوهی حاجی قشلاق، مس صائین، مس رسوبی جنوب حلب، آهن کوسه لر، آهن باغکندی، سنگ اهن اینچه رهبری و ...می باشد.
وجود 5 رودخانه دائمی در شهرستان و اجرای پروژههای سد گلابر و سایر پروژههای آبی، منجر به وجود آمدن استعدادهای کشاورزی و دامی مناسب در منطقه شده است و امکان تأمین آب از روان آبها و سدهای کوچک، شیب کم دشتها و تپه ماهورهای قابل کشت وجود دارد. کشت آزمایشی برخی محصولات از قبیل زعفران و قارچ صدفی، زمینههای جدید سرمایه گذاری در منطقه برای خود ایجاد کرده است. در بخش دامداری، وجود مراتع مستعد و گسترده جهت نگهداری دام و طیور، خصوصاً دامهای سنگین از جمله توانمندیهای شهرستان میباشد و طی چند سال اخیر با هدایت طرحهای سرمایهگذاری برای ایجاد واحدهای کوچک شهرستان موفقیتهای چشمگیری را به دست آورده است و اکثر اهالی متقاضی اجرای طرحهای مذکور هستند.وجود 5 رودخانه دائمی در شهرستان و اجرای پروژههای سد گلابر و سایر پروژههای آبی، منجر به وجود آمدن استعدادهای کشاورزی و دامی مناسب در منطقه شده است و امکان تأمین آب از روان آبها و سدهای کوچک، شیب کم دشتها و تپه ماهورهای قابل کشت وجود دارد. کشت آزمایشی برخی محصولات از قبیل زعفران و قارچ صدفی، زمینههای جدید سرمایه گذاری در منطقه برای خود ایجاد کرده است. در بخش دامداری، وجود مراتع مستعد و گسترده جهت نگهداری دام و طیور، خصوصاً دامهای سنگین از جمله توانمندیهای شهرستان میباشد و طی چند سال اخیر با هدایت طرحهای سرمایهگذاری برای ایجاد واحدهای کوچک شهرستان موفقیتهای چشمگیری را به دست آورده است و اکثر اهالی متقاضی اجرای طرحهای مذکور هستند. در بخش پرورش آبزیان با وجود ذخایر آبی مناسب منطقه، دریاچه و شبکه آبرسانی سد گلابر جهت ایجاد واحدهای پرورش ماهی بسیار مستعد میباشد بطوریکه در حال حاضر مدرنترین مجموعه پرورش ماهی داخل قفس در سد گلابر فعالیت می نماید. همچنین تعدادی از گونه های ماهی کمیاب در سطح شهرستان در حال پرورش می باشند.
در این شهرستان آثاری از دوران آغاز ادبیات بهدست آمده که بر دیرینگی این منطقه گواهی میدهد. ایجرود از جاذبههای طبیعی و تاریخی زیادی برخوردار نیست، ولی آثار اندک آن نیز قابل توجه است. شهرستان ایجرود از جمله مناطق استان زنجان است که از جذابیتهای مختلفی مانند آبادیهای سرسبز با چشمانداز کشتزارها و رودخانههایی که از میان باغها و کشتزارهای آن عبور می کنند، چشمه آب معدنی و برخی از آثار تاریخی برخوردار است.
نام این شهرستان از رودخانه ایجرود که شریان حیاتی این منطقه بهشمار میآید، گرفته شده است. شهرستان ایجرود در محل تلاقی رودخانههای ایجرود و اوزون دره گوجهقیه قرار دارد و بههمین دلیل ایجرود نامیده میشود. از پیشینه تاریخی این منطقه اطلاع چندانی در دست نیست، ولی از روی قدمت آثاری که با دیرینگی مربوط به هزاره هفتم تا اوایل هزاره سوم پیش از میلاد در این منطقه به دست آمده، میتوان حدس زد که این ناحیه از قدمتی طولانی برخوردار است. زیستگاههای انسانی منطقه ایجرود در هزاره سوم و دوم پیش از میلاد در هشت کانون باستانی و تداوم حیات آنها تا هزاره اول قبل از میلاد نیز حکایت از شکوفایی و تداوم تمدن فلات مرکزی ایران در این ناحیه دارد.
جاذبه های ایجرود
چشمه آب گرم آرکوین: چشمههای آب گرم یکی از مهمترین عوامل جذب گردشگراناند. آب گرم آرکوین یکی از جاذبههای طبیعی است که در روستایی میان ایجرود و بیجار قرار گرفته. آب معدنی این چشمه، که املاح و خاصیت درمانی دارد، قابل آشامیدن نیست و برای استحمام مورد استفاده قرار میگیرد.
روستای خوئین: روستای خوئین از توابع شهر ایجرود است و به این دلیل که علما و مشاهیر زیادی در آن به دنیا آمدند به «دارالمومنین» معروف است. علاوهبر جاذبههای طبیعی آثار تاریخی متعددی مانند حمام باستانی، آسیاب، مسجد تاریخی و شهر زیرزمینی دژمند در این روستا قرار دارند و آن را به یکی از مقصدهای مهم گردشگری در استان زنجان و شهر ایجرود تبدیل کردهاند.
روستای گلابر: روستای پلکانی و سرسبز گلابر از توابع شهر ایجرود است که علاوهبر طبیعت دلنشین آثار قدیمی متعددی دارد که مربوط به دورههای تاریخی مختلفاند. سد مخزنی گلابر، بقایای قلعه ساسانیان، صخره باستانی قیرخ ایاق (هزارپا)، مسجد گلابر، که یادگاری از دوره سلجوقیان است، و دخمههای سنگی از آثار دیدنی و کهن این روستا به شمار میآيند.
رود ایجرود: از کوههای زنجان در جنوب و ارتفاعات جنوب سلطانیه سرچشمه میگیرد. این رودخانه پس از گذشتن از شهرستان ایجرود به رودخانه قزل اوزن میپیوندد. به جز این رودخانهها، مسیل و رودخانههای فصلی دیگری نیز وجود دارند که شاخههای فرعی رودخانههای مهم استان را تشکیل میدهند.
سد گلابر ایجرود: سد گلابر ایجرود ظرفیت بسیار بالایی در بحث گردشگری دارد، بر روی رودخانه سجاس در شهرستان ایجرود واقع شده است و از نظر کشاورزی و اقتصادی اهمیت زیادی برای این منطقه دارد؛ در واقع زیباییها و سکوت شوقانگیز منطقه معطوف به این سد به حدی است که خود به تنهایی و فارغ از زیباییهای شگفتانگیز روستا، میتواند دستاویز خوبی برای رونق صنعت گردشگری و حتی جذب توریست باشد. سد گلابر میتواند در همه فصول، بسیار زیبا جلوه کند. علی الخصوص برای ساکنان شهرهای بزرگ و شلوغ، گذران اوقات در چنین فضایی رنگ و بویی دیگر دارد و بسیار لطیف و خیالانگیز مینماید ولی بر هیچکس پوشیده نیست که فراهمآوری چنین چیزی، فقط با سرمایهگذاری و ایجاد طرحهای بهینه محقق میشود. سد گلابر در ۵۰ کیلومتری جنوب غربی شهرستان و ۳ کیلومتری روستای گلابر و بر روی رودخانه سجاس شهرستان ایجرود واقع شدهاست فاصله این سد از تهران ۳۶۰ کیلومتر و مشخصات جغرافیایی آن بطول شرقی ۴۸ درجه و ۱۹ دقیقه و عرض شمالی ۳۶ درجه و ۱۹ دقیقه میباشد. موقعیت مطلق ریاضی در مختصات جغرافیایی بطول ۴۸ درجه ۱۸ دقیقه و طول شرقی ۳۶ درجه و ۲۰ دقیقه عرض شمالی واقع شدهاست و ارتفاع آن از سطح آبهای آزاد ۱۶۵۰ متر میباشد و به لحاظ موقعیت نسبی این آبادی در ۱۲ کیلومتری جنوب شرقی زرین آباد (مرکز شهرستان) قرار دارد. فاصله آبادی تا شهر زنجان در حدود ۴۸ کیلومتر میباشد.
حمام تاریخی گلابر: حمام تاریخی گلابر در بافت روستای گلابر واقع شده است. امروزه به علت از دست دادن کاربری خود، محلی برای جمع آوری زباله شده است.پوشش حمام از نوع طاق و گنبد بوده و سقف آن فرو ریخته است. این اثر به دلیل اینکه در روستای هدف گردشگری واقع شده است به عنوان یک اثر تاریخی نیازمند توجه ویژه است. در حال حاضر پرونده این اثر تایخی در دست تهیه و ارائه برای ثبت در فهرست آثار ملی است.
حمام تاریخی جوقین: یکی از آثار تاریخی و قدیمی ایجرودحمامی می باشد بسیار قدیمی و حیرت انگیز که قدمت آن به ۲۵۰ سال پیش باز می گردد به نام جوقین در روستای جوقین. حمامی که امروزه در دست تعمیر و مرمت سازمان میراث فرهنگی قرار گرفته است تا از تخریب این آثار باستانی با ارزش جلوگیری کنند .
...........................................
