شهر گلبهار مرکز شهرستان گلبهار، یکی از شهرهای جدید و برنامه‌ریزی شده (Planned City) ایران و استان خراسان رضوی است که در فاصله ۳۵ کیلومتری شمال غربی کلانشهر مشهد قرار دارد. نوین شهر گلبهار برای اسکان سرریز جمعیت مشهد ساخته شد. این شهر از جنوب به سلسله کوه‌های بینالود و از شمال به رشته‌کوه‌های هزار مسجد و رودخانه کشف رود منتهی شده‌است. پیرامون رودخانه کشف رود، یکی از مناطق کهن تمدنی ایران و خراسان، به ویژه شهر باستانی و تاریخی توس بوده‌است. مطالعات و طراحی شهر جدید گلبهار در سال ۱۳۶۶ آغاز گردید. این مطالعات بر پایه موقعیت مکانی کلانشهر مشهد و شهرهای اقماری آن و همچنین دورنمای توسعه این مناطق استوار گردید. با توجه به هویت پیش‌بینی شده برای شهر جدید گلبهار با عملکردی فرهنگی – علمی و تحقیقاتی، طراحی نواحی مختلف آن بر این پایه استوار گردیده‌است. بزرگترین دانشگاه آزاد شرق کشور در گلبهار ساخته شده‌است. دانشگاه‌های علم و صنعت و سناباد نیز از دیگر دانشگاه‌های گلبهار است. گلبهار شهری دانشگاهی تعریف می‌شود. برای اتصال این شهر به مشهد مقدس توسط قطار برقی، اقداماتی صورت گرفته و در حال انجام می‌باشد. در جلسه‌ی روز ۱۱ آبان سال ۱۳۹۹ هیئت دولت، موضوع شهرستان شدن گلبهار به تصویب رسید. و در روز بعد ۱۲ آبان سال ۱۳۹۹ حسینعلی امیری معاون پارلمانی رئیس‌جمهور با حسین امامی نماینده‌ی چناران، بینالود، گلبهار، طی تماس تلفنی این مصوبه را اعلام نمود. شهرستان گلبهار دارای دو بخش مرکزی و گلمکان می‌باشد

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۳۶٬۸۷۷ نفر (در ۱۰٬۸۵۴ خانوار) بوده‌است. این شهر در محور شمال به کلانشهر مشهد قرار دارد و از جاده ۲۲ می‌توان به شهر گلبهار دسترسی داشت. بزرگراه جدیدی از میدان نمایشگاه مشهد به گلبهار و چناران در حال ساخت است. متروی مشهد گلبهار چناران نیز در حال ساخت است.

شهرستان گلبهار در کیلومتر ۳۵ جاده کلانشهر مشهد به قوچان و ۱۰ کیلومتری چناران واقع شده‌است. شهری جدید که در نزدیکی منطقه و شهر باستانی توس بنیانگذاری شده و در حال رشد است. گلبهار دومین شهر از نوین شهرهای ایران پس از نوین شهر پردیس استان تهران است که تبدیل به مرکز شهرستان می‌شود.

آب و هوا در گلبهار عموماً گرم و معتدل است، میانگین دما ۱۱٫۷ درجه سانتی گراد است. میانگین بارش (سالیانه) در گلبهار به ۲۵۷ میلی‌متر می‌رسد. کمترین میزان بارش در تیر ماه (ژوئیه) به میزان ۱ میلی‌متر است و بیشترین میزان بارش در اسفند ماه (مارس) با میانگین ۵۱ میلی‌متر می‌رسد. دما در تیر ماه (ژوئیه) به ۲۳٫۴+ درجه سانتی گراد می‌رسد که در بالاترین میزان خود قرار دارد. دی ماه (ژانویه) کمترین میانگین دمای خود را دارد که دما به ۱٫۲- درجه سانتی گراد می‌رسد. تغییر در میزان بارش بین خشک‌ترین و مرطوبترین ماه سال ۵۰ میلی‌متر است. در طول سال دماهای میانگین به میزان ۲۴٫۶ درجه سانتی گراد تغییر می‌کند.

براساس طرح جامع در سال ۱۳۷۲ شهر گلبهار داری ۴ فاز با سطح محدوده ۴۰۰۰ هکتار مصوب گردیده بود. فاز ۱ و ۲ شهر جدید با مساحت حدود ۲۷۰۰ هکتار دارای طرح تفصیلی مشخص می‌باشد. در سال ۱۳۸۶ پس از طرح مسکن مهر فازهایی دیگر به شهر گلبهار افزوده شد. گلبهار دارای چهار باغشهر است که در آن خانه‌های ویلایی بزرگ و زیبایی ساخته شده‌است. به جز باغشهرها، برخی محلات دیگر شهر مانند محله ۷ نیز ویلایی است.ضابطه ساخت قطعات ویلایی این محله به صورت دوبلکس می‌باشد اما بیشتر از ۹۵درصد قطعات به صورت همکف ساخته شده‌اند. گلبهار دارای ۳۵ محله است.

محله‌های قدیمی: اندیشه، بهارستان، خاوران، فرهنگ، پردیس، پرند، گلشن

محله‌های جدید: مهر، فروردین، فردوس، جنت، بهشت، گلمکان، گلشهر، گلگشت، شهاب، رنگین کمان، خورشید، آفتاب، هلال، کوکب، مهتاب، زهره، ستاره، سروستان، گلستان، کیهان، آسمان، باران، بوستان، منطقه ویژه، اشتغال و سنجاقک. مسکن مهر در ۳۰ محله شهر گلبهار ساخته شده‌است. در مجموع ۳۹٫۸۳۶ واحد مسکن مهر در گلبهار ساخته شده‌است.

شهرداری گلبهار در سال ۱۳۹۳ شروع به کار کرد. شورای شهر گلبهار ۵ عضو دارد. ریاست شورای شهر گلبهار بر عهده محمد حسین بابایی و نایب رئیس شورا مهدی فردوسی است. این شهر علاوه بر دارا بودن حمل و نقل داخلی دارای خطوط اتوبوسرانی از پایانه استقلال مشهد می‌باشد. (البته قابل ذکر است که مسئولین این شهر در امور حمل و نقل مقداری ضعیف عمل کرده‌اند و بیشتر جمعیت ساکن گلبهار از سیستم اتوبوسرانی رضایت‌مند نیستند). خط مترو گلبهار با پیشرفت ۶۶ درصدی در آینده نزدیک قابل استفاده است.

این شهرستان مرکب از دو بخش مرکزی و گلمکان به مرکزیت شهر گلبهار در ۱۲ آبان ۱۳۹۹ با جدایی از شهرستان چناران ایجاد شد. شهرستان گلبهار از شمال و شمال شرقی به شهرستان مشهد، از جنوب شرقی به شهرستان بینالود (طرقبه شاندیز)، از غرب به شهرستان چناران، از جنوب به شهرستان زبرخان و از جنوب غربی به شهرستان نیشابور متصل است. شهرستان گلبهار با وجود این که از نظر مساحت در بین ۳۳ شهرستان خراسان رضوی با ۱۰۰۷ کیلومترمربع به عنوان کوچک ترین شهرستان خراسان رضوی شناخته می شود ولی جمعیت آن ۱۲۰ هزار نفر است و روز به روز در حال افزایش است.

شهرستان زیبای گلبهار دارای آب و هوای دلپذیر، از جاذبه‌های گردشگری فراوانی برخوردار است. آب و هوای خوب، وجود فرودگاه هواپیماهای آموزشی سبک و تفریحی، دریاچه زیبای گلبهار، پیست اسکی شیرباد، آرامگاه گهواره گر، دریاچه چشمه سبز، رودخانه های گلمکان و فریزی، اردوگاه های متعدد دانش آموزی، نزدیکی به آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی مشهد، پروژه های شرکت عمران شهر جدید گلبهار، وجود چندین شهرک صنعتی مخصوصا شهرک صنعتی فناوری های نوین، وجود چندین دانشگاه از جمله مجتمع بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی خراسان در گلبهار، بزرگترین سایت مسکن مهر و اقدام ملی مسکن خراسان رضوی، ساخت نخستین متروی حومه ای خراسان رضوی و ... موقعیت برجسته ای به این شهرستان داده است.

این شهرستان در شمال استان خراسان رضوی واقع شده است و از جاده ٢٢ می توان به آن دسترسی داشت. با افتتاح بزرگراه جدید مشهد به گلبهار، چناران و قوچان، دسترسی به گلبهار سریع تر می شود.

این شهر در دشتی هموار، منتهی به سلسله کوه‌های بینالود قرار گرفته و از این جهت آب و هوای مناسبی دارد‌. البته بهتر است بگویم که از مشهد سرد و مرطوب‌تر و از قوچان گرم و خشک‌تر است‌. در مجموع می‌شود گفت که در اکثر اوقات این شهر، هوای معتدلی دارد. با افزایش جمعیت شهر، روزبه‌روز امکانات تکمیل‌تر شد و در حال حاضر مردم می‌توانند در این شهر همه‌ نیازهای اساسی خود را برطرف کنند‌. انواع شغل‌های مختلف از جمله مواد غذایی‌، مواد پروتئینی‌، گل‌فروشی‌، طلافروشی‌، پوشاک‌، داروخانه‌، میوه و سبزیجات و بسیاری دیگر از اصناف در این شهر وجود دارند؛ اما درعین‌حال با توجه به افزایش روزافزون جمعیت، هنوز هم شهر نیازمند ایجاد مشاغل گوناگون در بسیاری از زمینه‌ها است‌.

جاذبه های گلبهار

منطقه دیدنی گلمکان: در این منطقه چند شاخه رودخانه دائمی که از رشته کوه بینالود سرچشمه می گیرند وجود دارد که از مهمترین آنان می توان به رودخانه گلمکان با طول تقریبی ۳۰ کیلومتر اشاره کرد که در سر چشمه آن و در میان بلندترین ارتفاعات خراسان دریاچه طبیعی چشمه سبز با وسعت تقریبی ۱۵ هکتار وجود دارد که آب سبک و گوارای آن به منظور آبیاری باغات و مزارع شهر گلمکان استفاده می شود. به واسطه شرایط اقلیمی مناسب محصولات سردسیری مرغوبی از جمله :گیلاس ، آلبالو، سیب و گردو در این منطقه به وفور تولید می شود .همچنین به دلیل وجود باغات ، رودخانه های دائمی و ارتفاعات ،این منطقه از مناسب ترین ییلاقات اطراف مشهد به شمار می آید.زبان مردم منطقه فارسی است که آنرا با لهجه ای شیرین تلفظ می کنند.

فرودگاه گلبهار: این فرودگاه در ابتدای ورودی شهر جدید گلبهار واقع شده است. فرودگاه گلبهار با طول باند 3300 FT  و تاکسی وی موازی با باند ، چهار خروجی ، آشیانه و رمپ با ظرفیت بیش از 70 فروند هواپیمای شخصی و آموزشی ، همچنین پروازهای ناوبری به سراسر ایران ارائه خدمات می نماید.این شرکت که در اردیبهشت ماه سال 1380 به ثبت رسیده است، فعالیت خود را با یک فروند هواپیمای Sky Walker آغاز نمود و بعدها با توجه به درخواست های متعدد جوانان برای آموزش های خلبانی نسبت به احداث فرودگاهی خصوصی در این استان اقدام نمود که در حال حاضر این فرودگاه در زمره مهمترین فرودگاه های آموزش خلبانی در کشور قرار دارد.

دریاچه مصنوعی گلبهار: دریاچه سنجاقک گلبهار یا دریاچه مصنوعی گلبهار با وسعتی حدود ۵.۴ هکتار در پارک ۱۵ هکتاری سنجاقک احداث شده است. در اطراف دریاچه، فست فود، کافی شاپ، لمکده، رستوران، قایق رانی پدالی و موتوری، بیگ بال، اسکی روی آب و همچنین رینگ دوچرخه سواری … قرار دارد. همچنین حضور دسته ها و گروه های پرندگان کوچ کننده در فصول مختلف سال، زیبایی این دریاچه را بیشتر می کنند.

پارک متحرک گلبهار: پارک متحرک در محله‌ مهتاب واقع شده است؛ یک پارک جمع و جور و تازه تاسیس که ویژگی های خاصی دارد. دلیل اینکه اسم متحرک به این پارک داده‌ اند این است که تمام وسایل بازی و مبلمان این شهر به صورت متحرک طراحی شده و مردم در کنار تفریح مجبور به بازی می‌شوند. این تعامل بین مردم، مبلمان و وسایل پارک باعث می‌شود مردم پویا و با نشاط این پارک را ترک کنند. اطراف این پارک را مجمتع‌های مسکونی تازه ساز فرا گرفته و به زودی شاهد افزایش جمعیت در این پارک خواهیم بود.

غار پرده رستم: در ۵ کیلومتری شرق چناران روستای جمعاب (جُمُو ) قرار گرفته که در جنوب این روستا یک رشته کوه آهکی وجود دارد. جبهه جنوبی این رشته کوه دیواره مانند و به پرده رستم معروف است. در این مکان دهانه غارهای متعددی وجود دارد. دهانه “غار پرده رستم” به سوی شرق و در میان دیواره آهکی بزرگی قرار گرفته است. استلاگمیت های غار، اندک و از نظر زمین شناسی جوان هستند.دست‌ یابی به این غار بسیار سخت است و با دشواری های فراوانی همراه است اما سرانجام در یک برنامه یک روزه، سه تن از اعضای نمایندگی انجمن غارنوردان استان موفق به پیمایش و نقشه برداری سه غار در منطقه پرده رستم حد فاصل روستاهای جمع آب و خیج شدند.

...............................

آرشیو