«بعضی وقتا آدما جایی هستن که نمیتونن کاری کنن، مثل چند وجب زیرِخاک»

بیلی وایلدر

تورین، شهر پرتلاش اما بدشانس

وقتی وضعیت لیگ‌های مختلف اروپایی را بررسی می‌کنیم، تیم‌هایی از یک شهر را میبینیم که قدرتمندند و دربی رنگ و لعابداری رو هر فصل میسازند؛ مثل: چلسی - آرسنال، آث میلان - اینترمیلان و ... .

ولی شهر تورین هم مثل بارسلون از این نعمت برخوردار نیست و اگه بعنوان یه بی طرف بخواهیم بررسی‌اش کنیم میتونیم بگیم قدرت تو یه سمت از این شهر بشدت سنگینی میکنه؛ اما آیا قبلا همینطور بوده؟ آیا تورینو همیشه یه تیم دست و پا بسته و کوچیک بوده؟ بهتره فقط به صفحه‌ی آخر این کتاب نگاه نکنیم، حجم نسبتا زیادی از برگه‌های سمت راست دفتر رو در دست بگیریم، به سمت چپ هدایتشون کنیم و یه سفر بلند مدت رو تو تاریخ شروع کنیم ببینیم که چطور تورینویی که سال‌ها در اسارت تیم همشهریش یوونتوس هست، چگونه در شهر تورین محبوب‌تر از یوونتوس (محبوب ترین تیم ایتالیا) است؛ تنها به راه و روش و تاریخچه غنی این تیم بازمی گردد.

 

این داستان چگونه شكل گرفت؟ فوتبال در پایان قرن نوزدهم به لطف کارگران سوئیسی و انگلیسی به شهر تورین آمد. تا سال 1891، اینترناسیونال تورینو ، به رهبری دوک ابروزی تمرینات و مسابقات خود را آغاز کرد. در سال 1894 هم، با تاسیس باشگاه فوتبال تورینز، تیم دیگری به شهر آورده شد. در سال 1900 باشگاه‌های تورینز و اینترناسیونال تورینو ادغام شدند و تنها شش سال بعد فروپاشید. از ادغام تورینز متلاشی شده و چند بازیکن شورشی بیانکونری در اوایل قرن بیستم تورینو تاسیس شد.

 باشگاه جدید رنگ‌های خود را به رنگ سرمه ای تغییر داد و خطوط زرد و مشکی خود را کنار گذاشت. تاریخشان دائما با تکاپو و جنگ ادغام شده‌ است، مثلا در همان سال‌های ابتدای تاسیس جنگ جهانی اول رخ داد و از آنجایی که تورینو یکی از شهرهای شمالی ایتالیاست و به جبهه‌ی اتریش نزدیک است، همین باعث شد که فوتبال در این کشور به حالت معلق دربیاید و عنوان قهرمانی جنوا تمدید شود، دست تورین‌نشینان از جام کوتاه ماند.

 

تولدی دیگر، آغاز فرمانروایی
اما ارغوانی‌ها بیکار ننشستند، پس از این اتفاق تنها به ده سال زمان نیاز داشتند تا اولین افتخار خود را کسب کند، یکسال پس از این قهرمانی فوتبال ایتالیا با فرمت سری‌آ تاسیس شد و باز هم این گاوهای تشنه بودند که اولین اسکودتو را فتح کردند، قهرمانان به این زودی‌ها سیراب نمی‌شدند.

در دهه‌ی 30 عملکردشان سینوسی بود، گاهی بر فراز و گاهی بر نشیب‌؛ از دوره‌ی گذار عبور کردند. دهه‌ی چهل را در فوتبال ایتالیا، دهه‌ی تورینو بنامید عملکردشان فراتر از حدتصور بود، در سال 1939 مدیر جدید این باشگاه (فروجوو نو) انتخاب شد.

 

والنتینو ماتزولا(اسطوره‌ی تورینو) در کنار همسرش و فرزندش، ساندرو ماتزولا(اسطوره‌ی اینتر)

فروجوو بار دیگر این تیم را در مسیر پیشرفت قرار داد و با ماتزولا قراردادی را امضا کرد، والنتینو ماتزولای معروف کسی بود که در 195 بازی بیش از 110 گل به ثمر رساند و پسرش، ساندرو ماتزولا در نوامبر 1942 به دنیا آمد که دقیقا یک هفته پس از امضای قرارداد پدرش با تورینو بود. تراژدی و درام، در پوست و خون این خانواده نفوذ کرده بود، بعدها پسرش نیز مانند خودش بازیکن بزرگی شد و برای نرآتزوری به میدان رفت. گاوها تاختن را آغاز کردند و تورینوی قدرتمند که با پنج اسکودتوی متوالی در سال های 1943، 1946، 1947، 1948 و 1949 (در سال های 1944 و 1945 به دلیل جنگ جهانی دوم مسابقات سری آ برگزار نشد) کسب کرد و بازیکنان این تیم، ارکان اصلی تیم ملی ایتالیا را تشکیل می دادند که در آن زمان ده بازیکن تورینو عضو تیم ملی ایتالیا بودند و از آن تیم به عنوان قویترین تیم آن زمان فوتبال اروپا نام برده می‌شد و به «شکست ناپذیران» شهرت داشتند، همچنین تورینو اولین تیمی‌است که برای اولین بار موفق شد هم زمان دوگانه کوپا ایتالیا و سری آ را در سال 1943 فتح کند.

 

به دُرد رسیدند، انتهای تلخ پیمانه

روزهای خوش این تیم کماکان ادامه داشت تا اینکه در سال 1949 آنها به افتخار فریرا(کاپیتان پرتغال) برای انجام بازی دوستانه با بنفیکا به پرتغال سفر کردند.

فرانسیسکو فریرا(سمت راست) در کنار والنتینو ماتزولا(سمت چپ)

در آن دیدار، تورینو با تمام بازیکنان خود از جمله تعداد زیادی از بازیکنان تیم ملی ایتالیا حاضر شده بود. پس از انجام بازی، درحالی که تیم درحال برگشت به تورینِ ایتالیا بود، در نزدیکی این شهر هواپیما با کلیسای سوپرگا برخورد کرد و 31 نفر از جمله 4 خدمه هواپیما کشته شدند، این اتفاق تلخ بعدها با عنوان «فاجعه‌ی سوپرگا» معروف شد.

 

عکس دیگری از این اتفاق

بر خلاف منچستر یونایتد که موفق شد پس از فاجعه مونیخ خود را بازیابی کند و به طرز فوق العاده‌ای، ده سال بعد با تیمی که بازیکنانی همچون بست، لاو و چارلتون را در خود می دید، قهرمان اروپا شود، تورینو نتوانست خود را جمع و جور کند. البته در سرزمین چکمه‌ها برای همدردی با ارغوانی‌ها تا پایان لیگ رقبای تورینو به احترام این تیم از ترکیب جوانان خود استفاده کردند. یکسال پس از این حادثه نیز کاروان تیم ملی ایتالیا به جای هواپیما، با کشتی برای شرکت در جام جهانی 1950 به برزیل منتقل شد؛ در این جام جهانی تنها برزیل بود که خواستار برگزاری تورنمت بود چرا که سایر کشورها تازه از جنگ جهانی مرخص شده بودند و لاجوردی پوشان هم بدلیل تضعیف تورینو رغبت چندانی به تشکیل این مسابقات در این بازه‌ی زمانی نداشتند.

 

آماده برای خوابی طولانی، افسار در اختیار همشهری

برای دانستن تاثیر تراژدی سوپرگا، باید بدانید که بیش از نیم میلیون نفر در مراسم خاکسپاری کسانی که در حادثه سقوط هواپیما جان خود را از دست داده بودند، شرکت کردند. غول خودروسازی (شرکت فیات) برای یک دقیقه دست از کار کشید؛ زیرا بسیاری از کارگران طرفدار تورینو بودند.

تمامی مغازه های شهر تورین به حالت تعطیل درآمدند. حادثه سوپرگا، ایتالیا را در غم و همدردی، متحد کرد. غمی که تا ابد در تورینو باقی خواهد ماند.

‌‌

«یکی از تراژدی‌های تلخ زندگی

اینه که آدمایی که دلت می‌خواد

یه کتک مفصل بهشون بزنی؛

همیشه از تو قُلدرتر و گردن کلفت‌ترند».

? داستان پالم بیچ

?️ پرستون استرجس

تورینو سوخت و از خاکسترش تیم جوانی به نام یوونتوس متولد شد. آن‌ها آنقدر مقتدر ماندند تا بانوی پیر ایتالیا نام گرفتند. حتی 7 سال زمان برد تا به اولین پیروزی‌شان بعد از فاجعه‌ی سوپرگا برابر یوونتوس دست یابند، این در حالی‌ است که تورینو پیش از فاجعه‌ی سوپرگا، چهار فصل بود که برابر یوونتوس طعم شکست را نچشیده بود. در نهایت پس ار یک دهه کش و قوس در فصل ۶۰–۱۹۵۹ به سری ب سقوط کرد؛ ولی آن‌ها به کمک طرفداران بی‌نظیر خود یک فصل پس از سقوط به سری آ بازگشتند.

 

بهار دوباره فرارسید

- تو برگشتی؟

+ البته که برگشتم، نمیتونستم به اونا اجازه‌ی خودنمایی بدم.

- اوه این همش تقصیر منه، کاش زودتر میومدم...

+ شاید، شاید این طوری بهتر باشه!

- اینطوری حرف نزن، خوب میشی، ما الان با همیم، خواهی دید که همه چیز خوب می‌شود.

+ خوبه که حداقل برای آخرین بار بهت رسیدم.

​​​​دیو و دلبر

27 سال پس از فاجعه‌ی سوپرگا زمان نیاز بود تا تورینو به خودش بیاید و جامی کسب کند، کوپا ایتالیا.

آنها همچنان به تلاش خود رسیدند تا مانند گذشته اسکودتو را بالای سر ببرند، مدت زیادی طول نکشید تا به کمک دوقلوهای خود یعنی پائولو پولیچی و فرانچسکو گراتزیانی توانستند پس از یک سال تلاشِ پایاپای و مهیج با یووه، تورینو را به مقام قهرمانی برسانند.

شهر دوباره ارغوانی شد ...

هر چند کوتاه ...

اما شد ...