همه‌چیز درباره‌ کفش‌ طلا، از تاریخچه‌ تا برندگان

کفش طلای اروپا جایزه‌ای فوتبالی است که در پایان هر فصل به بهترین گل‌زن لیگ‌‌های اروپایی اعطا می‌شود. این جایزه، مجسمه‌ای از یک کفش فوتبال طلایی است و اهدای آن از فصل ۱۹۶۷–۱۹۶۸ شروع شده‌است. این جایزه در ابتدا از سوی مجلهٔ لکیپ (از ۱۹۶۷–۱۹۹۱) معرفی می‌شد، اما از سال ۱۹۹۶ تاکنون، اروپا اسپورت مدیا برگزاری مراسم و اعطای آن را برعهده دارد. در حال حاضر، لیونل مسی با ۶ بار کسب این جایزه رکورددار است

تاریخچه

در میان سال‌های ۱۹۶۸ و ۱۹۹۱، این جایزه به بهترین گل‌زن اروپا در هر لیگی داده می‌شد، که این امر بدون در نظر گرفتن تعداد بازی‌ها و قدرت تیم‌های حاضر در آن لیگ بود. در طی این دوره، اوزه‌بیو، گرد مولر، دودو جورجسکو، و فرناندو گومز هرکدام دو بار برندهٔ کفش طلای اروپا شدند.

به‌دنبال اعتراضی از سوی اتحادیه فوتبال قبرس، که مدعی بودند بازیکنی در لیگ قبرس با زدن ۴۰ گل شایستهٔ دریافت کفش طلای اروپا است. این در حالی بود که آمار رسمی جدول گلزنان این فصل، عدد ۱۹ را برای بهترین گل‌زن نشان می‌داد. در نتیجه، مجلهٔ لکیپ در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۶ از اعطای جایزه خودداری کرد.

از فصل ۱۹۹۶–۱۹۹۷، اروپا اسپورت مدیا مسئولیت اعطای جایزه را برعهده گرفت و سیستم امتیازی تازه‌ای را بنیان نهاد، بر اساس این سیستم امتیازی، گل‌زنان لیگ‌های سخت می‌توانستند برنده کفش طلا شوند، حتی اگر تعداد گل‌های آن‌ها کمتر از گل‌های بازیکنان لیگ‌های ضعیف‌تر بود. تشخیص سطح لیگ‌ها نیز بر اساس رده‌بندی ضریب یوفا انجام می‌شود، که به نتایج پنج سال اخیر باشگاه‌های هر لیگ در یوفا بستگی دارد. گل‌های زده‌شده در پنج لیگ برتر اروپا با توجه به ضریب یوفا، با ضریب دو برابر محاسبه می‌شوند، گل‌های به ثمر رسیده در لیگ‌های رتبه ۶ تا ۲۱ با ضریب ۱/۵ ضرب می‌شوند و گل‌های به ثمر رسیده در لیگ‌های رتبه ۲۲ و پایین‌تر نیز با ضریب ۱ محاسبه می‌شوند. بنابراین، گل‌های زده‌شده در لیگ‌های دارای رتبه بالاتر، بیش‌تر از گل‌های لیگ‌های ضعیف محاسبه می‌شوند. از زمان آغاز این تغییرات، تنها دو برنده کفش طلا از لیگ‌هایی غیر از پنج لیگ برتر اروپا بودند که عبارتند از هنریک لارشون (۲۰۰۰-۲۰۰۱) از لیگ برتر اسکاتلند و ماریو جاردل (۱۹۹۸-۱۹۹۹ و ۲۰۰۱-۲۰۰۲) از لیگ برتر پرتغال

برندگان

بیو (پرتغال)بنفیکا لیسبون - پرتغال

1968-69پتار ژکوف (بلغارستان)زسکاصوفیه-بلغارستان

1969-70گرد مولر (آلمان)بایرن مونیخ - آلمان

1970-71جوزپ اسکوبلار(یوگسلاوی)المپیکمارسی - فرانسه

1971-72گرد مولر (آلمان)بایرن مونیخ- آلمان

1972-73اوزه بیو (پرتغال)بنفیکا لیسبون - پرتغال

1973-74هکتور یازالده (آرژانتین)اسپورتینگ لیسبون - پرتغال

1974-75دودو جورجسکو (رومانی)دینامو بخارست - رومانی

1975-76سوتیریس کایافاس (قبرس)اومونیا نیکوزیا - قبرس

1976-77دودو جورجسکو (رومانی)دینامو بخارست - رومانی

1977-78هانس کرانکل (اتریش)راپید وین - اتریش

1978-79کیس کیست (هلند)آزد آلکمار - هلند34-

1979-80اروین فن دن برگ (بلژیک)لایرس - بلژیک

1980-81گئورگی اسلاوکوف (بلغارستان)بوتف پلودیف - بلغارستان

1981-82ویم کیفت (هلند)آژاکس آمستردام -هلند

1982-83فرناندو گومز (پرتغال)پورتو - پرتغال

1983-84یان راش (ولز)لیورپول - انگلیس

1984-85فرناندو گومز (پرتغال)پورتو - پرتغال

1985-86مارکو فان باستن (هلند)آژاکس آمستردام - هلند

1986-87رودیون کاماتارو (رومانی)دینامو بخارست - رومانی

1987-88تانجو جولاک (ترکیه)گالاتاسارای - ترکیه

1988-89دورین ماتئوت (رومانی)دینامو بخارست - رومانی

1989-90هوگو سانچز (مکزیک)رئال‌مادرید - اسپانیا هریستو استویچکوف (بلغارستان)زسکا صوفیه - بلغارستان

1990-91دارکو پانچف (صربستان)ستاره سرخ بلگراد - صربستان

1991-92آلی مک کویست (اسکاتلند)گلاسکو رنجرز - اسکاتلند

1992-93آلی مک کویست (اسکاتلند)گلاسکو رنجرز - اسکاتلند

1993-94دیوید تیلور (ولز)پورث مادوگ - ولز

1994-95آرسن اوتیسیان (ارمنستان)هومنتمن - ارمنستان

1995-96زیاد اندلادزه (گرجستان)مارگوتی - گرجستان

1996-97رونالدو (برزیل)بارسلونا - اسپانیا

1997-98نیکوس ماچلاس (یونان)ویتسه - هلند

1998-99ماریو ژاردل (برزیل)پورتو - پرتغال

1999-00کوین فیلیپس (انگلیس)ساندرلند - انگلیس

2000-01هنریک لارسن (سوئد)سلتیک گلاسکو - اسکاتلند

2001-02ماریو ژاردل (برزیل)اسپورتینگ لیسبون - پرتغال

2002-03روی ماکای (هلند)دپورتیوو لاکرونیا-اسپانیا

2003-04تیری آنری (فرانسه)آرسنال - انگلیس

2004-05تیری آنری (فرانسه)آرسنال -انگلیس دیگو فورلان (اروگوئه)ویارئال -اسپانیا

2005-06لوکا تونی (ایتالیا)فیورنتینا - ایتالیا

2006-07فرانچسکو توتی (ایتالیا)آاس رم - ایتالیا

2007-08کریستیانو رونالدو (پرتغال)منچستر یونایتد - انگلیس

2008-09دیگو فورلان (اروگوئه)اتلتیکو مادرید - اسپانیا

2009-10لیونل مسی (آرژانتین)بارسلونا - اسپانیا

2010-11کریستیانو رونالدو (پرتغال)رئال مادرید - اسپانیا

2011-12لیونل مسی (آرژانتین)بارسلونا - اسپانیا

2012-13لیونل مسی (آرژانتین)بارسلونا - اسپانیا4

2013-14کریستیانو رونالدو (پرتغال)رئال‌مادرید -اسپانیا لوییس سوارز (اروگوئه)لیورپول - انگلیس

2014-15کریستیانو رونالدو (پرتغال)رئال مادرید - اسپانیا

2015-16لوییس سوارز (اروگوئه)بارسلونا - اسپانیا

2016-17لیونل مسی (آرژانتین)بارسلونا - اسپانیا

2017-18لیونل مسی (آرژانتین)بارسلونا - اسپانیا

2018-19لیونل مسی (آرژانتین)بارسلونا - اسپانیا

2019-20چیرو ایموبیله (ایتالیا)لاتزیو - ایتالیا

2020-21رابرت‌لواندوفسکی(لهستان)بایرن‌مونیخ -آلمان

برندگان‌چندباره

1-لیونل‌مسی=6

2-کریستیانورونالدو=4

3-اوزه‌بیو=2

4-گردمولر=2

5-دودوجورجسکو=2

6-فرناندوگومز=2

7-آلی‌مکویست=2

8-ماریوجاردل=2

9-تیری‌هانری=2

10-لوئیس‌سوارز=2

برندگان‌برپایه‌باشگاه

1-بارسلونا=8

2-رئال‌مادرید=4

3-بایرن‌مونیخ=3

4-دیناموبخارست=3

5-پورتو=3

6-زسکاصوفیه=2

7-لیورپول=2

8-آژاکس=2

9-اسپورتینگ‌لیسبون=2

10-آرسنال=2

11-بنفیکا=2

12-رنجرز=2

13-پیونیک=1

14-آستریاوین=1

15-راپیدوین=1

16-لیرسه=1

17-بوتوپلوودیو=1

18-اومانیا=1

19-منچستریونایتد=1

20-ساندرلند=1

21-المپیک‌مارسی=1

22-زستاپونی=1

23-فیورنتینا=1

24-رم=1

25-آلکمار=1

26-ویتس‌آرنهم=1

27-سلتیک=1

28-اتلتیکومادرید=1

29-دیپورتیولاکرونیا=1

30-ویارئال=1

31-گالاتاسرای=1

32-پورث‌مادوگ=1

33-ستاه‌سرخ‌بلگرد=1

34-لاتزیو=1

برندگان‌برپایه‌ملیت

1-پرتغال=8

2-آرژانتین=7

3-هلند=4

4-اروگوئه=4

5-بلغارستان=3

6-رومانی=3

7-برزیل=3

8-ایتالیا=3

9-اتریش=2

10-ولز=2

11-یوگسلاوی=2

12-فرانسه=2

13-آلمان‌=2

14-اسکاتلند=2

15-ارمنستان=1

16-بلژیک=1

17-قبرس=1

18-انگلستان=1

19-گرجستان=1

20-یونان=1

21-مکزیک=1

22-سوئد=1

23-ترکیه=1

24-لهستان=1

برندگان‌برپایه‌لیگ

1-لالیگا=15

2-لیگ‌برتر‌پرتغال=7

3-لیگ‌برترانگلیس=5

4-لیگ‌برترهلند=4

5-بوندسلیگا=3

6-لیگ‌دسته‌اول‌بلغارستان=3

7-لیگ‌برتر‌اسکاتلند=3

8-لیگ‌دسته‌اول‌رومانی=3

9-سری‌آ=3

10-بوندسلیگااتریش=2

11-لیگ1فرانسه=1

12-لیگ‌دسته‌اول‌انگلیس=1

13-لیگ‌برتربلژیک=1

14-سوپرلیگ‌ترکیه=1

15-لیگ‌دسته‌اول‌یوگسلاوی=1

16-لیگ‌برترولز=1

17-لیگ‌برترارمنستان=1

18-لیگ‌برترگرجستان=1

19-لیگ‌دسته‌اول‌قبرس=1