کارشناسان عصر طلایی فوتبال آلمان در دهه هفتاد را مرهون درخشش بکن بائر و گرد مولر می دانند. قیصر فوتبال آلمان با تعریفی جدید از مدافع آخر به نام سوئیپر هجومی یا همان لیبرو و بمب افکن ژرمن ها با به ثمر رساندن گل های بی شمار نقشی مهم در قهرمانی های بایرن و مانشافت در آن دهه طلایی داشته اند. در پس پرده اما بزرگان دیگری نیز در این قهرمانی ها نقش داشته اند. یکی از این بزرگان بی شک ادو لاتک سرمربی سابق مونیخی هاست. مردی که دوران مربی گریش مصادف با ابداع توتال فوتبال، تقابل های تاریخی بکن بائر و کرایوف و رکورد شکنی های گرد مولر بوده و نسبت به هم دوره هایش نظیر رینوس میشل و هلموت شون کمتر مورد توجه قرار گرفته است. مردی که برای تاریخ سازی و بر جا گذاشتن رد پای خود در فوتبال نیازی به توجه رسانه ها نداشت.
دوران بازی لاتک در تیم های نه چندان مطرح بوده و با افتخار خاصی همراه نیست. پس از آویختن کفش هایش در سال 65 در حالی که در رشته تربیت بدنی تحصیل کرده بود و مدارک مربی گری خود را از DFB دریافت کرده بود، همراه با دتمار کرامر به عنوان کمک مربی تیم ملی فوتبال آلمان و دستیار هلموت شون سرمربی وقت ژرمن ها انتخاب می شود تا چند ماه بعد در فینال جام جهانی نظاره گر گل جف هورست به عنوان یکی از بحث برانگیزترین گل های تاریخ فوتبال باشد.
در مارچ 1970 بنا به توصیه بکن بائر، در حالی که سابقه سرمربیگری نداشت، در انتخابی سوال برانگیز به عنوان سرمربی بایرن انتخاب شد تا آغازگر راهی پرافتخار باشد. بسیاری در آن زمان از این انتخاب انتقاد کردند و معتقد بودند بایرن ولاتک دست به قمار بزرگی زده اند. لاتک اما با فتح جام حذفی در نخستین سال خیلی زود دهان منتقدان را بست. او با بهره گیری از فوق ستاره هایی چون بکن بائر، مولر و سپ مایر و افزودن چند جوان مستعد مثل برایتنر و هوینس بایرن را به یک قدرت بزرگ در بوندس لیگا تبدیل کرد و موفق به ثبت سه قهرمانی متوالی در بوندس لیگا (آن هم در حضور تیم قدرتمندی چون گلادباخ که در ترکیب خود از بزرگانی چون نتزر، فوگتس، هاینکس و بونهوف بهره می برد) شد. گویی بوندس لیگا برای بایرن میدان کوچکی بود و هیولایی که در روح اون تیم لونه کرده بود جز به قهرمان اروپا شدن راضی نمی شد. در سال اول حضور در اروپا اما آژاکس هلند که در اوج قدرت بود سبب ناکامی باواریایی ها شد. اما از سال 74 شادکامی تیم باواریایی آغاز گشت و بایرن به عنوان اولین تیم آلمانی فاتح جام باشگاه های اروپا شد. در واقع حضور ادولاتک در بایرن را می توان آغاز افسانه بایرن نامید. قبل از او گرچه بایرن با مربیانی چون کایکوفسکی و برانکو زبک به ترتیب موفق به کسب جام در جام اروپا در سال 1967 و کسب دوگانه فوتبال آلمان در سال 69 شد اما این بایرن لاتک بود که قدم در راه پیروزمندانه ای گذاشت که منجر قهرمانی در اروپا و آغاز یک عصر طلایی برای باشگاه و فوتبال ملی المان بود. هر چقدر که اف سی هالیوود عناوین قهرمانی را درو می کرد مانشافت نیز با شاکله ای بایرنی موفق به قهرمانی در جهان و یورو شد. در آغاز فصل 75-1974 نتایج ضعیف بایرن در لیگ موجب برکناری لاتک شد و بایرن به پیشنهاد بکن بائر، دتمار کرامر را به عنوان جانشین انتخاب کرد. بایرن از عنوان قهرمانی خود در اروپا دفاع کرد اما در لیگ جایی در میان صدرنشینان نداشت. در آغاز فصل 76-1975 لاتک به عنوان مربی گلادباخ جانشین هانس وایس وایلر شد و در حالی که بایرن در اروپا آقایی می کرد اما این گلادباخ بود که با اندیشه های ناب لاتک و بهره گیری از امثال هاینکس، فوگتس، اشتلیکه و سیمونسن موفق به تاج گذاری در آلمان شد. فصل بعد با تکرار قهرمانی در بوندس لیگا همراه بود. گلادباخ با شایستگی به فینال جام باشگاه های اروپا رسید اما در فینال مغلوب لیورپول شد و از رسیدن به قهرمانی بازماند. در سومین فصل حضور لاتک در گلادباخ، این کلن بود که در رقابت با گلادباخ گوی سبقت را ربود و به قهرمانی در بوندس لیگا رسید. در اروپا نیز تیم راه به جایی نبرد تا فصل با ناکامی و بدون فتح جام به پایان رسد. چهارمین و آخرین فصل حضور لاتک در گلادباخ با فتح جام یوفا همراه بود و بدین ترتیب پرونده حضور ادولاتک در گلادباخ با ثبت با شکوه ترین دوران تاریخ باشگاه به پایان رسید.
در سال هایی 79 تا 81 در دورتموند به عنوان خاصی دست نیافت تا این که به پیشنهاد بارسا جواب مثبت داد و راهی نیوکمپ شد تا جانشین هلینو هررای معروف شود. در سال اول حضور در بارسا در حالی که تیم تا 6 هفته مانده به انتهای رقابت ها درصدر جدول بود، نتایج ضعیف در هفته های پایانی باعث شد تا بارسا در رقابت قهرمانی در لالیگا مغلوب سوسیه داد شود. لاتک اما فصل بارسا را با قهرمانی در جام برندگان باشگاه های اروپا نجات داد. در فصل دوم دیگو مارادونا به عنوان گران قیمت ترین بازیکن آن زمان فوتبال به بارسا پیوست. اما نتوانست تغییر چندانی در نتایج نه چندان خوب بارسا در لیگ ایجاد کند و بیشتر از هرکس دیگری برای کاتالان ها حاشیه به همراه داشت و از سخت گیری هایی مربی آلمانی نیز شاکی بود. در نهایت در حالی که بارسا در خانه مغلوب رنسینگ سانتاندر شده بود، لاتک نیز از کار برکنار و پرونده حضور او در بارسا بسته شد.
در سال 83 لاتک به عنوان جانشین پل سرنای بار دیگر به بایرن بازگشت. قهرمانی در جام حذفی در سال های 84 و 86، هتریک در بوندس لیگا در سال های 85، 86 و 87 از مهم ترین دستاوردهای او در بایرن بود. هرچند تیم در سال 87 به فینال جام باشگاه های اروپا نیز رسید اما در نهایت شگفتی و حیرت مغلوب پورتو شد و از قهرمانی بازماند. در این دوران بزرگانی چون کارل هاینز رومنیگه، لوتار ماتیوس، اندی برمه، کلاس اوگن تالر، ژان ماری فاف و سورن لربی از ارکان موفقت بایرن بودند. بعد از جدایی از بایرن لاتک از مربیگری کناره گیری کرد. در سال 91 در چند بازی هدایت کلن را به عهده گرفت. در سال هایی 92 و 93 سرمربی آبی های گلزن کرشن شد و در سال 2000 برای مدتی مربی دورتموند شد اما نتوانست موفقیت های بزرگ کذشته را تکرار کند و دستاورد خاصی نداشت. در خلال این سال ها به عنوان مفسر در برنامه های تلویزیونی حضور می یافت و برای نشریاتی چون کیکر نیز مسابقات را تحلیل می کرد.
کارشناسان بایرن دوران اول لاتک را معجونی از تیزهوشی، قدرت ذهنی، حرفه ای گری و جاه طلبی، گلادباخ را ترکیبی از سرعت و شور و اشتیاق و بارسلونا را تیمی خلاق و تکنیکی می دانستند.
علی رغم فتح هشت قهرمانی در بوندس لیگا، لاتک بیشتر به عنوان یک مربی انگیزه دهنده بزرگ شناخته می شه تا یک تئوریسین" هر تاکتیک و سیستمی به آمادگی بازیکنان نیاز دارد من برای روبرویی با چالش ها به بازیکنان بالغ نیاز دارم".
ادولاتک اگرچه انقلابی در فوتبال ایجاد نکرد یا مبدع سبک خاصی نبود، اما در دوران اوج مربیگری خود در دهه هفتاد و هشتاد موفقیت های بی شماری به دست آورد. فوتبال آلمان هیچ گاه فراموش نخواهد کرد بسیاری از موفقیت های خود در دهه طلایی 1970 را مدیون این اسطوره بزرگ است.
حقایقی جالب در مورد ادولاتک
در جشن پنجاه سالگی بوندس لیگا در سال 2013 از لاتک، هاینکس و کوربل به دلیل خدمات برجسته به فوتبال آلمان تقدیر شد اما لاتک به علت کسالت در مراسم حضور نیافت.
در کنار تراپاتونی ایتالیایی تنها مربی تاریخ فوتبال است که موفق به فتح هر سه جام معتبر باشگاهی اروپا شده است. علاوه بر آن تنها مربی تاریخ فوتبال است که با سه تیم مختلف به این مهم نائل شده است.
بایرن لاتک در فصل 87-1986 همراه با بایرن هاینکس درفصل 2013 -2012 رکورددار کمترین باخت در طول فصل (تنها یک باخت) در تاریخ بوندس لیگا هستند.
با هشت قهرمانی در بوندس لیگا پر افتخارترین مربی تاریخ بوندس لیگا محسوب می شود. هم چنین با شش قهرمانی در بوندس لیگا، سه قهرمانی در جام حذفی و یک قهرمانی در جام باشگاه های اروپا به همراه بایرن، پر افتخارترین مربی تاریخ بایرن نیز هست.
در سال 92 وقتی هدایت شالکه را برعهده گرفت گران قیمت ترین مربی بوندس لیگا به شمار می رفت وی از آبی های سلطنتی سالانه 580 هزار یورو دستمزد می گرفت.
متاسفانه لاتک از بیماری پارکینسون رنج می برد و بنا به گفته همسرش چندی پیش برای مراقبت از او پرستار خانگی استخدام کرده بودند.
ادولاتک به آبجو و نوشیدنی های الکلی علاقه بسیار دارد. " یک مربی بزرگ باید از نوشیدن آبجو لذت ببرد".
ادولاتک معتقد بود در شیوه دموکراسی زیاد، بازیکنان سو استفاده می کنند و نباید با بازیکنان بیش از حد خودمانی شد بلکه مربی می تواند با بازیکنان در صورتی که شرایط را درک می کنند و به نظرات مربی احترام می گذارند، خودمانی شد.
ادولاتک شخصیتی قوی و با اراده داشت و تاثیر زیادی بر روی بازیکنانش داشت. یورگن کوهلر: ادولاتک بت من است هم به عنوان مربی هم به عنوان انسان
متدهایی انگیزشی او بسیار جالب، ابتکاری و غیر رایج بوده اند. سپ مایر ضمن بازگو کردن خاطره ای می گوید: بعد از اینکه یک بازی در لیگ شکست خوردیم بازیکنان بی اعتنا به مقررات منع عبور ومرور به یک باشگاه شبانه رفتند. ادو هفت یا هشت نفر ما را نشسته آنجا دید و گفت؛ بسیار خوب من تا 25000 می شمرم و بعد اگر کسی هم چنان آنجا بود بین ما مشکل پیش خواهد آمد.
شوستر: او ورود باشکوهی به بارسا داشت وقتی رسید خیلی عالی به اسپانیایی صحبت کرد و همه ما را تحت تاثیر قرار داد.
ادولاتک به علت اختلاف و درگیری با مارادونا از بارسا اخراج شد. " تنها مشکل من مارادونا بود" او بعد ها گفت: یک بار زمانی که باید می رفتیم او دیر رسید. من دو راه بیشتر نداشتم یا باید منتظر می ماندم و اقتدار و صلاحیتم را از دست میدادم یا بدون او می رفتم. ما تصمیم گرفتیم راه دوم را انتخاب کنیم. مارادونا سر انجام به رئیس باشگاه شکایت کرد و دو هفته بعد من اخراج شدم.
ادولاتک: من نمی توانستم هر کاری انجام دهد اما قوی و جاه طلب بودم.
