?مرتضی رضوانفر
(پژوهشگاه میراث فرهنگی)
ارمنستان در کتیبهٔ سهزبانهٔ داریوش هخامنشی در بیستون با نام ارمینه (به زبان پارسی و عیلامی) و اورارتو (به زبان اکدی) بعنوان یک ساتراپی یا استان ایران معرفی شده است.
ارمنستان اولین کشور جهان است که مسیحیت را بعنوان دین رسمی و توسط تیرداد سوم اشکانی در سال 301م پذیرفت. ۱۳سال بعد روم باستان مسیحیت را به رسمیت شناخت.
بر اساس اسناد ارمنی، پذیرفتن مسیحیت، مربوط به بیماری سخت تیرداد و شفا یافتن وی توسط گریگور روشنگر (اولین رهبر دینی ارامنه و از نسل سورنا، سردار ایرانی) است. لذا شمایل این دو ایرانی بر ورودی کلیسای اچمیادزین که مهمترین کلیسای ارامنهٔ جهان است نقش بسته است.
شهر مذهبی اچمیادزین، تا سال ۱۹۴۵م به نام ولاشآباد نامیده میشد و به دست ولاششاه (۱۱۷-۱۴۰م) از دودمان پارتیان ایران بنا گردید.
کلیسای جامع اچمیادزین که در اسناد ایرانی به نام سه کلیسا نامیده شده است، محل استقرار جاثلیق (پیشوای جامع) ارامنه است