قال رسول الله«روزی قسطنطنیه فتح خواهد شد، چه بزرگ و مقدس باشد آن فرمانده و سربازانش»
یکی از وقایع مهم تاریخ مسلمانان و بلکه یکی از حوادث بسیار برجسته در تاریخ جهان، فتح قسطنطنیه پایتخت امپراتوری روم شرقی به وسیله سلطان محمد دوم عثمانی است. این واقعه مهم تاریخی نه فقط به تنهایی در برگیرندهی موضوعات متعدد و قابل تأملی است، بلکه آثار و پیآمدهای فراوان آن نیز در عرصههای اقتصاد و سیاست جهان نیز عبرتآموز است.
در طول تاریخ دو گروه از مسلمانان به پایتخت روم حمله کردن
ترکها و عربها
تسخیر کنستانتینوپول یا قسطنطنیه، از نخستین سالهای فتوحات مسلمین جزو برنامههای نظامی و آرزوهای خلفا و سلاطین مسلمان به شمار میآمده است.
اولین حملات جدی مسلمانان به این شهر، از سال 33 ه . ق. / 653 م. آغاز شد. در این سال گروهی از نیروهای مسلمان پس از پیمودن آسیای صغیر به کرانه «بسفر»[Bospous] رسیدند، ولی پس از جنگی که میان ناوگان دریایی مسلمین با ناوگان رومی روی داد، اگر چه موقعیتهایی نصیب نیروهای مسلمان شد، اما به خاطر صدماتی که در طول آن مدت متحمل شده بودند، از آن نواحی عقب نشینی کردند.
در دوران سلیمان بن عبدالملک و هارون الرشید عباسی در حالیکه قدرت نظامی مسلمانان بسیار زیاد بود، دولت بیزانس رو به ضعف میرفت و اختلافات داخلی و فشارهای خارجی، آن¬ را در معرض انحطاط قرار داده بود. «سلیمان بن عبدالملک» از این فرصت استفاده کرده و ارتشی مرکب از نیروهای زمینی و دریایی با ساز و برگ کافی، برای جنگ مهیا کرد و برادرش «مسلمه بن عبدالملک» را به فرماندهی آن سپاه گذاشت و دستور داد تا به سوی قسطنطنیه رهسپار شده و به هر قیمتی آنرا فتح نمایند ولی با شکست مواجه شدند
ترکان سلجوقی که در راس انها الپ ارسالان و پسر نامدارش ملک شاه سلجوقی بودند سعی در تحقق وعده پیامبر بودند ولی هرگز نتوانستند به هدف دست یابند
نوبت به ترکان عثمانی رسید
علارغم سن کمش، سلطان محمد 21ساله محاصره استانبول را آغاز کرد، او میخواست تا فرمانده موعود پیامبر اسلام حضرت محمد صلیالله باشد که در حدیث «روزی قسطنطنیه فتح خواهد شد، چه بزرگ و مقدس باشد آن فرمانده و سربازانش» او را فاتح قسطنطنیه خوانده بود.
سلطان محمد نوع جدیدی از توپ را به وجود آورد که humbara خوانده میشد، که امروزه به نام خمپارهانداز شناخته میشود، این توپ به مورد اصابت قرار دادن هدف کمک زیادی میکرد، این کشفی مهم در تاریخ نظامی جهان به شمار میرفت. اما توپها به اندازه کافی برای فتح شهر قوی نبود.
با تشویق روحانیون، سلطان محمد دوم تصمیم مهمی درباره نیروی دریاییاش گرفت. ناوگان ترک در دولماباغچه که از طریق زمین به خلیج شاخ طلایی راه داشت لنگر انداخت، حال یک شگفتی بزرگ در راه بود، چندین کشتی و قایق بادبانی با طناب به وسیله سربازان بهسوی اسکله هدایت شدند. در صبح روز ۲۲ آوریل هنگامی که امپراتوری روم شرقی از خواب برخاست شاهد یک شگفتی بود و هنگامی که بیزانسیها کشتیهای عثمانی را در خلیج شاخ طلایی دیدند، وحشتزده شدند.
در روز ۲۹ می، ارتش ترک یورش نهایی را آغاز کرد. این محاصرهای بود که از روز جمعه ۶ آوریل ۱۴۵۳ تا روز سهشنبه ۲۹ می ۱۴۵۳ یعنی زمانی که شهر توسط عثمانیهای تحت رهبری سلطان محمد دوم فتح شد به طول انجامید. با فتح سلطان محمد دوره جدیدی در تاریخ آغاز گردید و توازنی جدید در جهان به وجود آمد.