لیست تمام سرمربیان تیم ملی از آغاز تاکنون (2022):
کاظم رهبری، حسین سرودی، حسین جبارزادگان، حسن کساری، ابوالفضل صلبی، حسین صعودیپور، مصطفی افوضی، ( از سال ۱۳۲۷ تا ۱۳۴۵)، دان لینهان (۱۹۶۶)، حسن اشتری، لوچیان واسیلیسکو(۱۹۷۰)، جورج شیرالیو (۱۹۷۴)، محمود عدل، حسن کریمی (تا پیش از انقلاب)، عنایت آتشی (۱۹۸۱ نرفت و ۱۹۸۳)، رضا اسماعیلی (۱۹۸۵)، مجید توفیق (۱۹۸۹)، اسدالله کبیر (۱۹۹۰)، والری لونیکخین (۱۹۹۱)، ویتالی زاستاخوف (۱۹۹۳ و ۱۹۹۴)، منوچهر شهامتنژاد (۱۹۹۵)، سعید فتحی (۱۹۹۷)، عنایت آتشی (۱۹۹۸)، گری لمون، سعید ارمغانی و داریوش نبوی (بین سالهای ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۱)، نناد ترایکوویچ (۲۰۰۳)، ولادیمیر بوسنیاک (۲۰۰۴)، محمدمهدی ایزدپناه (۲۰۰۵)، فردریک اونیکا (۲۰۰۶)، رایکو ترومن (۲۰۰۷ و المپیک ۲۰۰۸)، وسلین ماتیچ (۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱)، مهمت بچیروویچ (۲۰۱۲ تا ۲۰۱۴)، درک بائرمن (۲۰۱۵ و ۲۰۱۶)، مهران حاتمی (۲۰۱۷)، مهران شاهینطبع (۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱) و مصطفی هاشمی (۲۰۲۲).
تیم ملی بسکتبال ایران در المپیک سال ۱۹۴۸ انگلستان، با هدایت کاظم رهبری با قبول پنج شکست و کسب دو پیروزی در جایگاه چهاردهم قرار گرفت. پیش از المپیک ۱۹۴۸ لندن، بازیکنان تیم ملی بسکتبال ایران زیر نظر ماژور تامسون، یک افسر ارشد نظامی آمریکایی تمرین میکردند. وی نفرات تیم ملی را با تمرینات جدید بدنسازی آشنا کرده بود و مهارتهای بسکتبال را نیز به آنان آموخت.
حسین سرودی کاپیتان و مربی تیم ملی در بازیهای آسیایی ۱۹۵۱ دهلینو بود و مدال برنز مسابقات را به دست آورد و حسین جبارزادگان برای مدتی در سالهای دهه ۳۰ و اواسط دهه ۴۰، سرمربی تیم ملی شد. حسین صعودیپور دیگر بازیکن تیم ملی در المپیک ۱۹۴۸، مربیگری در تیم ملی را در آن سالها تجربه کرد.
بسکتبال ایران با تشکیل فدراسیون در سال ۱۳۲۶، به عضویت رسمی فیبا درآمد.
طی سالهای ۱۹۴۸ تا ۱۹۶۶، تیم ملی به ندرت به مسابقات خارجی اعزام می شد.. تیم ملی در سه دوره بازیهای آسیایی ۱۹۵۴، ۱۹۵۸ و ۱۹۶۲ غایب بود.
برای بازیهای آسیایی ۱۹۶۶ یک مربی آمریکایی به نام دان لینهان به خدمت گرفته شد. ایران در آن مسابقات مقام نه چندان جالب هفتم را به دست آورد.
لوچیان واسیلیسکو رومانیایی دومین مربی خارجی بود که در سال ۱۳۴۹ تیم ملی بسکتبال را در بازیهای آسیایی ۱۹۷۰ بانکوک هدایت کرد. پس از او هم وطن او جرج سیرالیو برای بازیهای آسیایی ۱۹۷۴ که به میزبانی تهران بود، سرمربی تیم ملی شد. ایران در این مسابقات مقام ششم را به دست آورد.
در سال ۱۳۶۰ نخستین تیم ملی بسکتبال بعد از انقلاب تشکیل شد که هدایت آن را عنایت الله آتشی برعهده گرفت اما همراه تیم به مسابقههای جام ملتهای آسیا نرفت و دستیاران او به این مسابقات اعزام شدند. آتشی یک بار دیگر به عنوان سرمربی در سال ۱۳۶۲ همراه تیم ملی به مسابقههای جام ملتهای ۱۹۸۳ رفت و مقام پنجم آسیا را به دست آورد.
در سال ۱۳۶۴، ژادانی مربی مجارستانی مدت کوتاهی سرمربی تیم ملی شد اما در نهایت رضا اسماعیلی به عنوان سرمربی تیم ملی راهی مسابقات جام ملتهای ۱۹۸۵ آسیا شد و مقام هشتم را کسب کرد.
در جام ملتهای ۱۹۸۹، مجید توفیق سرمربی تیم ملی بود و در مسابقات بازیهای آسیایی ۱۹۹۰ پکن دستیار او اسدالله کبیر سرمربی ایران بود.
والری لونیکخین مربی اهل شوروی نخستین مربی روس در تاریخ بسکتبال ایران لقب گرفت که هدایت تیم ملی را در جام ملتهای ۱۹۹۱ بر عهده داشت که ایران در آن مسابقات هم رتبه ای بهتر از ششم را به دست نیاورد.
دو سال بعد تیم ملی با یکی از بازیکنان سابق شوروی و مربی ارمنستان، ویتالی زاستاخوف در مسابقههای جام ملتهای ۱۹۹۳ جاکارتا به میدان رفت.
در سالهای بعد، شهامتنژاد و عباس آقاکوچکی مربی حال حاضر تیم ملی ناشنوایان (۱۹۹۵)، سعید فتحی (۱۹۹۷) و برای بار دوم عنایت الله آتشی (بازیهای آسیایی ۱۹۹۸ بانکوک که ایران مقام هفتم را به دست آورد)، مربیگری در تیم ملی را تجربه کردند.
ایران در دو دوره جام ملت های آسیا (۱۹۹۹ و ۲۰۰۱) غائب بود و گری لمون، مربی آمریکایی در آن سالها مربی تیم ملی بود که نتایج ضغیف وی در بازی های غرب آسیا موجب برکناری او از تیم ملی شد. حسن میرزاآقابیک و عباس مرشدی در چند دوره در آن سالها کمک مربیان تیم ملی بودند.
سعید ارمغانی سرمربی بعدی بود که تا فروردین ۱۳۸۱ سرمربی تیم ملی بسکتبال بود.
پس از او در سال ۱۳۸۱، مرحوم داریوش نبوی روی نیمکت مربیگری تیم ملی بسکتبال نشست. ایران در آن سال در غرب آسیا با رقبای قدرتمند آن زمان، اردن، سوریه و لبنان مبارزه میکرد.
مهران شاهین طبع در زمان کوتاهی در آن دوران مربی تیم ملی شد.
نناد ترایکوویچ نخستین مربی صرب تاریخ بسکتبال ایران لقب گرفت و با او تیم ملی بسکتبال بعد از دو دوره غیبت، به جام ملتهای ۲۰۰۳ در چین رفت. مصطفی هاشمی از دستیاران او در آن مسابقات بود. ایران در آن مسابقات رتبه پنجم را به دست آورد.
پس از او ولادیمیر بوسنیاک دیگر مربی اهل صربستان جایگزین او در تیم ملی شد. بوسنیاک همزمان در تیم امید ایران نیز مربیگری کرد که در مهر۱۳۸۳ با این تیم در تهران قهرمان آسیا شد و سهمیه جام جهانی زیر ۲۳ سال را به نام ایران گرفت. که البته ایران در آن جام جهانی حاضر نشد. مقام سوم بازیهای کشورهای اسلامی در عربستان در تنها دوره حضور ایران در آن مسابقات از دیگر نتایج بوسنیاک بود. در حالی که تیم ملی برای مسابقههای قهرمانی جام ملتهای ۲۰۰۵ قطر آماده میشد و اردوی خود را در ترکیه بر پا کرده بود بوسنیاک ناگهانی اردو تیم ملی را ترک کرد و از تیم ملی ایران استعفا داد. ایران در آن مسابقات با دستیاران ایرانی او یعنی محمدمهدی ایزدپناه و مهران حاتمی حاضر شد و مقام ششم را به دست آورد.
فردریک اونیکا مربی نیجریه ای-آمریکایی در سال ۲۰۰۶ سرمربی تیم ملی ایران شد. تیم ملی بسکتبال با اونیکا موفق به کسب مدال برنز بازیهای آسیایی بعد از ۵۵ سال شد.
سال ۲۰۰۷ آغاز تحول بسکتبال ملی ایران با رایکو ترومن صربستانی بود. ایران برای نخستین بار قهرمانی آسیا را در رقابتهای جام ملتهای ۲۰۰۷ آسیا کسب کرد. علاوه بر آن، ایران با کسب سهمیه المپیک در این رقابتها، پس از شصت سال راهی المپیک ۲۰۰۸ پکن شد. ایران مقام یازدهم المپیک را به دست آورد.
پس از ترومن هم وطن او وسلین ماتیچ سرمربی ایران شد که در زمان او نیز ایران موفق به قهرمانی جام ملتهای آسیا 2009 برای دومین دوره پیاپی شد. و برای نخستین بار در تاریخ سهمیه مسابقات جام جهانی را به دست آورد. ایران در مسابقات جام جهانی 2010 با کسب یک برد از پنج دیدار مقام نوزدهم را به دست آورد.
مهمت بچیروویچ اسلوونیایی مربی بعدی ایران بود. تیم ملی با مربیگری او قهرمانی در جام ملتهای ۲۰۱۳ را به دست آورد. این قهرمانی تا به امروز آخرین قهرمانی ایران در آسیا بوده است. ایران با این قهرمانی برای دومین بار پیاپی سهمیه جام جهانی را گرفت و راهی جام جهانی ۲۰۱۴ اسپانیا شد. ایران در بازی های آسیایی 2014 نائب قهرمان شد.
درک بائرمن آلمانی جایگزین بچیروویچ شد و ایران با او در جام ملتهای ۲۰۱۵ مدال برنز را به دست آورد اما در کسب سهمیه المپیک ناکام ماند.
مهران حاتمی بعد از نزدیک به ۱۵ سال، مربیان ایرانی را به جایگاه سرمربیگری تیم ملی بازگرداند. ایران با او نایب قهرمانی کاپ آسیا ۲۰۱۷ شد.
بعد از حاتمی، مهران شاهینطبع در مسابقات جام جهانی ۲۰۱۹ (که موجب کسب سهمیه المپیک پس از دوازده سال شد)، بازیهای آسیایی ۲۰۱۸ که ایران نائب قهرمان شد ، و المپیک ۲۰۲۰ سرمربی تیم ملی ایران بود.
در شهریور ۱۴۰۰، مصطفی هاشمی سرمربی تیم ملی بسکتبال شد و تا زمان نگارش این مطلب این سمت را برعهده دارد.
