به خودت دروغ نگو! Don’t Lie to Yourself
مهمتر از هرچیزی این است که به خود دروغ نگویید. آدمی که به خودش دروغ بگوید و دروغهای خود را باور کند، دیگر نمیتواند حقیقت درون خود یا درون دیگری را بشناسد و در نتیجه، نمیتواند برای خود و دیگری احترام قائل شود. وقتی هم که برای دیگری احترام قائل نشویم، عشق و محبت را از دست میدهیم. وقتی محبت از دست رفت، آنقدر خود را تسلیمِ شهوات و لذتجوییهای حقیر و بیمقدار میکنیم تا به سطح حیوانیت محض برسیم. همهی اینها ثمرهی آن دروغیست که دائماً، هم به خودمان و هم به دیگران گفتهایم. آدمی که باخودش صادق نباشد از هر چیز و هرکسی میرنجد. آنوقت دلش میخواهد دیگران را برنجاند. درحالیکه خودش خیلی خوب میداند کسی او را نرنجانده و رنجیدگیاش ساختهی ذهن خودش بوده، اما باز دروغ میگوید و از کاه کوه میسازد تا باعث جلب توجه دیگران شود. او با هر بهانهای رنجش به دل میگیرد و از این رنجیدگی لذت میبرد. و این کار را آنقدر دنبال میکند تا برسد به نقطهای که با هر چیز و هر کسی دشمنی کند و کینه بورزد.
برادران کارامازوف داستایوفسکی



