مرتضی پورعلی گنجی متولد 30 فروردین 1371 هست. یعنی سال 1389 مشمول خدمت سربازی شد. در اون تاریخ، قانون خدمت وظیفه ی عمومی مصوب 1363/07/29 حاکم بود. برابر ماده 44 قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب 1363/07/29 مشمولان زیر حسب مورد از انجام خدمت دوره ضرورت معاف میباشند. الف - یگانه مراقب و نگهدارنده پدر یا جد یا برادر و یا مادر یا جده یا خواهر که قادر به اداره امور خود نباشد. مطابق این قانون پورعلی گنجی زمانی که مشمول خدمت شد می تونست معافیت بگیره.
حدود یک سال بعد یعنی 1390/08/22 قانون اصلاح موادی از قانون خدمت وظیفه عمومی تصویب شد. مطابق ماده 34 قانون اصلاح موادی از قانون خدمت وظیفه عمومی، ماده 44 به این شکل اصلاح شد: ماده 44. مشمولین زیر حسب مورد از انجام خدمت دوره ضرورت معاف می باشند: 1ـ یگانه فرزند ذکور مراقب یا نگهدارنده پدر نیازمند مراقبت که قادر به اداره امور خود نباشد. 2ـ یگانه مراقب یا نگهدارنده مادر فاقد شوهر تبصره 1. منظور از یگانه مراقب، تنها فرزند ذکور یا برادر یا نوه بیش از هجده سال تمام اسـت که مراقبت هـر یک از بستگان مذکور در این ماده را به علت نقص عضو، بیماری، کبر سن، صغر سن، یا اناث بودن برعهده دارد، نیازمندی اشخاص مذکور به مراقبت با توجه به نقص عضو، بیماری و یا محجور بودن آنان به تشخیص شورای پزشکی است. براساس این قانون هم پورعلی گنجی می تونست کفالت مادر رو به عهده بگیره و از خدمت دوره ضرورت معاف بشه. مشروط بر اینکه برادرش از این قانون برای معافیت استفاده نکرده باشه. اون عبارت «تنها فرزند ذکور بالای 18 سال» هم باتوجه به عبارت «... مراقبت از هر یک از بستگاه را برعهده دارد» تفسیر میشه. یعنی یک فرزند ذکور که مراقبت رو برعهده داشته باشه میتونه معاف بشه.