اتحاد جماهیر شوروی کشوری وسیع و پیچیده بود که بیش از 11 منطقه زمانی را در بر می گرفت و اقوام و ملیت های مختلف را در بر می گرفت.
حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی (CPSU) تنها حزب سیاسی قانونی در کشور بود و تمام جنبه های جامعه تحت کنترل حزب بود. اتحاد جماهیر شوروی قانون اساسی داشت که برخی حقوق و آزادی های فردی مانند آزادی بیان و اجتماعات را تضمین می کرد، اما این حقوق اغلب در عمل نادیده گرفته یا سرکوب می شدند.
یکی از نهادهای کلیدی نظام سیاسی شوروی، شورای عالی بود که بالاترین نهاد قانونگذاری در کشور بود. با این حال، شورای عالی یک پارلمان واقعی به معنای یک نهاد دموکراتیک نبود، زیرا تا حد زیادی توسط CPSU کنترل می شد و طیف وسیعی از دیدگاه ها یا منافع سیاسی را نمایندگی نمی کرد.
در حالی که برخی از تلاشها برای اصلاحات دموکراتیک در اتحاد جماهیر شوروی، به ویژه در دوران تصدی میخائیل گورباچف به عنوان دبیر کل CPSU در دهه 1980 وجود داشت، این تلاشها در نهایت در ایجاد تغییرات پایدار ناموفق بودند. سیاستهای گلاسنوست (باز بودن) و پرسترویکا (تجدید ساختار) گورباچف منجر به آزادی بیان بیشتر و کاهش کنترلهای دولتی شد، اما این سیاستها همچنین موجی از ناآرامی و مطالبات برای خودمختاری و دموکراسی بیشتر را در بسیاری از جمهوریهای تشکیلدهنده اتحاد جماهیر شوروی به وجود آورد. .
در سال 1991، به دنبال کودتای نافرجام توسط اعضای تندرو حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی، اتحاد جماهیر شوروی منحل شد و جمهوریهای مختلفی که آن را تشکیل میدادند به کشورهای مستقل تبدیل شدند. بسیاری از این دولتهای جدید نهادها و شیوههای دموکراتیک را تأسیس کردند، اما میراث اقتدارگرایی دوران شوروی همچنان فرهنگهای سیاسی آنها را برای سالهای متمادی شکل میداد.
در مجموع، اتحاد جماهیر شوروی یک کشور دموکراتیک به معنای معنی دار کلمه نبود. در حالی که تلاش های محدودی برای اصلاحات دموکراتیک وجود داشت، کشور در نهایت توسط یک دیکتاتوری تک حزبی اداره می شد که اجازه برگزاری انتخابات آزاد و آزاد، مطبوعات آزاد یا دیگر عناصر کلیدی یک سیستم دموکراتیک را نمی داد.