نماد لوگوی پرسپولیس گاو نر است یا شیر افسانه‌‎ای؟

1: گاو نر

این سرستون بیشترین استفاده را در معماری تخت جمشید داشته است.

سر ستون گاو به خاطر اعتقادی که بسیاری از مردمِ کشورهای تحت تابعه امپراتوری بزرگ هخامنشیان به پر برکت بودن و زایشِ گاو داشته اند، در بسیاری از کاخ ها استفاده شده است. ستون تقريبا ۲۰ مترى در كاخ آپادانا، حدود ۱۷ مترى در دروازه ملل، تقريبا ۱۲ مترى در صدستون، ۷ مترى در خزانه، هديش و ملكه به كار برده شده‌اند. در ادامه برخی از تصاویر سرستون گاو نر دو سر را مشاهده می کنید از زاویه های مختلف

Apadana Bull Head Column

سر ستون انسان ، بيشتر در تالار شورا و تعدادى هم در كاخ صدستون مورد استفاده قرار گرفته است. به علت اینکه مهمترین و حساس ترین تصمیمات و رایزنی های یک سال کشور در كاخ سه دروازه (همان تالار شورا) گرفته می شده و به خاطر هوشمندی انسان ساخته شده است. ستون تقريبا ۱۲ مترى در صدستون و حدودا ۱۱ مترى در تالار شورا مورد استفاده قرار مى‌گرفته است.

Persepolis Human Head Columns

سر ستون شیردال(شیر/عقاب) ، که تنها سر ستون ۱۰۰٪ ایرانی و خاص ترین سر ستون تخت جمشید است (یعنی بر اساس اعتقادات هخامنشیان ساخته شده است)، قرار بوده که در کاخ ناتمام استفاده شود، هرگز این کاخ ساخته نشد و این سر ستون هم سر جای خودش قرار نگرفت.

در ادامه تصاویری از این سرستون مشاهده میکنید که البته یک شمای گرافیکی از این موجود افسانه ای ایران باستان هم نشان داده می شود:

Apadana Griffin Head Column

4: سرستون شیر

سر ستون شیر به علت قدرتمندی شیر در کاخ آپادانا که مهمترین کاخ تخت جمشید (و نیز مهمترین کاخ كشور) است ، استفاده شده است. با ارتفاع تقريبى ۲۰ متر.

این همان سرستون است که در لوگوی پرسپولیس به کار رفته است.

apadana Lion Head Column

روند تغییرات لوگو پرسپولیس

البته مناقشات بر سر مفهوم این سردیس‌ها نیز کم نیست. برخی سردیس‌های به کار رفته در این لوگو را شیر یا گاو و برخی دیگر آن را شیردال (GRIFFIN) می‌دانند. این در حالی است که با نگاه دقیق‌تر به شکل ظاهری این سردیس و گشت‌وگذاری در اساطیر و افسانه‌های ایران باستان، تصویر «آنزو» شیر پرنده‌ی شاخ و بالدار افسانه‌ای را شناسایی خواهید کرد.

 آنزو در افسانه‌ها پرنده‌ای اساطیری و نیرومند است که بدن و دستانی شبیه به شیر، بال‌ها و پاهایی شبیه به عقاب و دو شاخ به روی سر دارد. این پرنده‌ی شیر مانند که محافظ خدایان بود، نماد زیاده‌‌خواهی و میل به رشد و پیشرفت است که با توجه به عملکرد تیم پرسپولیس می‌توان انتخاب طراح را تحسین کرد.

نکته قابل ذکر که دستمایه تمسخر عده ای شده است به تغییر مغرضانه لوگو در اواخر دهه هفتاد و اوایل دهه سیاه هشتاد برمیگردد که البته دوام چندانی نداشت و با روی کار آمدن عباس انصاریفرد، لوگو به شکلی که بعد از انقلاب تغییر یافته بود برگشت.

لوگو اول و کنونی پرسپولیس