.
.
.
.
.
رتبه دانشگاه های ایرانی
دانشگاه شریف و امیرکبیر که زمانی جز 100 دانشگاه برتر دنیا بودند دیگر جایی در بهترین دانشگاه های دنیا ندارند!
نتایج رتبه بندی سال 2023 کیو اس، در تاریخ ۱۹ خرداد 1401 ( ۸ Jun) منتشر شد. در این رتبه بندی 1422 دانشگاه از سراسر جهان مورد ارزیابی قرار گرفتند.
در رتبه بندی اخیر کیو اس، ۶ دانشگاه از ایران حضور دارند. دانشگاه صنعتی شریف با رتبه 380 و دانشگاه صنعتی امیرکبیر با رتبه 434 به ترتیب دانشگاه های اول و دوم ایران هستند و دانشگاه تهران با رتبه 510 -501 در رتبه سوم قرار دارد. دانشگاه علم و صنعت ایران با رتبه 540 -531، دانشگاه شیراز با رتبه ۸۰۰-۷۵۱ و دانشگاه شهید بهشتی با رتبه۱۲۰۰ -۱۰۰۱ دیگر دانشگاه های حاضر در این رتبه بندی هستند.
پس از افت پاسپورت ایرانی حال افت رتبه جهانی مرجعیت علمی دانشگاههای مادر در ایران، خبرساز شده است. دانشگاههای دولتی بزرگ در هر کشور، نقش مهمی در توسعه علمی و فناورانه آن کشور ایفا میکنند. ایران نیز در این زمینه دارای چندین دانشگاه برتر و معتبر است که در رتبهبندیهای جهانی مرجعیت علمی، جایگاه مناسبی را به خود اختصاص دادهاند. اما در سال گذشته میلادی، با شوک آور سقوط رتبه جهانی مرجعیت علمی ده دانشگاه مهم ایران، بحث و گفتگوی فراوانی درباره این مسئله شکل گرفت.
در رقابت مرجعیت علمی دانشگاههای دولتی بزرگ در ایران، دانشگاههای صنعتی شریف و امیرکبیر با سقوط به ترتیب ۳۹ و ۳۵ پله، دارای افت قابل توجهی در رتبهبندی جهانی مرجعیت علمی شدهاند. همچنین، دانشگاه فردوسی مشهد با سقوط ۲۱ پله نیز با تنزل قابل توجهی در رتبهبندی روبرو شده است. علاوه بر این، دانشگاه تهران با سقوط ۹ پله و دانشگاه تربیت مدرس با سقوط ۵ پله نیز افتی را تجربه کردهاند. به طور مقابل، دانشگاه علم و صنعت ایران با تنها سقوط ۳ پله به نسبت سایر دانشگاهها، افت کمتری در رتبهبندی مرجعیت علمی خود داشته است.
تغییرات رتبههای جهانی دانشگاههای مهم ایران
در سال گذشته میلادی، ده دانشگاه برتر ایران در رتبهبندیهای جهانی مرجعیت علمی سقوط رتبه کردند. این افت رتبه در صورتی که در چارچوب عوامل منطقی و قابل قبولی قرار میگرفت، میتوانست تحت فهمی بیشتر قرار بگیرد. اما این موضوع از آنجایی که دانشگاههای ایران در گذشته نیز در رتبهبندیهای جهانی به جایگاه مناسبی دست یافته بودند، مورد توجه و تحلیل بیشتر قرار میگیرد. در این میان برای این سقوط، طبیعتا عوامل مختلفی دست به دست هم دادهاند.
کاهش منابع مالی: یکی از عوامل اساسی در افت دانشگاههای دولتی بزرگ، کاهش منابع مالی است. تحمیل تحریمهای اقتصادی و تنشهای بینالمللی بر کشور، به تدریج تاثیر خود را بر رشد اقتصادی و پشتیبانی مالی از دانشگاهها نشان داده است. کاهش منابع مالی منجر به کاهش آمار استخدام اساتید مجرب، کاهش امکانات آموزشی و پژوهشی و عدم انجام پروژههای تحقیقاتی پیشرفته میشود.
افزایش تحریمهای علمی: یکی از دلایل دیگر افت دانشگاههای دولتی بزرگ در رقابت مرجعیت علمی، افزایش تحریمهای علمی است. برخی از دانشگاهها به دلیل سیاستهای بینالمللی و تحریمهای اقتصادی، به روز نگه داشتن نسخههای جدید نرمافزارها و دسترسی به پایگاههای داده بینالمللی را از دست دادهاند. این موضوع میتواند توانایی دانشگاهها در انجام پژوهشهای بینالمللی و همچنین در تدریس و ارائه آموزشهای با کیفیت را کاهش دهد. به عنوان مثال، تحریمهای اقتصادی برخی کشورها ممکن است منجر به قطع یا محدودیت دسترسی به تجهیزات پژوهشی پیشرفته، نرمافزارها، دستاوردهای علمی بینالمللی و پایگاههای داده علمی گردد. این موضوع باعث کاهش توانایی دانشگاهها در انجام تحقیقات پیشرفته و دسترسی به منابع علمی و تحقیقاتی از سراسر جهان میشود. به این ترتیب، دانشگاهها ممکن است به دلیل محدودیت دسترسی به منابع علمی و پایگاههای داده بینالمللی، قدرت رقابتی خود را در رتبه بندی مرجعیت علمی از دست داده و به مراکزی با قابلیت دسترسی به منابع بیشتر علمی و پژوهشی عقب نشینی کنند.
نقص زیرساختهای فنی: ارتقاء و بهروزرسانی زیرساختهای فنی و تکنولوژیکی در دانشگاهها نقش مهمی در رقابت مرجعیت علمی ایفا میکند. به علت محدودیتهای مالی، قدرت خرید دانشگاهها در تجهیزات پیشرفته، نرمافزارهای حسابداری و مدیریتی، و پشتیبانی از اینترنت پرسرعت و ارتباطات تلفنی، کاهش یافته است. این مشکل میتواند تأثیر بسزایی بر عملکرد و انجام پژوهشهای علمی دانشگاهها داشته باشد.
عدم توانایی در جذب استادان برجسته: دانشگاههای برتر همواره بر اساس استادان و محققان برجسته که در حوزههای مختلف علمی و فنی برجستگی داشتهاند، شناخته میشوند. با افت رتبههای جهانی مرجعیت علمی، دانشگاههای ایران ممکن است با چالش جذب و حفظ استادان برجسته روبهرو شوند. این مسئله میتواند به عدم توانایی در انجام پژوهشهای پیشرفته و کسب رتبهبندی برتر در سطح جهانی منجر شود.