شبح و ظلمت یک فیلم ماجراجویی تاریخی آمریکایی به کارگردانی استیون هاپکینز با بازی وال کیلمر و مایکل داگلاس است که در سال ۱۹۹۶ اکران شد. این فیلم برمبنای ماجرای دو شیر معروف به آدمخواران ساوو و شکار آن ها توسط سرهنگ جان هنری پترسن ساخته شدهاست. آدمخواران ساوو دو شیری بودند که از آنها به عنوان عامل اصلی مرگ کارگران راهآهن کنیا - اوگاندا در تاریخ مارس ۱۸۹۸ یاد میشود. تعداد کشتهشدگان و شیوهٔ حملۀ این دو شیر سبب شد تا رفتارشان غیرعادی و غیرقابل پیشبینی باشد و به همین علت مردم آن دو را نفرین شده و شوم می دانستند. تعداد دقیق افرادی که توسط این شیرها کشته شدهاند مشخص نیست اما بنابر اظهارات سرهنگ پترسن، در مجموع ۱۳۵ قربانی وجود داشتهاست.
بریتانیاییها اعتقادات و باورهای بومیان ساوو در مورد شیرها را خرافه میدانستند و بدون در نظر گرفتن شهرت شیرها و گفتههای بومیان شروع به ساخت راه آهن کردند. این خط راه آهن بعدها به قطار سریع السیر نادانی معروف شد. مردم محلی ساوو میدانستند که شیرها موجوداتی بی رحم و شکارچی های وحشی هستند و از آنها میترسیدند، به همین خاطر از کار کردن برای بریتانیا سرباز زدند. از این رو بریتانیا برای جبران کمبود کارگران، به استفاده از از کارگران هندی تحت استعمار خود روی آورد که منبعی ارزان به شمار میرفت. این دو شیر شبانه کارگران بخت برگشته را از درون خیمههای اردوگاه بیرون کشیده و به شکلی حریصانه و فجیع، دریده و میخوردند. کارگران و خدمه، تلاش بسیاری نمودند تا شیرها را بترسانند اما تمامی این اقدامات بیفایده بود.
طبق مشاهده و آزمایشات در محل پارک ملی ساوو از بقایای شیر هایی که پترسون و افرادش کشته بودند، اثر یک بیماری لثه در این چند قلاده دیده شد که احتمالا به همین دلیل موجب تمایل آن ها به شکاری سهل الوصول همچون انسان می شد.
موسیقی این فیلم زیبا توسط جری گلدسمیت ساخته شده است. گلدسمیت (زادهٔ ۱۹۲۹ - درگذشتهٔ ۲۰۰۴) آهنگساز و رهبر ارکستر اهل آمریکا بود. وی بهعنوان یکی از برجستهترین آهنگسازان فیلم قرن بیستم شناخته می شود و در دوران زندگانی هنریاش ۱ جایزهٔ اُسکار و ۵ جایزهٔ اِمی دریافت کرده است. ۱۸ نامزدی جایزهٔ اسکار، ۵ نامزدی جایزهٔ گرمی، ۴ نامزدی جایزهٔ بفتا و ۹ بار نامزدی گلدن گلوب از دیگر افتخارات اوست. اگر فیلمهایی چون «پاپیون»، «طالع نحس» یا «محلهٔ چینیها» را دیده باشید، بدون شک متوجه موسیقی بسیار زیبای این فیلمهای بزرگ شدهاید، آهنگساز این کارهای بزرگ کسی نیست بهجز «جری گلدسمیت». جری در دانشگاه کالیفرنیا شاگرد «میکلوش روژا» موسیقیدان افسانهای سینما (برنده سه جایزه اسکار) بود و همین عامل سبب ورود او به حرفه ساخت موسیقی فیلم گشت.