گیتار سازی معروف است که جز دسته‌ی سازهای زهی جا می‌گیرد. سازهای زهی، صدای خود را از ارتعاش سیم‌های فلزی یا نظیر آن دارند. به لحاظ اجزای تشکیل‌دهنده، گیتار شامل صفحه صدا، گردن یکپارچه با صفحه انگشت و شش سیم می‌شود. روی صفحه انگشت، فرت‌هایی وجود دارد که کمک می‌کند نت‌های 12 تنی را اجرا کند. خاستگاه‌های متعددی برای گیتار تصور شده است. از جمله آن را مربوط به بربط می‌دانند که سازی کهن در ایران بوده است. ان نکات اولیه بود که به شما کمک نمی‌کند علاقه‌ی خود به این ساز را دنبال کنید. قصد خرید گیتار دارید؟ چه گیتاری مناسب شماست؟ خوبو قرار است با نگارش راهنمای خرید گیتار به شما کمک کند.

گیتار از کجا بخریم؟

بی شک یکی از مهم‌ترین چیزهای که باید به آن فکر کنید، محلی است که باید از آن گیتارهای مختلف را تست کرده و بهترین را انتخاب کنید. البته مثل دنیای هری پاتر و  مغازه‌ی چوبدستی‌ساز معروف اولیوندر، جادویی در کار نیست و گیتار «شما» را انتخاب نمی‌کند. بااین‌حال پیش از خرید، خوب است که گیتارها مختلف را لمس کنید و بی‌شک اینجا چیزی احساس خواهید کرد. گیتاری خواهد بود که نسبت به لمس آن احساس بهتری پیدا کنید. از این رو اگر ساکن پایتخت هستید، بد نیست با بورس فروش ساز موسیقی در تهران آشنا شوید و ببینید کدام بیشتر نزدیک به محل زندگی یا کار شماست.

انواع گیتار

گیتار انواع بسیار متعددی دارد. این نمونه‌های مختلف از لحاظ ساخت، کارایی و حتی جنس صدا تفاوت‌های بسیار چشمگیری با یکدیگر دارند. بااین‌حال انواع گیتار را می‌توان به دو دسته اصلی تقسیم کرد:

گیتار آکوستیک

گیتار آکوستیک به گیتاری گفته می‌شود که چیزی جز بدنه، صدای سیم‌ها را تقویت نمی‌کند. صدا در بدنه‌ی توخالی و چوبی گیتار می‌پیچد و به گوش می‌رسد. این گیتارها عموماً شش سیم فلزی دارند که ضخامت آنها بین 13 تا 56 هزارم اینچ است. بدنه هم از اتصال صفحه چوبی پشتی، صفحه چوبی جلویی و دو قسمت چوبی انحنادار کناری ساخته شده است. گیتار آکوستیک در سبک‌های بلوز، کانتری، فولکلور، راک و پاپ استفاده می‌شود. بااین‌حال، محدودیتی سفت‌وسخت وجود ندارد و در هر سبکی ممکن است از چنین گیتاری استفاده شود.

گیتار آکوستیک را می‌توان به دو بخش تقسیم کرد:

  1. گیتار کلاسیک: این گیتار دارای سه سیم پایین نایلونی می‌شود. تاریخ این گیتار به گذشته‌های دور برمی‌گردد و به نظر بومی خاورمیانه است. بااین‌حال اسپانیا هم در تکامل آن نقش داشته است.
  2. گیتار فلامنکو: این گیتار بیشتر کارکرد خود را در موسیقی فولکلور نشان می‌دهد. به لحاظ ظاهری، دو یا سه سیم پایینی این گیتار فلزی هستند. تازه‌کارها شاید متوجه تفاوت فلامنکو و کلاسیک نشوند و به همین دیل بهتر است از فروشنده در خصوص این مسئله سؤال کنید.

گیتار الکتریک

این گیتار از خود صدای زیادی ندارد و حتی بدنه آن توپر است. صدایی که از گیتار الکتریک ساتع می‌شود، با استفاده از دستگاه‌هایی مانند افکت و آمپلی‌فایر است. این دستگاه‌ها با برق کار می‌کند و به همین دلیل به این گیتار، گیتار الکتریک می‌گویند. بدنه گیتار الکتریک عموماً از جنس چوب و سیم‌های آن فلزی هستند. به جز مدل‌های شش سیمه‌ی متداول، گاهی گیتار الکتریک‌ها را هفت سیمه می‌سازند. همین‌طور گیتارهای الکتریکی وجود دارند که دو یا سه دسته دارند که این کمک می‌کند بتوان صدای متفاوت‌تری از هر گیتار درآورد. 

یاد گرفتن گیتار آکوستیک، پیش‌نیاز گیتار الکتریک نیست. می‌توان بدون شناخت گیتارهای کلاسیک، نواختن گیتار الکتریک را آموخت. شیوه‌ی نواختن این گیتار به این صورت است که صدا با کمک پیکاپ (میکروفون‌های گیتار الکتریک) به دستگاه افکت منتقل شده، آنجا پردازش می‌شود و از طریق آمپلی‌فایر به گوش می‌رسد.

گیتارهای الکتریک را هم می‌توان در سه دسته اصلی قرار داد:

  1. گیتار الکتریک استاندارد: حالت استاندارد و متداول گیتار الکتریک است.
  2. گیتار نیمه آکوستیک: در این گیتارهای ترکیبی، از پیکاپ‌های گیتار الکتریک و حفره‌های گیتار آکوستیک به صورت همزمان استفاده شده است.
  3. گیتار بیس: گیتار بیس، گیتاری چهار سیمه است که در کار تولید صداهای بم و عمیق از آن استفاده می‌شود. بیس، گیتاری سنگین و بلند است که البته به آمپلی‌فایر نیاز دارد. توصیه نمی‌شود که آموزش گیتار و حتی گیتار الکتریک با گیتار بیس آغاز شود. بهتر است پیش از نواختن این گیتار، نت‌ها روی گیتارهای الکتریک دیگر آموخته شده باشد.

راهنمای خرید گیتار

حرفه‌ای‌ها هم روزی تازه‌کار بوده‌اند. شناختن این ساز – از خرید تا نواختن – قدم‌به‌قدم و کاری نیازمند آموزش و تمرین است. اینجا سعی داریم سری به تجربه‌ی حرفه‌ای‌ها بزنیم. آنها چطور گیتار می‌خرند؟ آنها توصیه می‌کنند اولین گیتار، کدام گیتار باشد؟ اگر راک دوست دارید یا فولکلور، کدام ساز مناسب شماست؟

وقتی در خصوص کاراییِ گیتاری که می‌خواهید مطمئن شدید، به یک گیتارفروشی بروید که گیتارهای متنوعی داشته باشد. وقتی گیتار را در دست می‌گیرید، باید حسی از تعلیق خاطر یا آشناپنداری کنید. باید گیتار متناسب با بدن شما باشد. همین‌طوری دستی به سیم‌ها برسانید؛ حتی اگر نُت‌ها را نمی‌شناسید مسئله‌ای نیست. صدای آن را در بیاورید. صدایی دلپذیر می‌شنوید؟ یا چیزی شبیه به جغجغه؟ این می‌تواند تفاوتی باشد که گیتارِ شما را از دیگر گیتارها جدا کنند.

باید دقت کنید که چوب، ماده‌ای است که تنفس دارد و صدایی که در می‌آورد بسته به عوامل مختلف مانند موقعیت مکانی و آب‌وهوا ممکن است متفاوت شود. پس مهم است که چند روز مختلف سراغ گیتار بیایید و صدای آن را در بیاورید.

مواد سازنده بخش چوبی گیتار می‌تواند از مواد ارزان مانند لمینت یا چوب‌هایی مانند سرو، صنوبر و ماهون باشد. مهم است که یکنواختی روی بدنه گیتار وجود داشته باشد. نگاهی به گوشه‌وکنار آن بیندازید و مطمئن شوید در همه‌ی بخش‌ها از یک جنس استفاده شده است. کار شلخته در ساخت، ممکن است قاتل صدای باکیفیت باشد یا گیتار پس از مدتی کیفیت خود را از دست بدهد.

برخی از مهم‌ترین برندهای گیتار، اینها هستند:

اینکه کدام گیتار از بین مناسب شماست به خودتان بستگی دارد. کسی نمی‌تواند چنین تصمیمی برایتان بگیرد. علایقتان، سطح مهارت و بودجه‌تان، چیزهایی هستند که این انتخاب را مشخص می‌کنند. اگر مبتدی هستید، سازهای زیادی از سوی هر کدام از برندها به طور خاص برای شما طراحی شده است. این سازها کمک می‌کند تا زودتر بتواند آموزش خود را تکمیل کرده و بعد سراغ گیتاری حرفه‌ای بروید.