آرتساخ با نام رسمی جمهوری آرتساخ (ارمنی: Արցախի Հանրապետություն Arts'akhi Hanrapetut’yun) یا جمهوری قره‌باغ کوهستانی (ارمنی: Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն Lernayin Gharabaghi Hanrapetut’yun)[۶] کشوری دفاکتو در قفقاز جنوبی بود که قلمرو آن در سطح بین‌المللی به عنوان بخشی از جمهوری باکو به رسمیت شناخته شده بود. بین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۳، آرتساخ، کنترل بخش‌هایی از استان خودمختار ارتساخ از جمله پایتخت آن استپاناکرت را در اختیار داشت و از جنگ دوم ارتساخ تا حمله ۲۰۲۳ جمهوری باکو به ارتساخ ، زمانی که ارتش باکو کنترل مناطق باقی‌مانده تحت کنترل آرتساخ را به دست گرفت، منطقه‌ای مستقل در داخل باکو بود. همچنین تنها مسیر دسترسی زمینی آن به ارمنستان پس از جنگ دوم ارتساخ ، از طریق گذرگاه لاچین به عرض ۵ کیلومتر بود که تحت نظارت نیروهای حافظ صلح روسیه قرار داشت.[۷][۸][۹]