اختصاصی طرفداری | تیمها و ستارگان یورو ٢٠٢٤ بر پایههای تاریخی خواهند ایستاد که در طول سالها توسط مردانی چون لو یاشین، جیجی ریوا، فرانتس بکنباوئر، میشل پلاتینی، مارکو فن باستن، ژاوی، کریستیانو رونالدو و بسیاری دیگر از بزرگان دیگر بنا نهاده شده.
در طی دو هفته آینده تا نواخته شدن سوت آغاز جدال آلمان و اسکاتلند در آلیانتس آرنای مونیخ، نویسندگان، خوانندگان و تمام اهالی فوتبال سعی خواهند کرد تا از قاب خود به تورنمنت بزرگ قهرمانی اروپا بنگرند. مطالبی تهیه کنند و زوایایی پیدا و پنهان از گذشته و حال بازیها را مورد کندوکاو قرار دهند.
مطلب آغازین سری یورو ۲۰۲۴ در طرفداری، مطلب سردبیر مجله World Soccer در ویژهنامه مخصوص یوروی این مجله قدیمی است. مجلهای که از دهه ۶۰، همپای تأسیس رقابتهای یورو، تا امروز هر ماه روی کیوسک قرار میگیرد و هر چهار سال یکبار با ویژه نامهی خود برای این مسابقات طرفداران را سیراب میکند.
امیرحسین صدر
یورو ٢٠2٤: حاضر و آماده، در دسترس همگان!
به قلم Keir Radnedge در شماره ویژه یورو 2024 World Soccer
عنوان کامل و رسمی تورنمنت، یوفا یورو ٢٠٢٤ است. نامی که شاید تماماً اروپایی به نظر برسد؛ اما و در حقیقت این رقابتی برای تمام شیفتگان فوتبال در سراسر جهان است.
تورنمنتی که حتی مسئولان ارشد فوتبال در آمریکای جنوبی با وجود حضور برزیل و آرژانتین در تورنمنت کوپا آمریکای 2024 از تحت الشعاع قرار گرفتن مسابقات خود بیم دارند.
این چیزهایی است که فردی مثل الکساندر چفرین، دوست دارد به آنها فکر کند و از آن لذت ببرد.
از طرفی، فدراسیون فوتبال آلمان و مسئولان بلندپایه آلمانی نیز مشتاقانه رؤیای بازسازی اتمسفر معرکه زیر آفتاب شهرهای آلمان در سال 2006 را در سر میپروراند.
در میان این هیاهوها، هواداران و رسانهها فقط یک چیز را میخواهند؛ یک جشن تمام عیار تابستانی فوتبال.
در سرزمین ژرمنها
آلمان در سپتامبر ٢٠١٨، توانست گوی سبقت را برای میزبانی مسابقات از ترکیه برباید؛ اولین میزبانی کشور آلمان متحد از مسابقات یورو و نخستین میزبانی، پس از مسابقات یورو 1988 در آلمان غربی. آنها توانستند معیارهای یوفا در حوزههای سیاسی، اجتماعی، توان مدیریتی، امکانات و مسائل حقوق بشری را احراز کنند.
9 شهر از 10 شهر میزبان بازیها، پیشازاین در جام جهانی ۲۰۰۶ نیز میزبان رقابتها بودند:
برلین، لایپزیش، کلن، گلزنکرشن، دورتموند، هامبورگ، مونیخ، فرانکفورت و اشتوتگارت. شهر دیگر دوسلدورف است که در سال ۱۹۸۸ میزبان بازیها بود. مونیخ، در روز 14 ژوئن مبدأ سفر و درست یک ماه بعد، در روز 14 جولای، بازی فینال در برلین مقصد نهایی یورو 2024 خواهد بود.
تیمها و ستارگان یورو ۲۰۲۴ ادامهدهنده راه تاریخی پرشکوه خواهند بود که در طول سالها توسط افرادی مانند لو یاشین، جیجی ریوا، فرانتس بکنباوئر، میشل پلاتینی، مارکو فن باستن، ژاوی، کریستیانو رونالدو و بسیاری از برندگان دیگر و حتی بازندگان بنا شده است.
دوره قبلی بازیها تحتالشعاع پاندمی کرونا قرار گرفت. یورو 2020، یک سال دیرتر در تابستان 2021 برگزار و به نمادی از تداوم فوتبال ملی و جشن بازگشت تماشاگران به ورزشگاهها پس از سالهای دشوار قرنطینه تبدیل شد.
- بیشتر بخوانید: آشنایی با استادیومهای میزبان یورو 2024 آلمان
از 4 کشور تا رقابت میان نیمی از کشورهای قاره سبز
تغییرات و ارتقای رقابت قهرمانی اروپا در میان طرفداران دنیای فوتبال در هر مرحله و دوره از تکامل این تورنمنت مشهود بوده است؛ پایهگذار مسابقات قهرمانی اروپا نیز مانند بسیاری از رویدادهای ورزشی یک فرانسوی بود. هانری دلونی در کشاکش تأسیس یوفا در سالهای میانی دهه 50 میلادی، پیشنهاد برگزاری رقابتی میان کشورهای اروپایی را داد و به همین دلیل هنوز هم جام قهرمانی این مسابقات با نام جام هانری دلونی شناخته میشود.
فرانسه و استادیوم پارک دو پرنس میزبان اولین فینال مسابقات قهرمانی اروپا بود؛ جایی که اتحاد جماهیر شوروی در فینال و در پایان وقتهای اضافه 2-1 از سد یوگسلاوی گذشت.
در اولین فرمت برگزاری رقابتها، تورنمنت نهایی فقط با حضور چهار کشور برگزار میشد. تیمها پس از طی مسابقات طولانی انتخابی یکی پس از دیگری کنار میرفتند و در نهایت چهار کشور در طول دو هفته بازیها را در کشور میزبان برگزار میکردند. دو بازی نیمهنهایی و بازی فینال.
در سال ١٩٨٠، یوفا از کشورهای بیشتری برای حضور در این تورنمنت دعوت کرد تعداد تیمها به 8 تیم رسید و دور گروهی نیز وارد فرمت برگزاری بازیها شد. تیمهای اول و دوم هر گروه به نیمهنهایی میرسیدند. سپس در سال 1996 شهرهای انگلستان میزبان نخستین تورنمنت یورو با تعداد 16 تیم بودند. 4 گروه 4 تیمی، ورود تیمهای کم نام و نشان تر، بازیهای یکچهارم نهایی و یک ماه میهمانی اروپایی که برای اولینبار انگلستان و ومبلی میزبانی از آن را بر عهده داشت.
20 سال بعد، رشد روزافزون مسابقات، جنبههای انکارناپذیر تجاری و افزایش و رشد تعداد کشورهای اروپایی حائز صلاحیت برای شرکت در رقابتها باعث شد تا در سال ٢٠١٦ و در فرانسه تعداد شرکتکنندگان به ٢٤ تیم افزایش یابد.
در تورنمنت بعدی، سیستم انتخابی تغییرات وسیعی داشت و مسابقات تازه راهاندازی شدهی لیگ ملتهای اروپا نیز بستری برای رسیدن تیمهای کوچکتر به تورنمنت نهایی شد؛ مسیر «بازندههای خوششانس» دور انتخابی که امسال کشورهای لهستان، اوکراین و گرجستان از آن بهره خواهند جست. در این میان گرجستان تنها تیم تازهوارد مسابقات امسال در خاک آلمان است.
فرمت برگزاری بازیها نسبت به دو دوره قبل، بدون تغییر است؛ شش گروه چهار تیمی مسابقات را آغاز میکنند. سرگروهها، تیمهای دوم و چهار تیم برتر سوم به مرحله یکهشتم نهایی صعود خواهند کرد. سپس مرحله یکچهارم نهایی، نیمهنهایی و فینال فقط طی ده روز. همچنین و مطابق سنت همیشگی از سال 1980 خبری از بازی ردهبندی نخواهد بود.
قهرمانان
10 قهرمان مختلف برای این رقابتها، توزیع مناسبی از قدرت را میان کشورهای اروپا نشان میدهد. آلمان و اسپانیا با سه جام قهرمانی در صدر جدول قهرمانان قرار دارند. اولین پیروزی آلمان با عنوان آلمان غربی سابق در سال ۱۹۷۲ به دست آمد. اسپانیاییها رکورد خود را مرهون نسل طلایی سالهای 2008 تا 2012 هستند که دو بار پیاپی مسابقات یورو را در کنار یک جام زرین جهانی فتح برای آنها به ارمغان آورد. فرانسه و ایتالیا هر کدام دو بار در این رقابتها به پیروزی رسیدهاند. آتزوری پس از شکست انگلیس در ضربات پنالتی در ومبلی در ژوئیه ۲۰۲۱، آخرین برنده این پیکارهاست.
- بیشتر بخوانید: همه آمار و رکوردهای تاریخ جام ملت های اروپا یورو
کوره راه انتخابی
اولین دور انتخابی بازیها در سال 1958 با فقط ۱۷ کشور شرکتکننده از سرتاسر قاره سبز برگزار شد، آناتولی ایلین از اتحاد جماهیر شوروی اولین گل را در ۲۸ سپتامبر ۱۹۵۸ و در پیروزی ۳–۱ مقابل مجارستان در مسکو به ثمر رساند. این در حالی است که برای شرکت در یورو 2024، ۵۳ کشور در مسابقات مقدماتی حضور داشتند و تنها کشور غایب از کشورهای اروپایی، روسیه به خاطر تعلیق پس از حمله به خاک اوکراین است.
تقریباً تمامی تیمهای بزرگ، بدون دردسری خاص به تورنمنت نهایی راه یافتند؛ بلژیک، انگلیس، فرانسه، پرتغال، مجارستان و رومانی همگی در دور انتخابی هیچ شکستی نداشتند... دراینبین، پرتغال تنها تیمی بود که در ۱۰ بازی مقدماتی خود رکورد ۱۰۰٪ پیروزی را کسب کرد، آنها با فقط 2 گل خورده، بهترین خط دفاعی را داشتند و با 36 گل زده بهترین خط حمله را.
10 گل از این 36 گل سهم کریستیانو رونالدو بود و او پس از روملو لوکاکوی 14 گله، در جایگاه دوم آقای گلهای دور انتخابی ایستاد.
یورو در یورو
مبلغ جایزه پیشنهادی به ۲۴ تیم شرکتکننده در دور نهایی در مجموع ۳۳۱ میلیون یوروست. سیستم توزیع، مطابق با الگوی یورو ۲۰۲۰، در آستانه قرعهکشی دسامبر گذشته در هامبورگ، توسط کمیته اجرایی یوفا به تصویب رسید. تمام ۲۴ تیم دور نهایی مبلغ ۹.۲۵ میلیون یورو بهاضافه پاداش مسابقه 1 میلیون یورویی برای برد و ۵۰۰ هزار یورو برای تساوی بهره خواهند برد.
صعود به مرحله یکهشتم نهایی ۱.۵ میلیون یورو، صعود به مرحله یکچهارم نهایی ۲.۵ میلیون یورو و ورود به نیمهنهایی ۴ میلیون یورو ارزش خواهد داشت. نایبقهرمان جام ۵ میلیون یورو دریافت خواهد کرد و به قهرمان رقابتها پاداش ۸ میلیون یورویی اعطا میگردد؛ بنابراین حداکثر مبلغ ممکن پاداش برای تیم قهرمان، در صورت پیروزی در هر سه بازی گروهی، ۲۸.۲۵ میلیون یورو است. اما هدیهی نهایی چیزی فراتر از اینهاست:
شکوه نهایی، افزودن ستونهای پرابهت، ماندگار، زیبا و خاطرهانگیز دیگری به تاریخ رقابتهای یورو و بالابردن جام هنری دلونای در المپیاشتادیون تاریخی برلین چیزی نیست که بتوان آن را با اسکناس ارزشگذاری کرد.
مطلب بعدی؛
جام جهانی تاریخچه طولانی، و داستانهای بسیار شناخته شدهای دارد. بیشتر طرفداران فوتبال، بسیاری از داستانهای جام جهانی را پیش از تولدشان میدانند! از سه پیروزی پله گرفته تا توتال فوتبال هلند و گل با دست و گل قرن مارادونا.
تاریخ مسابقات قهرمانی اروپا، در مقایسه با جام جهانی تا حدودی شهرت کمتری دارد. اگرچه همه ما چیزهایی از ضربه پنالتی آنتونین پاننکا و والی مارکو فن باستن در سال ۸۸ شنیدهایم، اما بسیاری از پیروزیهای سالهای شکلگیری این رقابتها حتی برای طرفداران پیگیر فوتبال نیز تا حدودی ناآشنا به نظر میرسند.
بنابراین در تلاشی برای خواندن و اطلاع از این داستانها، حمید. ش در مطلب بعدی ویژهنامهی یورو ۲۰۲۴ به سراغ داستان تأسیس رقابتها و همچنین قهرماني اتحاد جماهیر شوروی در اولين سال اغاز رقابت ها در ۱۹۶۰ خواهد رفت.
كمربندهاي خود را سفت كنيد به اغاز رقابت ١٠ روزي بيشتر نمانده است.