صحبت از رمان رو میشه از عنوانش شروع کرد، چرا یادداشتهای زیرزمینی؟ شاید بشه زیرزمین رو به مثابه جنبشهای انقلابی و زیرزمینی قرن نوزدهم دونست، اما راوی این یادداشتها با معیارهای قرن نوزدهمی به هیچ عنوان انقلابی محسوب نمیشه، گرچه ممکنه با معیارهای امروزی ما انقلابی به نظر برسه. جنبشهای انقلابی قرن نوزدهم همگی خردگرا بودند ولی مرد زیرزمینی به جنگ خردگرایی میره. شاید برای فهم درست اونچه که داستایفسکی میخواست در این رمان بگه چارهای نباشه جز مراجعه به خود داستایفسکی. داستایفسکی در نامهای به میخائیل درباره سانسور این کتاب مینویسه: «اصلا بهتر بود کل فصل ماقبل آخر را، که اصلیترین اندیشه و خط روایت داستان را شامل میشود، چاپ نمیکردیم تا اینکه اینطوری دربیاید؛ یعنی با جملههای دستخوردهای که یکی دیگری را نقض میکنند. اما چه میشود کرد؟ سانسورچی با خوک برابرست؛ جایی را که همه چیز را به مسخره گرفتهام و گاهی حتی برای رد گم کنی کفر گفتهام و به مقدسات بیحرمتی کردهام، به راحتی نادیده گرفتهاند؛ ولی درست آنجایی را که من از همه اینها نتیجه گرفته بودم به ایمان و مسیح نیازمندیم، برداشتهاند سانسور کردهاند.»
برای دیدن ویدیو لطفا V_P_N خود را روشن کنید: لینک ویدئو در کانال یوتیوب پادکست: https://youtu.be/VDI8cLhJQkg?si=ZcCM0t-XffbtQr1c
آدرس سایت و شبکههای اجتماعی ما:
- https://epitomebooks.ir
- https://twitter.com/EpitomeBooks
- https://www.instagram.com/epitomebooks
- http://t.me/EpitomeBooks