نبرد سالامیس
بعد از آنکه آتن به تصرف نیروهای ایرانی درآمد،اثری از مقاوت در آتن دیده نمیشد و نیروهای دریایی ایران بر دریاها حکومت میکردن؛ اما«تمیستوکل» نیروی دریایی ایران را در گذرگاه سالامین به دام انداخت و یک جنگ دیگر بر سپاهیان ایران تحمیل کرد.سالامین گذرگاهی تنگ و ناآشنا بود،از طرفی یونانیان به حیله متوسل شدن و یکی از آنها بهعنوان جاسوس به سپاه ایران خبر برد که سپاه یونان در حال گریز هستن و اگر نیروهای ایران حمله کنن سپاهیان یونان را از پا درمیارن.خشایار شاه توطئه را تشخیص نداد و نیروهای ایران را راهی سالامین کرد.ایرانیان گیر افتادن و نیروهای ایران توان مقاومت را از دست دادن
نیروهای ایران در جنگ سالامین درگیر توطئه شدن و شکست خوردن
فرمانده نیروی دریایی ایران در جنگ با یونان،زنی به نام آرتمیس بود. طبق گفتههای هرودوت،او زنی دانا و دوراندیش بود و در نیروی دریایی ایران، رشادتهای بسیاری از خود نشون داد.در هنگام جنگ سالامین،آرتمیس با حمله به یونان مخالف بود؛اما چون اکثریت با حمله به یونان موافق بودند،او نتوانست خشایار شاه رو راضی کنه و نیروهای ایران به دستور خشایار شاه به سالامین حمله کردن
جنگ میکال و پلاته
مردونیه که با تعدادی از سپاهیان ایران در یونان مونده بود،به یونانیها پیام داد که زیر فرمان ایران باشن تا از آزادی برخوردار شوند؛اما یونانیها نپذیرفتن و ترجیح را بر جنگ گذاشتن.دوباره جنگ بین آنها درگرفت و مردونیه در جنگ پیروز شد
بعد از آن در سال ۴۷۹ قبل از میلاد، در میکال، ارتش یونان در مقابل مردونیه صفآرایی کردن و بین آنها جنگ درگرفت.در این جنگ که نزدیک بود ایرانیان پیروز بشن،ناگهان مردونیه با تیر کشته شد و سپاه ایران بدون سردار ماند و در جنگ شکست خوردن.نبرد میکال،نبرد پایانی ایران با یونان بود.در این نبرد بخشی از نیروی دریایی ایران که نزدیک دماغه میکال قرار داشت به دست یونانیها افتاد و دریای اژه که تا آن روز زیر نظر ایران بود هم به دست یونانیها افتاد
دلایل شکست ایران به یونان
همونطور که در پارت قبل خوندیم ، خشایارشا اصلا قصد حمله به یونان رو نداشته اما سرداران و وزیرای ایران خشایارشا رو تحریک میکردند و مدام میگفتن جنگ ماراتن مایه ننگ ایران است و اگر جبران نشود بعد ها به ما خواهند خندید.خشایار میتونست با روش و راههای دیگهای یونان رو از پای دربیاورد اما وسوسه بزرگ کردن قلمرو و جبران اشتباه پدر باعث شد به فکر جنگ با یونان بیوفته
یکی دیگه از دلایل شکست ایران این بود که لشکر ایران در جاهای بزرگ مثل دشت عادت داشتن اما جنگ های ترموپیل،سالامیس،میکال و پلاته در تنگه و منطقههای کوهستانی اتفاق افتاد و لشکر ایران آمادگی دفاع از خود در فضای بسته نداشت .
از خشایار شاه کتیبههایی بجا مونده که به شرح زیر هستن:
کتیبه خشایار شاه در پرسپولیس:
این کتیبه سه زبانه،به زبانهای فارسی باستان،ایلامی و اکدی نوشته.متن فارسی باستان کتاب،۲۰ خط داره و شامل ستایش اهورامزدا،معرفی خشایار شاه،شرح بنای دهلیزی در تخت جمشید و بناهای دیگر و در پایان دعا به درگاه اهورامزدا بود.کتیبه دوم خشایار شاه در پرسپولیس که به کتیبه «b» معروف است،به زبان فارسی باستان نوشته شده و ۳۰ خط دارد.این کتیبه شامل ستایش اهورامزدا،معرفی خشایار شاه،شرح بنای ساختمانی در تخت جمشید و بناهای دیگر و در پایان دعا به درگاه اهورامزدا است.۶ کتیبه دیگر از خشایار شاهه در پرسپولیس باقی مانده است که برخی از آنها دوزبانه و بعضی دیگر سهزبانه هستن.خطهای هر یک از این کتیبهها با هم متفاوت و محتوای آنها ستایش اهورامزدا،معرفی خشایار شاه،بیان اقدامات او و دعا به درگاه اهورامزدا است
کتیبه الوند:
از خشایار شاه سه کتیبه در شوش مانده است و «کتیبه الوند» و «کتیبه وان» از دیگر کتیبههایی هستند که در دوره او نوشته شدن. کتیبه الوند به سه زبان فارسی باستان،اکدی و ایلامی نوشته شده است.متن فارسی باستان کتیبه شامل ۲۰ خط دارد و در طرف راست کتیبه داریوش در الوند قرار دارد. محتوای کتیبه شامل ستایش اهورامزدا و معرفی خشایار شاه است.
کتیبه وان نیز سه زبانه است و ۲۷ سطر دارد. محتوای متن این کتیبه ستایش اهورامزدا، معرفی شاه و ذکر ساختمانی بود که داریوش آن را بنا کرد و خشایار شاه بر آن کتیبه یادبودی را نوشت.
کتیبه همدان یکی دیگر از کتیبههای خشایار شاه به شمار میرود که روی یک جام نقرهای در همدان حکاکی شده است. این کتیبه یک سطر دارد و به زبان فارسی باستان نوشته شده است. گفته میشود که این جام در خانه خشایار شاه قرار داشت.
کتیبه تخت جمشید به دو زبان فارسی باستان و اکدی نوشته شده و متن فارسی باستان کتیبه ۱۱ خط دارد. کتیبه شامل ستایش اهورامزدا، معرفی شاه و شرح بنایی است که خشایار شاه آغاز کرده بود و اردشیر آن را به پایان رساند.
آرامگاه خشایار شاه
خشایار شاه هدایت دولت هخامنشی را بهمدت ۲۰ سال بر عهده داشت. وی بعد از گذشت ۲۰ سال، با توطئه رئیس گارد سلطنتی و به دست یکی از خواجههای دربار به قتل رسید و در نقش رستم در آرامگاه خانوادگی شاهان هخامنشی آرام گرفت. آرامگاه خشایار شاه یکی از گورهای صخرهای به شمار میرود که در نقش رستم بنا شده است. این آرامگاه روی سینه کوه حاجیآباد کندهکاری شده و در حدود ۲۶ متر از سطح زمین ارتفاع دارد.
آرامگاه خشایار شاهه در سینه کوه حاجیآباد در نقش رستم واقع شده است
آرامگاه خشایار شاه با آرامگاه داریوش در حدود ۱۰۰ متر فاصله دارد. این آرامگاه بهشکل چلیپا تراشیده شده است. در قسمت بالای صلیب، نماد فروهر و ماه قرار دارد و بالای آن، تصویر خشایار شاه قرار دارد. در این تصویر، خشایار شاه دستش را بهسمت فروهر دراز کرده و آتشدانی روبهروی آن است. زیر پای شاه یک اورنگ قرار دارد که مردمی از سرزمینهای مختلف آن را به دوش میکشند.
ورودی آرامگاه خشایار شاه سه متر است و اتاقی کوچک روبهروی درگاه آن قرار دارد. در این ورودی سه قبر کنده شده است و مشخص نیست چند نفر با شاه در این قبر به خاک سپرده شدهاند. آرامگاه داریوش در سمت راست بنا قرار دارد و از لحاظ نقش و نقوش و معماری، شباهت بسیاری به یکدیگر دارند.
خشایار شاه از شاهان بزرگ سلسله هخامنشی بود. او مصر و بابل را آرام کرد و برای تداوم کار داریوش در حمله به یونان، سپاهی را فراهم کرد و به آنجا یورش برد. حمله خشایار شاه به یونان منجر به شروع جنگهایی شد که در برخی از آنها پیروز و در بعضی دیگر شکست خورد. جنگهای ایران با یونان سودی برای ایران نداشت و ضربه بزرگی به پیکر شاهنشاهی هخامنشی زد.
پایان❤️?