در اوایل قرن بیستم، یک زن به نام خانم "فخرالدوله" نقش مهمی در بنیانگذاری صنعت تاکسیرانی در ایران ایفا کرد. او که از اعضای خانواده سلطنتی قاجار بود، در سال ۱۲۹۷ خورشیدی (۱۹۱۸ میلادی) به عنوان نخستین زن ایرانی، مجوز تاکسیرانی را دریافت کرد و اولین تاکسی خود را در تهران به راه انداخت.
فخرالدوله، دختر عزتالدوله و نوه دختری ناصرالدین شاه قاجار بود. او پس از تحصیل در روسیه و آشنایی با وسایل نقلیه موتوری، تصمیم گرفت تا این فناوری را به ایران بیاورد. در آن زمان، حمل و نقل عمومی در ایران عمدتاً با درشکه و کالسکه انجام میشد. فخرالدوله با خرید چند دستگاه اتومبیل از روسیه، آنها را به تهران آورد و با دریافت مجوز از دولت، سرویس تاکسیرانی خود را راهاندازی کرد.
تاکسیهای فخرالدوله که عمدتاً از نوع فورد مدل T بودند، با رنگ زرد متمایز شده بودند و به "تاکسیهای زرد" معروف شدند. او رانندگانی را استخدام کرد و آنها را آموزش داد تا به عنوان راننده تاکسی مشغول به کار شوند. این ابتکار عمل فخرالدوله، تحولی در سیستم حمل و نقل شهری در ایران به وجود آورد و به تدریج باعث شد تا تاکسیها جایگزین درشکهها شوند.
فخرالدوله نه تنها به عنوان یک پیشگام در صنعت تاکسیرانی شناخته میشود، بلکه به عنوان یک زن در جامعه سنتی آن زمان، شجاعت و استقلال زیادی از خود نشان داد. او با این اقدام خود، راه را برای حضور زنان در عرصههای مختلف باز کرد و الگویی برای سایر زنان ایرانی شد.
اطلاعات زیادی از زندگی و فعالیتهای فخرالدوله در دسترس نیست، اما نقش او در بنیانگذاری تاکسیرانی در ایران، به عنوان یک نقطه عطف در تاریخ حمل و نقل این کشور، قابل توجه است. این واقعه نشان میدهد که زنان ایرانی در طول تاریخ، علیرغم موانع و چالشها، نقش مهمی در پیشرفت و نوآوری داشتهاند.