خبر: وقتی پای قانون وسط میآید، قصه دیگر فقط فوتبال نیست؛ قصه پول، ادعا، شکایت و یک پرونده که هنوز سرانجام واقعیاش مشخص نشده است. داستان طارمیـبیرانوند؛ دو بازیکن جنجالی پرسپولیس که هرکدام با فسخ قرارداد، زبانههای یک دعوای حقوقی را شعلهور کردند.
? فصل اول: طارمی؛ جنجالیترین فسخ تاریخ پرسپولیس
سال ۹۵ وقتی طارمی قراردادش را فسخ کرد، هواداران پرسپولیس شوکه شدند. او ابتدا به ترکیه رفت و سپس برگشت؛ در پی رای فیفا ۷۸۹ هزار یورو جریمه و محرومیت چهار ماهه برای خودش و محرومیت دو پنجره برای پرسپولیس صادر شد. اما داستان نه فقط فنی، که سیاسی شد؛ تا جایی که راینهایی به دلیل ملاحظات سیاسی کنار گذاشته شد، اما محرومیت همچنان پابرجا ماند
طارمی بعدها از تجربهاش گفت:
«صاف و صادق بودن بهتر از هر چیزی است» و وعده داد این ماجرا را تکرار نمیکند
⚫ فصل دوم: «پرسپولیس، بیرانوند و یک پرونده عجیب: وقتی قراردادها هم گل میخورند»
اما داستان علیرضا بیرانوند امسال پیچیدهتر از هر چیزی شد. او طبق الحاقیهای به قراردادش، مدعی شد که پس از پایان فصل، مطالبات مالیاش ۱۵ روز دیر پرداخت شده و به همین دلیل قراردادش با پرسپولیس را بهصورت یکطرفه فسخ کرد و راهی تراکتور تبریز شد
پر سپولیس اما این فسخ را «غیرموجه» خواند، فورا شکایت کرد و خواهان غرامت و محرومیت او و باشگاه مقصد شد. گفته شد بیرانوند باید قریب به ۲۰ میلیارد تومان غرامت پرداخت کند و چهار ماه محرومیت هم در انتظار اوست
? داستان از کجا شروع شد؟
طبق گزارش اختصاصی سایت های ورزشی ، باشگاه پرسپولیس مدعی شده که بیرانوند در ماجرای تمدید قرارداد خود در فصل گذشته، مفادی از قرارداد را نقض کرده است. طرفداران نیز در شبکههای اجتماعی مدام درباره این موضوع گمانهزنی میکنند: آیا بیرانوند حق فسخ قرارداد را داشته؟ آیا بندی در قرارداد بوده که به ضرر باشگاه تمام شده؟ یا اینکه اینبار پرسپولیس دست به یک مانور پیشگیرانه زده است؟
طرفداری هم در تحلیل خود آورده: «قرارداد بیرانوند یکی از پیچیدهترین نمونههای بندهای شرطی در فوتبال ایران است؛ مسائلی که در بسیاری از کشورهای حرفهای، فقط با دخالت وکلای متخصص قابل مدیریت است.»
? تقویم ماجرا؛ هر روز یک پیچ جدید
طبق اسناد رسمی:
- ۳۰ خرداد ۱۴۰۳: بیرانوند با استناد به الحاقیه، قراردادش را فسخ کرد.
- ۳۱ خرداد: پرسپولیس شکایت رسمی را ثبت کرد.
- ۴ تیر: پرونده به کمیته وضعیت ارسال شد و به وی ابلاغ شد.
- ۱۹ تیر: بیرانوند موافقتنامه با تراکتور را امضا کرد.
- ۲۰ تیر تا مرداد: دفاعیات و مستندات رد و بدل شد.
- ۲۴ مرداد: شایعه صدور رای محرومیت و جزئیات جریمه منتشر شد.
- ۲۲ شهریور: نظریه کارشناسی به سود پرسپولیس رسید.
- ۱۴ مهر: رای اولیه صادر شد (جریمه و محرومیت تعلیقی).
- بعد از آن: اعتراض و استیناف، انتقال پرونده احتمالا به دادگاه عالی ورزش
⚖️ وقتی توپ از زمین سبز، به اتاق هیأتمدیره رفت
طبق اطلاعات منتشرشده، باشگاه پرسپولیس شکایت رسمی خود را ابتدا به کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال ارجاع داده و در ادامه، برای پیگیری حقوقی و مستندسازی قرارداد، از مشاورههای چند وکیل حقوقی استفاده کرده است. بهعبارت دیگر، پرسپولیس اینبار تصمیم گرفته جای آنکه پرونده در رسانهها حل شود، راهی پروندههای رسمی شود.
در سوی مقابل، اطرافیان بیرانوند معتقدند که «تمام بندهای قرارداد شفاف بوده و باشگاه بهخاطر فشار مالی یا اختلافات داخلی، به دنبال راهی برای فسخ یکطرفه است.»
? چرا این پرونده فقط یک اختلاف فوتبالی نیست؟
بهقول یکی از کارشناسان حقوق ورزشی در مصاحبهای با طرفداری: «بیشتر قراردادهای ورزشی در ایران، بدون نظارت دقیق حقوقی بسته میشن. خیلی از بازیکنان و حتی باشگاهها، نمیدونن بند فسخ، شرط جریمه یا حتی تمدید خودکار، چه تبعاتی داره. نمونهاش همین پرونده بیرانوند و پرسپولیسه.»
جالبتر اینکه این پرونده تنها یکی از چندین مورد اختلاف حقوقی در لیگ برتر است. سال گذشته باشگاه گلگهر سیرجان هم با شکایت مشابهی از بازیکن خارجی خود مواجه شد. در آن پرونده هم، نبود مشاوره حقوقی تخصصی باعث ضرر مالی سنگینی شد.
? تبعات قراردادهای بدون مشاوره حقوقی
اگر پرونده به سود پرسپولیس تمام شود، این یعنی حتی بازیکنان بزرگ هم باید پیش از امضای قرارداد، با مشاوران حقوقی مشورت کنند. و اگر بیرانوند پیروز شود، باشگاهها یاد میگیرند که بدون نظر حقوقدانان متخصص، نمیتوانند در بندهای قانونی، دست بالا را داشته باشند.
نکته قابلتوجه اینجاست که خیلی از هواداران اصلاً نمیدونن در دنیای حرفهای فوتبال، مفاهیمی مثل «فسخ موجه»، «بند آزادسازی»، «حق رجوع»، «حقوق تصویر» و... چقدر تعیینکنندهاند.
? پایان بازی در دادگاه؟
هیچکس دقیق نمیدونه این شکایت به کجا ختم میشه. اما چیزی که واضحه اینه که این پرونده فقط درباره یک بازیکن یا یک باشگاه نیست. این یک زنگ خطر برای تمام فعالان ورزشی در ایرانه؛ چه بازیکن، چه مربی، چه مدیر باشگاه.
و شاید حالا بیش از همیشه، بشه ارزش مشاوره حقوقی رو درک کرد؛ مخصوصاً در دنیایی که یک بند اشتباه، میتونه سرنوشت یک فصل، یک قهرمانی یا حتی یک زندگی ورزشی رو تغییر بده.
? حواشی و واکنشها؛ رسانهها چه نوشتند؟
هواداران پرسپولیس این اقدامات را خیانتآمیز میدانند و خواستار برخورد جدی با بیرانوند و تراکتور هستند. اما برخی رسانهها تبرئه شدن بیرانوند را هم گزارش دادهاند، چرا که دادگاه مدعی شد صلاحیت صدور رای در این پرونده را نداشته و کمیته داخلی پرسپولیس نمیتواند بازیکن سابق را جریمه کند
از سوی دیگر، باشگاه پرسپولیس ادعا میکند تراکتور بازیکن را اغوا کرده و همین موضوع را به لایحه جدید افزودهاند تا در صورت عدم نتیجه در فدراسیون فوتبال، پرونده به CAS ارسال شود
معاون حقوقی پرسپولیس رسماً اعلام کرد:
«فسخ از هر دو بعد غیرقانونی است» و اختلاف روی رقمهای چند ده میلیونی وجه نقد (مثلاً تفاوت ۳۰ میلیون تومان در پرداخت) را بهعنوان سند طرح کردهاند
? مقایسه طارمی و بیرانوند: دو مسیر یک تجربه
| ویژگی | طارمی | بیرانوند |
|---|---|---|
| اقدام فسخ | جنجالی و سیاسی | با استناد به الحاقیه، مدعی موجه بودن |
| واکنش باشگاه | شکایت فیفا، محرومیت قطعی | پرونده حقوقی داخلی، درخواست غرامت و محرومیت |
| نتیجه اولیه | رای سیاسی، تسویه جریمه | رای تعلیقی هنوز اجرا نشده |
| مخاطبان | ملی و بینالمللی | بیشتر داوران داخلی و باشگاهها |
| درس حقوقی | اهمیت مستندات فیفا | اهمیت ادله قراردادی و زمانبندی دقیق |
?️ نتیجهگیری: وقتی فوتبال با قانون گره میخورد
این ماجرا نشان میدهد حتی سوپراستارها هم نمیتوانند از قوانین نقلوانتقال و مقررات قرارداد فرار کنند. فرق است بین فسخ قانونی و فسخ جنجالی، و فرق است بین پرداخت طلب و پرداخت جریمه. مثل طارمی شد، جریمه سنگین و محرومیت تحمیل شد، مثل بیرانوند هم فعلاً پرونده باز مانده تا روشن شود چه کسی حق دارد و چه کسی نه.
در پایان این روایت پُرفراز و نشیب، نکته مهم برای بازیکنان، باشگاهها و وکلای ورزشکاران این است: مستندات پایان فصل، الحاقیهها و زمانبندی دقیق پرداخت مطالبات میتواند تفاوت میان فسخ موجه و فسخ پرهزینه باشد.
اگر تجربهای در حوزه قراردادهای ورزشی داری یا موضوع حقوقی مشابهی دیدهای، این داستان مثل چراغ راه خواهد بود. وگرنه همیشه مصلحت است که قبل از هر فسخ یا شکایت، نگاه حقوقی دقیق و مشاورهای – هرچند مختصر – داشته باشی؛ چرا که کوچکترین بند در قرارداد میتواند هزاران میلیون تومان و ماهها انتظار را رقم بزند.