جنگنده جنگنده لاکهید مارتین F-35 لایتنینگ 2 یکی از پیشرفتهترین و چندمنظورهترین جنگندههای نسل پنجم جهان است که توسط شرکت لاکهید مارتین برای نیروی هوایی، نیروی دریایی، و تفنگداران دریایی ایالات متحده و همچنین چندین کشور متحد طراحی و ساخته شده است. این هواپیما به دلیل فناوری مخفیکاری (استلث)، قابلیتهای چندمنظوره و ادغام حسگرهای پیشرفته، نقش کلیدی در عملیاتهای نظامی مدرن ایفا میکند.
جنگنده F-35 در سه نسخه اصلی طراحی شده است که هر یک برای نیازهای خاصی بهینهسازی شدهاند. در ادامه، تاریخچه، عملکرد، کاربردها، و ویژگیهای این جنگنده بهطور جامع بررسی میشود.
تاریخچه
- ریشهها و توسعه:
- F-35 نتیجه برنامه JSF (Joint Strike Fighter) است که در دهه 1990 توسط وزارت دفاع آمریکا برای توسعه یک خانواده از جنگندههای چندمنظوره با هزینه کمتر نسبت به طراحی جنگندههای جداگانه برای هر شاخه نظامی آغاز شد.
- هدف برنامه JSF، جایگزینی هواپیماهای قدیمیتر مانند اف-16 فالکن، اف/ای-18 هورنت، ای-10 تاندربولت II، و AV-8B Harrier با یک پلتفرم مشترک بود که بتواند ماموریتهای برتری هوایی، حمله زمینی، و پشتیبانی نزدیک را انجام دهد.
- در سال 1996، دو تیم رقیب، لاکهید مارتین با طرح X-35 و بوئینگ با طرح X-32، برای رقابت انتخاب شدند. پس از آزمایشهای پروازی، X-35 در اکتبر 2001 به دلیل عملکرد بهتر و طراحی منعطفتر انتخاب شد.
اولین پرواز F-35 در 15 دسامبر 2006 انجام شد، و نسخههای مختلف آن به تدریج وارد خدمت شدند.
- وضعیت عملیاتی:
- اف-35A در سال 2016 به قابلیت عملیاتی اولیه (IOC) در نیروی هوایی آمریکا رسید.
- اف-35B در سال 2015 برای تفنگداران دریایی و اف-35C در سال 2019 برای نیروی دریایی به IOC رسیدند.
- این جنگنده در عملیاتهای واقعی در خاورمیانه، از جمله توسط اسرائیل (2018) و ایالات متحده، استفاده شده است.
- مشخصات فنی (F-35A):
- طول: 15.67 متر
- دهانه بال: 10.7 متر
- وزن خالی: حدود 13,290 کیلوگرم
- حداکثر وزن برخاست: حدود 31,800 کیلوگرم
- موتور: یک موتور توربوفن پرات اند ویتنی F135 با رانش 43,000 پوند (191 کیلونیوتن) با پسسوز.
- سرعت: حداکثر سرعت حدود ماخ 1.6 (حدود 1,960 کیلومتر بر ساعت).
- برد عملیاتی: حدود 2,200 کیلومتر (F-35A)؛ 1,670 کیلومتر (F-35B)؛ 2,520 کیلومتر (F-35C).
- سقف پرواز: حدود 15,000 متر (50,000 فوت).