در حالی که دولت چهاردهم بر اجرای دقیق قانون بودجه ۱۴۰۴ برای هدفمندسازی یارانهها تأکید دارد، حسن نوروزی، رئیس سازمان هدفمندی یارانهها، معیارهای صریحی را برای حذف یارانه نقدی خانوارهای پردرآمد اعلام کرد. این معیارها، که بر اساس وسعسنجی خانوارها تدوین شده، شامل بررسی هزینههای ماهانه پس از کسر مسکن، تراکنشهای بانکی و داراییهای لوکس است و هدف آن، حذف یارانه از دهکهای ۸ تا ۱۰ درآمدی تا پایان سال است. بر اساس این مقررات، خانوارهایی با سرانه هزینه ماهانه بیش از ۱۰ میلیون تومان (پس از کسر اجاره مسکن) مشمول حذف خواهند شد.
نوروزی در توضیحات اخیر خود تأکید کرد که این روش جدید، بر خلاف رویکردهای پیشین، بر هزینههای واقعی خانوار تمرکز دارد و نه صرفاً درآمد سالانه یا داراییها. او افزود: «پس از کسر هزینه مسکن، اگر سرانه هزینه هر فرد بیش از ۱۰ میلیون تومان باشد، یارانه خانوار قطع میشود.» این تغییر، که از مرداد ۱۴۰۴ آغاز شده، تاکنون منجر به حذف یارانه بیش از ۸۸۵ هزار خانوار (حدود ۳ میلیون نفر) در شهریورماه شده است. کارشناسان هشدار میدهند که هزینههای غیرارادی مانند درمان یا تحصیل ممکن است برخی خانوارهای متوسط را به اشتباه در فهرست حذف قرار دهد، اما دولت قول بررسی اعتراضها در حداکثر ۱۰ روز را داده است.
معیارهای حذف بر اساس ۶ شاخص اصلی تعیین شده که شامل درآمد، داراییهای ملکی (مانند باغویلاهای بالای ۳۵ میلیارد تومان)، مالکیت خودروهای لوکس (ارزش بیش از ۳ میلیارد تومان)، سفرهای خارجی متعدد (بیش از ۵ سفر در سال)، تراکنشهای بانکی ماهانه از طریق شاپرک و اقامت در هتلهای لوکس است. برای خانوارهای مستأجر، اجاره مسکن از محاسبات کسر میشود، اما سایر هزینهها مانند درمان و شهریه دانشگاه لحاظ خواهد شد. سقف درآمدی ماهانه برای دریافت یارانه نیز بر اساس اندازه خانوار متفاوت است؛ برای مثال، خانوار تکنفره تا ۳۰ میلیون تومان و خانوار پنجنفره تا ۶۰ میلیون تومان مجاز است.
|
معیار حذف |
جزئیات |
مثال تأثیر |
|---|---|---|
|
سرانه هزینه ماهانه |
بیش از ۱۰ میلیون تومان پس از کسر مسکن |
خانوار با هزینههای درمانی بالا ممکن است مشمول شود |
|
درآمد ماهانه خانوار | بر اساس اندازه خانواده (۱ نفر: ۳۰M، ۵ نفر: ۶۰M تومان) | خانوار ۴ نفره بالای ۵۲.۵M تومان حذف |
|
دارایی ملکی | املاک بالای ۳۵ میلیارد تومان | باغ ویلاهای مجلل مشمول حذف |
|
خودرو لوکس | ارزش مجموع خودروها بیش از ۳ میلیارد تومان | مالکیت بنز یا مشابه |
|
تراکنشهای بانکی | مجموع خریدهای ماهانه از شاپرک بیش از سقف تعیینشده | معاملات نقدی ممکن است نادیده گرفته شود |
|
سفر خارجی | بیش از ۵ سفر در سال یا اقامت لوکس | سفرهای تفریحی متعدد |
برای اعتراض به حذف یارانه، سرپرستان خانوار میتوانند از طریق سامانه حمایت (hemayat.mcls.gov.ir)، تماس با ۶۳۶۹ یا مراجعه حضوری به دفاتر پیشخوان با مدارک شناسایی اقدام کنند. مهلت اعتراض تا ۲۰ مهر ۱۴۰۴ است و منابع آزادشده برای افزایش یارانه دهکهای پایین (۴۰۰ هزار تومان برای دهک ۱-۳ و ۳۰۰ هزار برای ۴-۷) استفاده خواهد شد. این سیاست، بخشی از تلاش دولت برای عدالت اجتماعی است، هرچند چالشهایی مانند فرار مالیاتی و معاملات نقدی همچنان وجود دارد. برای جزئیات بیشتر، به سایت وزارت تعاون مراجعه کنید.