طرفداری | خاویر تباس، رئیس لالیگا قویاً اعتقاد دارد سیستم پایداری مالی فوتبال اسپانیا کاملاً به نفعشان است و لالیگا از لیگ برتر انگلیس بهتر است چون فوتبال انگلیس فقط زیان انباشته تولید میکند.
کریستانوس اوچه، یکی از بهترین بازیکنان ختافه در روز پایانی نقلوانتقالات به کریستال پالاس پیوست. رئیس ختافه در توجیه فروش ستاره باشگاهش گفت مجبور به این کار بوده و چارهای جز این نداشته است. اما چرا؟ بهخاطر سقف دستمزدهای لالیگا.
این قانون باعث شده چندین باشگاه اسپانیایی ناگزیر به فروش ستارگان خود باشند. جان بوآفو، متخصص بازاریابی ورزشی به چگونگی کارکرد این قوانین پرداخته و توضیح داده که چرا این قانون میتواند به نابودی لالیگا منجر شود.
آنخل تورس، رئیس ختافه در گفتگویی با دازون در روز 27 اوت 2025 از ناامیدیاش برای فروش اوچه گفت:
ما کریستانوس اوچه را فقط بهخاطر لالیگا به وولورهمپتون میفروشیم [بعداً به کریستال پالاس پیوست]. من مجبورم او را بفروشم و حق انتخاب دیگری ندارم.
اما چرا چنین اتفاقی میافتد؟ در اسپانیا، باشگاهها باید طبق قانون سقف هزینههای لالیگا رفتار کنند. در واقع این سقف یک مرز برای میزان هزینهای است که هر باشگاه میتواند صرف هزینهها و استهلاک قراردادها کند. اگر باشگاهی از این سقف عبور کند، باید بازیکن بفروشد و در غیر اینصورت اجازهی ثبت قرارداد بازیکن جدید نخواهد داشت.
محاسبهی فرمولهای آن بهطور ساده به این صورت است:
| درآمدهای پیشبینی شده + هزینههای ثابت/عملیاتی + بازپرداخت بدهی + پوشش زیانهای گذشته = سقف هزینهی باشگاه. |
اگر یک باشگاه منابعی کمتر در دسترس داشته باشد، وارد وضعیت بدنام «عدم امکان ثبت قرارداد» میشود. همچنین قانون معروف (1:4) برای باشگاههایی وجود دارد که بالاتر از سقف هستند؛ برای خرج کردن هر 1 یورو باید 4 یورو درآمد از فروش یا صرفهجویی ایجاد شود. فقط زمانی که باشگاه به نسبت 1:1 برگردد، میتواند هر یوروی جدید را کامل خرج کند. به همین علت است که فروش بازیکن در لالیگا یک روند قطعنشدنی است.
کدام باشگاهها بیشترین آسیب را دیدهاند؟
این قوانین باعث شده چند باشگاه لالیگایی برای بقا تلاش کنند. نمونهی اول سویا است؛ پرافتخارترین تیم تاریخ لیگ اروپا بازیکن میفروشد تا فضا برای ثبت خریدهای رایگان خود را به وجود آورد. فروش لویک باده به بایرلورکوزن با رقم 29 میلیون یورو کمی به سویا کمک کرد تا ضمن کاهش محدودیتها بتواند بازیکنان جدیدش را ثبت کند. نمونهی دیگر ختافه است. فروش اجباری عمر آلدرته و کریستانوس اوچه باعث شد رئیس ختافه علناً سیاستهای کنترلگر اقتصادی لالیگا را مورد انتقاد قرار دهد.
روش دور زدن قوانین لالیگا
البته باشگاههای بزرگ نیز راه دور زدن این قوانین را بلدند. رئال مادرید قرارداد فرانکو ماستانتونو را در تیم رئال مادرید کاستیا ثبت کرد و از او در تیم اصلی استفاده میکند. این اقدام، قانونی اما بحثبرانگیز است و به روشی رایج برای دور زدن این قانون تبدیل شده است. در عین حال بارسلونا هم در تلاش است به نسبت 1:1 برگردد. لالیگا پس از بازنگری در زمینهی میزان درآمدهای جایگاه VIP، سقف دستمزد بارسلونا را کاهش داد. بارسلونا برای حفظ روند ثبت بازیکنان خود از اهرمهای مالی، کاهش دستمزد و دستور دادگاه در پرونده دنی اولمو سود برده است.
پیامد سقف دستمزد برای باشگاهها چیست؟
- محدودیت قطعی میزان هزینه در هر فصل
- مسدود شدن ثبت بازیکن در صورت عبور از سقف
- در صورت عبور از سقف، فروش بازیکن و کاهش دستمزد فقط بخشی از امکان هزینه را آزاد میکند
- لالیگا با حسابرسی سختگیرانه، میتواند در میانهی چرخه مالی باشگاه، سقف را مجدداً ارزیابی کرده و حتی آن را کاهش دهد
همهی اینها یعنی فروش بازیکن پیش از خرید بازیکن جدید به یک قاعدهی همیشگی تبدیل شده است.
سقف دستمزد چه خطراتی برای لالیگا دارد؟
- کوچ ستارهها به لیگهایی که آزادی بیشتری دارند
- نتیجههای ضعیفتر در اروپا که باعث کاهش ضریب اسپانیا در یوفا میشود
- کاهش جذابیت پخش تلویزیونی در صورت تداوم خروج استعدادها
مدل پایداری مالی اسپانیا قابل دفاع است اما سقفهای سختگیرانه در صورتی که رشد درآمدها ناکافی باشد، خطر کاهش رقابتپذیری لیگ را به دنبال دارد.
در نتیجه، ستاره فروختن ختافه فقط مشکل این باشگاه نسبتاً کوچک نیست و نشانهای از یک مشکل ساختاری در فوتبال اسپانیا است. تا وقتی که باشگاههای اسپانیا نتوانند درآمدهای خود را بهاندازهای بالا ببرند تا با نسبت 1:1 فعالیت کنند، لالیگا به «لیگ کشاورزان» تبدیل خواهد شد و بازیکنان جوان از جمله استعدادهای نوظهور آفریقایی با انتقالهایی از روی اجبار، ثبات حرفهای خود را از دست میدهند.
