طرفداری | در فوتبال امروز، نام هر تیم معمولاً با بهترین گلزنش گره خورده است؛ همانطور که پپ گواردیولا تاتنهام را «تیم هری کین» مینامید و اکنون منچسترسیتیِ او «تیم ارلینگ هالند» شناخته میشود. اما آرسنال هیچگاه «تیم دکلان رایس» نخواهد بود، حتی اگر او درخشانترین فصل زندگیاش را سپری کند.
در مورد گلزنان، اغلب چنین پنداشته میشود که موفقیتشان حاصل تلاش فردی است؛ اینکه نام کین یا هالند در فهرست گلزنان دیده میشود، پس تصور این است که همهچیز کار خودشان است. اما رایس هرگز چنین امتیازی نمیگیرد. او همیشه به حضور مدافعانی چون گابریل یا یورین تیمبر در محوطه جریمه نیاز دارد تا کارش به ثمر برسد.
چنین افرادی را اریک کانتونا زمانی «حملکننده آب» نامید، تعبیری که برای کوچک شمردن نقش دیدیه دشان در تیم بزرگ فرانسه به کار برد. این دسته از بازیکنان معمولاً هرگز آنگونه که سزاوارند، ستایش نمیشوند؛ مگر وقتی غیبتشان احساس شود. رودری فصل گذشته چنین جایگاهی پیدا کرد و منچسترسیتی درست در همان هفتههایی افت کرد که او غایب بود. همین سرنوشت پیشتر برای کلود ماکلهله در رئال مادرید رخ داد؛ نبودِ او، کهکشانیها را به تیمی معمولی بدل کرد.
فراتر از یک هافبک دفاعی
بااینحال، دکلان رایس دیگر فقط یک «حملکننده آب» نیست. ارسال دقیق او از روی ضربه ایستگاهی، زمینهساز گل اول آرسنال مقابل برنلی شد و گل دوم را خودش با ضربه سر زد. اگر این هافبک ۲۶ ساله اینقدر دیر به نیرویی تهاجمی بدل شده، دلیلش آن است که در وستهم، ناچار بود مدام در خط میانی بجنگد و مجال آزادی عمل نداشت. در آن تیم، اگر قرار بود هافبکی به محوطه جریمه نفوذ کند، آن فرد معمولاً توماس سوچک بود.
اما دگرگونی رایس زیر نظر میکل آرتتا همهچیز را تغییر داده است؛ برای خودش، برای آرسنال و شاید حتی برای تیم ملی انگلیس. در یورو ۲۰۲۴، گرت ساوتگیت کوشید بازیکنان خلاقی چون جود بلینگام، فیل فودن، بوکایو ساکا و حتی در مقطعی ترنت الکساندر آرنولد را در میانه میدان جای دهد. در چنین شرایطی، تنها نقش ممکن برای رایس، نگهبانی از خط دفاعی بود. حتی با ظهور استعداد جوانی چون کوبی ماینو، ساوتگیت نمیتوانست ادارهی میانه میدان را به یک نوجوان بسپارد.
اما امروز شرایط فرق کرده است. پیشرفت الیوت اندرسون ــ هرچند هنوز در سطح ملی محک جدی نخورده ــ و درخشش رایس در آرسنال نشان میدهد که او دیگر فقط یک هافبک تدافعی نیست. رایس حالا تکیهگاه تیمی است که در کورس قهرمانی ایستاده و در آستانهی تکرار رکورد تاریخی استحکام دفاعی از سال ۱۹۰۳ قرار دارد. او اکنون چیزی کمتر از مهمترین بازیکن فوتبال انگلیس نیست. حضورش در هر نقطه از زمین، بهویژه در ضربات ایستگاهی، برای انگلیس به همان اندازه حیاتی است که حضور هری کین اهمیت دارد.
عملکردی کامل و بینقص
آمار دکلان رایس در دیدار برابر برنلی چشمگیر بود. او در تمام موارد زیر بهترین بازیکن میدان بود:
- لمس توپ (۹۴)
- پاس به محوطه جریمه (۷)
- سانتر (۶)
- تکل (۵)
- قطع توپ (۳)
- دوئلهای پیروز (۹)
- بازیابی مالکیت توپ (۹)
- مسافت طیشده با توپ (۲۷۵ متر)
این نمایش، چکیدهای از تمام مهارتهای یک هافبک کامل بود. شاید حریف برنلی تیمی متوسط به نظر برسد، اما فراموش نکنیم که لیورپول در سپتامبر فقط با پنالتی دقیقه ۹۰ محمد صلاح از سد آنها گذشت و منچستریونایتد نیز در اولدترافورد به همان شکل پیروز شد. با کنترل بینقص رایس در میانه زمین، آرسنال بدون دردسر از این آزمون عبور کرد.
ارزشی فراتر از قیمت
ارزش واقعی دکلان رایس اکنون موضوع بازنگری بسیاری از کارشناسان است. پس از جدایی او از وستهم، کمتر کسی انتظار داشت چنین جایگاهی در آرسنال پیدا کند. از نظر گری نویل او تنها ۶۰ میلیون پوند ارزش داشت و انی آلوکو معتقد بود منچسترسیتی فقط برای فشار روانی بر آرسنال در رقابت جذب او شرکت کرده است.
آرسنال ابتدا ۸۰ میلیون پوند پیشنهاد داد که قرار بود طی شش سال پرداخت شود، اما پس از حاشیههای مربوط به مذاکره مستقیم با بازیکن، قیمت نهایی بهمراتب بالاتر رفت. رایس نشان داد تمام تردیدها اشتباه بودهاند. اگر امروز مبلغ ۱۰۵ میلیون پوند گزاف به نظر نمیرسد، دلیلش این است که ارزش واقعی او در آرسنال حداقل ۵۰ میلیون پوند دیگر افزایش یافته است.
گابریل پس از پیروزی مقابل اتلتیکو مادرید گفت:
وقتی وارد محوطه جریمه میشویم، اعتمادبهنفس داریم، چون دکلان رایس فوقالعاده است.
او به آخرین تحول بزرگ اشاره داشت: تبدیل شدن رایس به بهترین زنندهی کرنر در سمت چپ زمین. شاید این مهارت ظاهراً محدود باشد، اما توضیحی روشن دارد. در سمت راست، معمولاً بوکایو ساکا و مارتین اودگارد مسئول ارسال ضربات هستند؛ بنابراین رایس در جناح چپ میدرخشد. اینکه او تقریباً نیمی از ضربات ایستگاهی آرسنال را میزند و از ژانویه ۲۰۲۴ تاکنون بیشترین پاس گل از روی ضربات شروع مجدد را در لیگ برتر داشته، نشانهی دقت خیرهکنندهی اوست.
دقتی ماشینی در ارسالها
این نقش بهطور اتفاقی به رایس سپرده شد؛ گفته شده که او در جریان تمرینات میانفصل آرسنال در دبی و بهدلیل مصدومیت چند بازیکن مسئول ضربات ایستگاهی شد. رایس همیشه در محوطه جریمه خطرناک بود، اما در آن تمرینها به اجبار ضربات ایستگاهی را تمرین کرد. دقت و تکرارپذیری شگفتانگیز او نظر آرتتا را جلب کرد.
سرمربی اسپانیایی سپس از او خواست با نیکولاس ژوور، متخصص ضربات ایستگاهی باشگاه، همکاری کند و این آغاز تولد یک ستاره بود. اکنون رایس تنها دو پاس گل با رکورد ۱۳ پاس گل دیوید بکام از روی ضربات ایستگاهی فاصله دارد؛ با این تفاوت که این آمار را در ۶۲ بازی برای آرسنال ثبت کرده، درحالیکه بکام برای رسیدن به آن رکورد به ۲۶۵ بازی نیاز داشت.
البته بخشی از موفقیت او مدیون هدفهای قدرتمند آرسنال در هواست؛ هیچ بازیکنی در دنیا نیست که نخواهد گابریل را با ارسالهایش هدف بگیرد. اما ماجرا به همینجا ختم نمیشود؛ رایس در سه بازی اخیر انگلیس نیز با همتیمیهایی متفاوت سه پاس گل داده است.
تصور اینکه هر بازیکنی میتوانست با چنین موقعیتهایی آمار مشابهی ثبت کند، اشتباه است. آرسنال در ضربات ایستگاهی تیمی قدرتمند است، اما دقت و قوس خاص ارسالهای رایس، آنها را به سطحی بالاتر رسانده است؛ تا جایی که هواداران اکنون کرنرهای او را مانند ضربهی پنالتی جشن میگیرند.
اغلب او را با مویسس کایسدو از چلسی مقایسه میکنند، اما کایسدو هنوز به آن سطح نرسیده است؛ حتی رودری نیز در سطح او نیست. دکلان رایس در حال حاضر استعدادی منحصربهفرد است. اگر فصل به همین روند ادامه یابد، شاید تیمی به نام «هالند» وجود داشته باشد، اما تردیدی نیست که رایس بهترین فوتبالیست سال خواهد بود.
به قلم Martin Samuel برای نشریه The Times
