به نام یاد خدا
سلام خدمت ملت عزیز ایران زمین
پیروز سربلند و موفق باشید
در این پست سعی می کنیم مروری کنیم بر سه نبرد بزرگ شاپور با امپراتوری روم که شکوهی بی نظیر و تکرار نشدنی برای ایران زمین به یادگار گذاشت
①
هنگامی که شاپور بزرگ شاهنشاه ایران شد دین رسمی ایران زمین زرتشتیت (زردتشتیت) بود و این عقیده در ایران وجود داشت که فر ایزدی همواره همراه ماست و از ارتش ایران حمایت تام می کند نگاه ایرانیان به جهان نگاهی توحیدی بود نه اساطیری
②
در کشور جهانگشا و عالمگیر روم هنوز نگاه اساطیری وجود داشت این وضع تا نزدیک به 80 سال بعد با رسمی شدن دین مسیحیت در روم توسط کنستانتین و حتی بعد از سال 395 تقسیم شدن امپراتوری روم به دو بخش شرقی و غربی در روم شرقی تا هنگام سقوط مسیحیت همواره دین رسمی بود پس شاپور با امپراتوری روم وارد جنگ شد که از بریتانیا بود تا رود فرات و 5 میلیون کیلومتر وسعت داشت
همچنین نگاه و فلسفه رومی ها هم چنان اساطیری بود
ژوپیتر خدای خدایان روم بود
مارس خدای جنگ و همواره همراه ارتش روم بود
رومی ها پیروزی های خود را به حمایت مارس نسبت می دادند
و تاناتوس خدا مرگ بود
رومی ها وقتی به جنگ ایرانی ها می آمدند از مارس کمک می گرفتند
③
اردشیر بابکان همواره تفکر احیا امپراتوری پارس را در سر داشت و می خواست ایران به سر حد امپراتوری هخامنشیان رسد
این تفکر از اردشیر به شاپور به ارث رسید
شاپور با فتح سرزمین های شرقی ایران را در شرق به آخرین حد توسعه رساند و سپس به متوجه غرب شد
④
در یکی از بزرگترین نبرد ها ایران و روم نبرد مَشیک است که به گفته شاپور در کعبه زرتشت
بخشی از سنگ نوشته شاپور یکم در نقش رستم درباره جنگ با رومیان .... وقتی که من نخست تخت امپراتوری مستقر شدم قیصر گردیانوس امپراتور (روم) لشکری از تمام قلمرو روم و کشور ژرمن و گوت گرد آورد و علیه ما به امپراتوری ایران حمله ور شد و در سر حد آشور یک نبرد سخت مرزی صورت گرفت. قیصر گردیانوس کشته شد و سپاه روم منهدم گردید و رومیها فیلیپ را قیصر کردند
و قیصر فیلیپ به ایران خراج گزافی پرداخت کرد تسلیم شاپور شد
در این جنگ ضربه بزرگی به روم وارد شد که اثر آن تا قرن ها باقی ماند این جنگ را هم ردیف شکست حران می دانند و حتی برخی از مورخان غربی از شدت حقارت این شکست دست به تحریف تاریخ و یا پنهان کردن این جنگ می کنند
⑤
پس از نبرد مشیک نبرد باربالیسوس به قوع پیوست این ضربه آن چنان نیرومند بود که روم تا 15 سال نتوانست دیگر ارتشی را برای جنگ با ایران جمع کند در این جنگ 60 هزار نفر رومی کشته شدند و کل ارتش روم به طور کامل منهدم گردید
و بار دیگر رومی ها که از مارس کمک گرفته بودند شکست حقارت آمیز دیگری خوردند
این پیروزی در ایران انعکاس برعکسی داشت نشان داد فر ایزدی همواره یار و یاور ارتش ایران است
⑥
آخرین نبرد و مشهور ترین نبرد شاپور با رومی ها که دیگر هیچ احد ناسی جرئت کتمان آن را نه دارد
نبرد اِدِسا است وقتی قیصر والرین با 70 هزار نفر جنگجو و سناتور رومی قصد کرد شکست های گذشته را جبران کند
اما مردان شجاع و نیرومند ایرانشهر در نبرد ادسا رومی ها را تار و مار کردند و 50 هزار نفر از آنها را به کام مرگ کشاندند و قیصر به همراه 20 هزار نفر را اسیر کردند
و این گونه سیاست ایران که در عصر اشکانی مقابل روم تدافعی بود به رویکردی تهاجمی تبدیل شد
برخی از مورخان غربی این سه شکست را انتقام شرق از غرب ( منظور حمله اسکندر) می دانند
برخی آن را انتقام سه بار غارت تیسفون توسط روم در عصر اشکانی می دانند
به طور کلی
رومی که در عصر اشکانی سه قرن نیرومند ترین و ابر قدرت جهان بود در عصر ساسانی به مدت چهار قرن زیر سایه ایران زمین رفت
به قلم رضا سرهنگ
