طرفداری | اگر بخواهیم تیمی از بهترینهای تاریخ فوتبال ایران در جام جهانی بسازیم، فهرستی پرستاره شکل میگیرد؛ از ناصر حجازی و احمدرضا عابدزاده درون دروازه گرفته تا چهرههایی چون علی دایی، خداداد عزیزی، مهدی مهدویکیا، کریم باقری، علی کریمی، جواد نکونام و مهدی طارمی. اینها چهرههایی هستند که حضورشان در جام جهانی ثبت شده و بخشی از حافظه تاریخی فوتبال ایران را شکل دادهاند.
اما در سوی دیگر، فهرستی از بزرگان دیده میشود که هرگز طعم جام جهانی را نچشیدند؛ نامهایی چون پرویز قلیچخانی، مجتبی محرمی، محمد پنجعلی و ناصر محمدخانی که در نظرسنجیهای مختلف، از جمله انتخابهای مردمی قرن، در جمع برترینهای تاریخ فوتبال ایران قرار گرفتهاند، اما به دلایل مختلف هرگز در بزرگترین ویترین فوتبال جهان حاضر نشدند.
محمد پنجعلی
این تضاد تاریخی زمانی پررنگتر میشود که بدانیم در دورههای مختلف، بازیکنانی با کارنامهای بهمراتب کمفروغتر فرصت حضور در جام جهانی را پیدا کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد صعود به این تورنمنت الزاماً به معنای حضور همه بزرگان یک نسل نیست، بلکه تابع شرایط دورهای فوتبال ملی، ساختار مدیریتی و حتی شانس بوده است.
اگر بخواهیم یک «تیم حسرت» از ستارگان جامنرفته فوتبال ایران بچینیم، ترکیبی قابل توجه شکل میگیرد:
دروازهبان: سید مهدی رحمتی
مدافعان: پرویز قلیچخانی، محمد پنجعلی، مجتبی محرمی، ابراهیم آشتیانی
هافبکها: علی جباری، حمید درخشان، مجید نامجومطلق، سیروس قایقران
مهاجمان: حمید علیدوستی، ناصر محمدخانی
و روی نیمکت یا در فهرست ذخیرهها میتوان نامهایی چون همایون بهزادی، فرشاد پیوس، حسین کلانی، غلامحسین مظلومی، فرهاد مجیدی، جعفر کاشانی و دیگر بزرگان تاریخ فوتبال ایران را هم افزود.
تاریخ فوتبال ایران نشان داده است که جام جهانی، الزاماً ویترین همه بزرگان نیست. برخی نسلها قربانی شرایط تاریخی، برخی قربانی ناکامی در صعود و برخی دیگر قربانی ترافیک ستارهها در پستهای مشابه شدهاند. شاید همین تضاد است که جام جهانی را به رؤیایی بزرگ و گاه دستنیافتنی تبدیل میکند؛ جایی که بعضی اسطورهها هرگز قدم نگذاشتند، اما نامشان همچنان در حافظه فوتبال ایران ماندگار است.
